Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması milli oyanışın təzahürüdür

XX əsrin əvvəlləri Azərbaycan xalqının tarixində milli oyanış, azadlıq və müstəqillik ideyalarının gücləndiyi mühüm bir dövr kimi yadda qalmışdır. Həmin dövrdə xalqın qabaqcıl ziyalıları, maarifçiləri və mütəfəkkirləri milli şüurun formalaşması, xalqın maariflənməsi və dövlətçilik ənənələrinin inkişafı istiqamətində böyük fəaliyyət göstərmişlər. Bu milli dirçəliş prosesi sonradan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması kimi mühüm tarixi hadisənin meydana çıxmasına zəmin yaratmışdır.

Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasını xalqımızın azadlıq arzularının və milli oyanışının nəticəsi kimi qiymətləndirirdi. Ulu Öndər qeyd edirdi ki, Müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın məhz Azərbaycanda qurulması xalqımızın yüksək milli düşüncəyə, azadlıq hissinə və müstəqil dövlət qurmaq iradəsinə malik olduğunu göstərir. Bu fikir Azərbaycan xalqının tarix boyu dövlətçilik ənənələrinə sadiqliyini və milli kimliyini qorumaq əzmini bir daha sübut edir.

XIX əsrin sonlarında Azərbaycanda maarifçilik hərəkatı geniş yayılmışdı. Görkəmli ziyalılar xalqın savadlanması, milli mədəniyyətin inkişafı və azadlıq ideyalarının təbliği istiqamətində mühüm işlər görürdülər. Milli mətbuatın yaranması, məktəblərin açılması və ictimai fikrin inkişafı cəmiyyətdə milli ruhun yüksəlməsinə səbəb olmuşdu. Bu proseslər Azərbaycan xalqında milli birlik və müstəqillik düşüncəsini daha da gücləndirmişdi.

1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan olunması xalqımızın çoxəsrlik mübarizəsinin nəticəsi idi. Cümhuriyyət qısa müddət fəaliyyət göstərsə də, dövlətçilik tariximizdə silinməz iz buraxmışdır. İlk parlamentin yaradılması, dövlət atributlarının qəbul edilməsi, milli ordunun formalaşdırılması və demokratik idarəetmə prinsiplərinin tətbiqi həmin dövrün ən mühüm nailiyyətlərindən idi. Xüsusilə qadınlara seçki hüququnun verilməsi Azərbaycan Dövlətinin demokratik dəyərlərə sadiqliyini nümayiş etdirirdi.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın müstəqillik iradəsinin rəmzinə çevrilmişdir. Bu gün müasir Azərbaycan Respublikası həmin tarixi irsi davam etdirərək güclü və müstəqil dövlət kimi inkişaf edir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik siyasəti Azərbaycanın milli maraqlarının qorunmasına, dövlət müstəqilliyinin möhkəmlənməsinə və xalqın rifahının yüksəlməsinə xidmət edir. Azərbaycan xalqı öz tarixi keçmişinə böyük hörmətlə yanaşır və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ideallarını yaşatmağı şərəfli vəzifə hesab edir.Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixi qədim və zəngin ənənələrə əsaslanır. Bu tarixin ən şərəfli səhifələrindən biri isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılmasıdir. XX əsrin əvvəllərində dünyada baş verən siyasi dəyişikliklər, milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsi Azərbaycan xalqının da istiqlal arzularını daha da artırmışdı. Məhz bu dövrdə xalqın qabaqcıl ziyalıları milli birlik ideyasını yayaraq xalqı azadlıq uğrunda mübarizəyə səsləyirdilər.

1918-ci il mayın 28-də yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti müsəlman Şərqində ilk parlamentli demokratik respublika kimi tarixə düşmüşdür. Cümhuriyyətin yaradılması Azərbaycan xalqının siyasi yetkinliyini və dövlət qurmaq bacarığını bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir. Həmin dövrdə qəbul olunan qərarlar, həyata keçirilən islahatlar və demokratik prinsiplər dövlətçilik tariximizin mühüm nailiyyətləri hesab olunur. Parlamentin fəaliyyəti, milli ordunun qurulması və dövlət rəmzlərinin təsis olunması xalqın milli birliyini daha da gücləndirmişdir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısa müddət mövcud olsa da, xalqımızın yaddaşında azadlıq və müstəqillik rəmzi kimi yaşayır. Bu tarixi irs müasir Azərbaycanın inkişaf yolunda mühüm əsaslardan biridir. Bu gün Azərbaycan Respublikası müstəqil dövlət kimi uğurla inkişaf edir, öz milli maraqlarını qoruyur və dünya dövlətləri arasında layiqli yer tutur. Azərbaycanın qazandığı uğurlar xalqımızın dövlətçilik ənənələrinə sadiqliyinin və milli birliyinin nəticəsidir.

Müasir dövrdə də Azərbaycan xalqı öz tarixi köklərinə bağlılığını qoruyur, milli dəyərlərinə sahib çıxır və gələcək nəsillərə güclü dövlət mirası ötürmək üçün çalışır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin idealları bu gün də yaşayır və xalqımızın müstəqillik ruhunu daha da möhkəmləndirir.

Cəmilə Hüseynova

Naxçıvan Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin direktor müavini, YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının ƏPT sədri