Azərbaycanın müasir iqtisadi inkişaf tarixində enerji sektoru xüsusi yer tutur. Müstəqilliyin ilk illərindən etibarən ölkənin neft və qaz potensialının beynəlxalq aləmdə tanıdılması, xarici investisiyaların cəlb olunması və enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıqların qurulması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Bu baxımdan Bakıda keçirilən Xəzər Neft və Qaz Sərgisi Azərbaycanın enerji strategiyasının formalaşmasında və ölkənin beynəlxalq enerji mərkəzinə çevrilməsində mühüm rol oynamışdır.
1994-cü ildə ilk dəfə təşkil olunan sərgi Azərbaycanın enerji tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Həmin dövrdə ölkə iqtisadi çətinliklərlə üzləşsə də, ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən həyata keçirilən uzaqgörən neft strategiyası Azərbaycanın zəngin karbohidrogen ehtiyatlarının dünya bazarına çıxarılması üçün geniş imkanlar yaratdı. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi də məhz bu strategiyanın beynəlxalq müstəvidə təqdim olunmasına xidmət edən mühüm platformaya çevrildi.
Sərgi dünyanın müxtəlif ölkələrindən enerji şirkətlərini, investorları, ekspertləri və dövlət rəsmilərini bir araya gətirərək Azərbaycanın enerji potensialını nümayiş etdirdi. Burada əldə olunan əməkdaşlıqlar və keçirilən görüşlər sonradan ölkənin enerji sektorunda həyata keçirilən iri layihələrin əsasını təşkil etdi. Xüsusilə, Azərbaycanın neft və qaz yataqlarının işlənilməsi, hasilatın artırılması və enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi istiqamətində mühüm razılaşmalar əldə olundu.
Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin əhəmiyyəti təkcə iqtisadi göstəricilərlə məhdudlaşmır. Bu tədbir Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsinə, ölkənin etibarlı enerji tərəfdaşı kimi tanınmasına da mühüm töhfə verib. Məhz bu platformada qurulan əlaqələr sonradan Azərbaycanın qlobal enerji layihələrində aparıcı iştirakçı kimi çıxış etməsinə şərait yaratdı. Bu gün regionun enerji xəritəsini dəyişdirən Əsrin Müqaviləsi, Bakı–Tbilisi–Ceyhan əsas ixrac neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələrin uğurunda sərginin yaratdığı əməkdaşlıq mühitinin mühüm payı vardır.
Son illərdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən enerji siyasəti nəticəsində ölkənin enerji sektoru daha da inkişaf edib. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi isə ənənəvi olaraq yeni texnologiyaların, innovativ həllərin və yaşıl enerji təşəbbüslərinin müzakirə olunduğu nüfuzlu beynəlxalq platforma kimi fəaliyyətini davam etdirir. Sərgidə bərpa olunan enerji mənbələri, enerji səmərəliliyi və karbon emissiyalarının azaldılması istiqamətində müasir yanaşmalar geniş şəkildə təqdim olunur.
Bu gün Azərbaycan təkcə neft və qaz istehsalçısı deyil, həm də enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayan etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi ölkənin enerji siyasətinin uğurlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə də xidmət edir. Bu baxımdan sərgi müasir Azərbaycanın enerji inkişafının bünövrəsini qoyan, ölkənin iqtisadi qüdrətinin və beynəlxalq nüfuzunun artmasına töhfə verən ən mühüm tədbirlərdən biri kimi tarixə düşmüşdür.
Nəticə etibarilə, Xəzər Neft və Qaz Sərgisi Azərbaycanın enerji sektorunun inkişaf yolunda mühüm dönüş nöqtəsi olmuş, ölkənin qlobal enerji bazarına inteqrasiyasını sürətləndirmiş və müstəqil Azərbaycanın iqtisadi tərəqqisinin əsas sütunlarından birinə çevrilmişdir. Bu gün də sərgi Azərbaycanın enerji sahəsində qazandığı nailiyyətlərin dünyaya təqdim edilməsi və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılması baxımından öz strateji əhəmiyyətini qoruyub saxlayır.
Arif Qasımov
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri