“Enerji keçidində Bakı sözü: Təhlükəsizlik və yaşıl gələcək bir arada” - FOTO

Bu il otuzuncu yubileyini qeyd edən Bakı Enerji Həftəsi bir daha təsdiq etdi ki, Azərbaycan qlobal enerji gündəliyini formalaşdıran ölkələrdəndir. 1 iyun tarixində keçirilən rəsmi açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev ölkənin enerji strategiyasının yeni mərhələsini təqdim etdi. Nitqin ana xətti aydın idi: ənənəvi enerji təhlükəsizliyi ilə yaşıl keçid bir-birini inkar etmir, əksinə, bir-birini tamamlayır. Dövlət başçısı xatırlatdı ki, müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycanda elektrik enerjisinin və qazın təchizatında ciddi fasilələr yaşanırdı. Həmin dövrdə qarşıya qoyulan əsas vəzifə ölkənin öz enerji təhlükəsizliyini təmin etmək idi. Bu mərhələ artıq uğurla başa çatıb. Bu gün Azərbaycan Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatçılarından birinə çevrilib və beynəlxalq tərəfdaşlar qarşısında öhdəliklərinə hörmət edən etibarlı ölkə kimi tanınır.
Prezidentin çıxışında ən çox vurğulanan istiqamət Azərbaycanın “yaşıl enerji” ixracatçısına çevrilmək əzmi oldu. O qeyd etdi ki, ölkə enerji sahəsində nəhəng transformasiya prosesinin tərkib hissəsidir və bu prosesdə geridə qalmamaq, əksinə, aparıcı mövqedə olmaq əsas hədəfdir. Bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı artıq ümumi enerji balansında mühüm yer tutur. Xəzər dənizinin külək potensialı isə ölkənin gələcək yaşıl enerji ixracının əsas dayağına çevriləcək. İlham Əliyev enerji keçidinin idarə olunması üçün altı strateji istiqaməti açıqladı. Bunlar bərpaolunan enerji potensialından maksimum istifadə, enerji səmərəliliyinin artırılması, təbii qazdan keçid yanacağı kimi yararlanma, enerji balansına nüvə enerjisi, hidrogen və akkumulyator sistemlərinin əlavə edilməsi, təmiz enerji texnologiyalarının inkişafı və müasir infrastrukturun qurulmasıdır. Prezident vurğuladı ki, neft və qaz ehtiyatlarına malik olmaq heç bir ölkə üçün qınaq predmeti ola bilməz. Əsas məsələ bu ehtiyatlardan hansı məqsədlə və hansı şəkildə istifadə olunmasıdır. Nitqdə regional əməkdaşlığın vacibliyi xüsusi qeyd edildi. Dövlət başçısı bildirdi ki, enerji təhlükəsizliyini heç bir ölkə təkbaşına təmin edə bilməz. Bu məqsədlə Xəzər-Qara dəniz-Avropa yaşıl enerji dəhlizi layihəsi irəli sürülür. Həmin dəhliz vasitəsilə Azərbaycandan Avropaya yaşıl enerjinin nəqli planlaşdırılır və bu, ölkəmizin qlobal enerji təhlükəsizliyinə əlavə töhfəsi olacaq.
Prezident, həmçinin, 2023-cü ildə COP29-a ev sahibliyi etmiş Azərbaycanın təcrübəsinə toxundu. Onun fikrincə, qlobal iqlim dialoqunda qarşılıqlı ittihamlar mərhələsi artıq başa çatmalıdır. İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə yalnız birgə məsuliyyət və əməkdaşlıq şəraitində uğurla aparıla bilər. Eyni zamanda, beynəlxalq maliyyə institutlarının neft-qaz layihələrini maliyyələşdirməkdən imtina etməsi tənqid olundu. Real yanaşma göstərir ki, enerji keçidi mərhələli olmalıdır və bu dövrdə ənənəvi mənbələrdən tamamilə imtina etmək mümkün deyil.
Otuz il əvvəl “Əsrin müqaviləsi” ilə başlayan yol bu gün Bakı Enerji Həftəsi ilə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Əgər o zaman əsas məqsəd neft yataqlarının işlənməsi idisə, bu gün gündəlik neft, qaz, emal, ixrac və yaşıl enerjini əhatə edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışı üç əsas mesajı dünyaya çatdırdı: Azərbaycan enerji təchizatında etibarlı tərəfdaşdır, neft-qaz gəlirlərini yaşıl infrastruktura yönəldərək yeni iqtisadi model qurur və qlobal enerji-iqlim hədəflərinə yalnız birlikdə nail olmağın mümkünlüyünü təbliğ edir.
“Bu unikal tədbir bizim hamımız üçün xüsusi bir fürsət təklif edir. Sıx əməkdaşlığı, dialoqu gücləndirir və daha dayanıqlı enerji gələcəyini təmin etməyə kömək edir. Yadda saxlamaq lazımdır ki, biz müştərək məqsəd üçün birləşirik və bütün çətinliklərin öhdəsindən yalnız bu yolla gələ bilərik”.
Beləliklə, Bakı Enerji Həftəsi 2026 bir daha göstərdi ki, Azərbaycan qlobal enerji xəritəsində təkcə resurs sahibi deyil, həm də gündəliyi müəyyən edən, körpülər quran və yaşıl gələcəyə liderlik etməyə iddialı dövlətdir.

Lalə Məmmədova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı