Kənd təsərrüfatının inkişafında yeni mərhələ və strateji hədəflər

Prezident İlham Əliyev kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı bildirdi ki, Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsinə daim böyük diqqət göstərilmişdir və bu diqqət ölkənin ümumi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi olmuşdur. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, 2004-cü ildə prezident vəzifəsinə seçildikdən sonra ilk təşəbbüslərdən biri regional inkişaf proqramlarının qəbul edilməsi idi. Həmin proqramların əsas istiqamətlərindən biri kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi və regionların iqtisadi cəhətdən gücləndirilməsi olmuşdur. İlk beşillik proqramın uğurlu nəticələri sonrakı illərdə yeni proqramların qəbul edilməsinə zəmin yaratdı və nəticədə bölgələrin siması tamamilə dəyişdi.

Ölkənin bütün regionlarında həyata keçirilən genişmiqyaslı infrastruktur layihələri kənd təsərrüfatının inkişafına böyük təkan verdi. Qazlaşdırma səviyyəsinin 96 faizə çatdırılması, elektrik enerjisi təchizatının tam sabitləşdirilməsi, magistral və kənd yollarının yenidən qurulması, yeni su anbarlarının və kanalların istifadəyə verilməsi kənd təsərrüfatının inkişafını sürətləndirdi. Taxtakörpü, Şəmkirçay və digər iri su anbarlarının tikilməsi su təminatının yaxşılaşdırılmasına mühüm töhfə verdi. Bu layihələr nəticəsində kəndlərdə yaşayan insanların həyat şəraiti yaxşılaşdı, məşğulluq artdı və kənd təsərrüfatı istehsalında ciddi yüksəliş müşahidə olundu.

Prezident vurğuladı ki, kənd təsərrüfatının inkişafında subsidiyaların və dövlət dəstəyinin xüsusi rolu vardır. Azərbaycanda fermerlərə yanacaq və gübrə güzəştləri verilir, güzəştli kreditlər ayrılır və metodiki dəstək göstərilir. Bu dəstək mexanizmləri sayəsində pambıqçılıq, üzümçülük, baramaçılıq və fındıqçılıq kimi ənənəvi sahələr yenidən inkişaf etdirilmişdir. Xüsusilə pambıqçılıqda istehsalın 20 min tondan 360 min tona çatdırılması aparılan islahatların real nəticəsi kimi qiymətləndirildi. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və ixracı sahəsində də mühüm addımlar atılmalıdır.

Müşavirədə ərzaq təhlükəsizliyi məsələsinə də xüsusi diqqət ayrıldı. Prezident bildirdi ki, dünyada baş verən müharibələr, nəqliyyat zəncirlərinin qırılması və enerji böhranı ərzaq təminatına mənfi təsir göstərir. Buna görə hər bir dövlət öz daxili istehsal imkanlarını artırmalıdır. Azərbaycanda buğda üzrə özünü təminetmə səviyyəsinin 55 faiz olması qəbuledilməz hesab edildi və bu göstəricinin artırılması üçün yeni tədbirlərin görüləcəyi vurğulandı. Eyni zamanda tərəvəz, meyvə, bostan məhsulları və şəkər istehsalında yüksək nəticələrin əldə edildiyi bildirildi.

Prezident İlham Əliyev kəndlərdən şəhərlərə miqrasiyanın qarşısının alınmasının vacibliyini də qeyd etdi. Dövlət başçısı bildirdi ki, məqsəd şəhərlərdən kəndlərə qayıdış prosesini təmin etməkdir. Bunun üçün kəndlərdə sosial infrastruktur daha da gücləndirilməli, müasir məktəblər, xəstəxanalar, xidmət sahələri yaradılmalı və məşğulluq artırılmalıdır. Regional inkişaf proqramlarının əsas məqsədlərindən biri də insanların doğma torpaqlarında yaşamasını təmin etməkdir. Prezident vurğuladı ki, kənd təsərrüfatına yeni təkan verilməsi insanların torpağa bağlılığını daha da gücləndirəcək.

Müşavirədə aqroparkların yaradılmasının kənd təsərrüfatının inkişafında mühüm rol oynadığı bildirildi. Aqroparkların fəaliyyəti nəticəsində məhsuldarlıq artmış, müasir texnologiyaların tətbiqi genişlənmişdir. Bununla belə dövlət başçısı qeyd etdi ki, bəzi sahələrdə dinamika onu qane etmir və buna görə yeni Dövlət Proqramı hazırlanmışdır. 2026–2030-cu illəri əhatə edəcək proqram çərçivəsində həm dövlət, həm də özəl sektor tərəfindən iri həcmli investisiyalar nəzərdə tutulur. Dövlət xətti ilə 2 milyard manatdan artıq, özəl sektor tərəfindən isə 3 milyard manatdan çox sərmayənin cəlb olunacağı planlaşdırılır.

Prezident kənd təsərrüfatında innovativ yanaşmaların tətbiqinin vacibliyini də vurğuladı. Torpaqların elektron xəritələrinin hazırlanması, süni intellekt və peyk texnologiyalarından istifadə olunması, müasir suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi əsas prioritetlərdən biri kimi göstərildi. Məqsəd məhsuldarlığı artırmaq və torpaqdan daha səmərəli istifadə etməkdir. Müasir suvarma sistemlərinin tətbiq olunduğu ərazilərin 130 min hektardan 300 min hektara çatdırılması planlaşdırılır.

Çıxış zamanı kənd təsərrüfatı texnikası və gübrə təminatı məsələləri də geniş müzakirə olundu. Prezident qeyd etdi ki, son 20 ildə texnika parkı tam yenilənmiş və artıq Azərbaycanda kənd təsərrüfatı texnikasının istehsalına başlanılmışdır. Karbamid zavodunun fəaliyyəti nəticəsində ölkə yalnız özünü deyil, digər dövlətləri də azot gübrəsi ilə təmin edir. Eyni zamanda qarışıq gübrələrin istehsalı üçün yeni layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Dövlət başçısı soyuducu anbarların yaradılmasının kənd təsərrüfatı məhsullarının saxlanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd etdi. Son illərdə Azərbaycanda 400 min ton tutumlu soyuducu anbarlar yaradılıb və bu göstəricinin 500 min tona çatdırılması planlaşdırılır. Həmçinin su təminatı sahəsində yeni layihələrin icrası davam etdirilir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni su anbarlarının tikilməsi və kanalların bərpası minlərlə hektar torpaq sahəsinin su ilə təmin edilməsinə imkan verəcək.

Prezident İlham Əliyev çıxışının sonunda qeyd etdi ki, kənd təsərrüfatının inkişafı Azərbaycanın iqtisadi təhlükəsizliyi və sosial rifahı üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Yeni Dövlət Proqramının icrası nəticəsində ölkədə ərzaq təhlükəsizliyi daha da möhkəmlənəcək, kənd yerlərində məşğulluq artacaq və ixrac imkanları genişlənəcək. Dövlət başçısı həm yerli, həm də xarici investorları kənd təsərrüfatı sahəsinə sərmayə yatırmağa çağırdı və vurğuladı ki, Azərbaycanın bu sahədə böyük potensialı vardır.

Rövşən Qasımov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının məsləhətçisi