Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər - ŞƏRH

Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlər tarix, dil, din, mədəniyyət, milli-mənəvi dəyərlər və ortaq köklər üzərində formalaşmışdır. Bu münasibətlər dünya dövlətləri arasında nadir rast gəlinən qardaşlıq nümunəsi hesab olunur. Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin əsasını ümummilli lider Heydər Əliyevin müəllifi olduğu “Bir millət, iki dövlət” prinsipi təşkil edir. Türkiyə Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlət olmuş, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulmuşdur. Bu münasibətlər sonrakı dövrlərdə davamlı inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir.
Müstəqillik illərində Azərbaycan və Türkiyə arasında siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, təhsil, elm, mədəniyyət və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq sürətlə inkişaf etmişdir. İki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də daim bir-birinin mövqeyini dəstəkləmiş, regional və qlobal məsələlərdə ortaq maraqlardan çıxış etmişdir. Bu münasibətlər təkcə iki dövlət arasında deyil, həm də iki qardaş xalq arasında möhkəm dostluq və həmrəylik körpüsünə çevrilmişdir. Müxtəlif sahələrdə həyata keçirilən birgə layihələr ölkələrin inkişafına və regionun sabitliyinə mühüm töhfələr vermişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında formalaşmış yüksək səviyyəli siyasi dialoq və qarşılıqlı etimad münasibətlərin daha da inkişaf etməsində mühüm rol oynayır. Dövlət başçılarının qarşılıqlı səfərləri, keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər və imzalanan sənədlər əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişlənməsinə şərait yaradır. İki ölkənin rəhbərləri Azərbaycan-Türkiyə birliyini regionda sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın vacib amillərindən biri kimi qiymətləndirir.
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində ən mühüm hadisələrdən biri 2021-ci il iyunun 15-də Şuşa şəhərində imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi olmuşdur. Bu sənəd iki ölkə arasındakı əlaqələri rəsmi şəkildə müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltmişdir. Bəyannamə siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, müdafiə sənayesi, təhlükəsizlik və hərbi əməkdaşlıq sahələrində tərəfdaşlığın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Həmçinin sənəd iki dövlətin suverenliyinin, müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması istiqamətində qarşılıqlı dəstəyini təsdiqləyən mühüm strateji sənəd hesab olunur.
Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan və Türkiyə arasında əməkdaşlıq daha da genişlənmişdir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işlərində, nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin həyata keçirilməsində və regional iqtisadi əlaqələrin inkişafında Türkiyə Azərbaycanın əsas tərəfdaşlarından biri kimi çıxış edir. Eyni zamanda hər iki ölkə Türk dünyasının inteqrasiyasının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm təşəbbüslərlə çıxış edir və ortaq layihələr reallaşdırır.
Bu gün Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlər strateji tərəfdaşlıqdan da irəli gedərək müttəfiqlik və qardaşlıq modelinə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyev və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində iki ölkə arasındakı əlaqələr ildən-ilə daha da möhkəmlənir. Azərbaycan-Türkiyə birliyi yalnız iki dövlətin deyil, bütövlükdə regionun inkişafına, təhlükəsizliyinə və rifahına xidmət edən mühüm amillərdən biri kimi qiymətləndirilir. Bu münasibətlərin gələcəkdə də yeni uğurlarla davam edəcəyi və Türk dünyasının birliyinə töhfə verəcəyi gözlənilir.

Əmir Babayev

YAP Şərur rayon təşkilatının sədri