Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcıdır

Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan qardaşlıq münasibətləri uzun illər ərzində sınaqlardan keçərək daha da möhkəmlənmişdir. Bu münasibətlər ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və qarşılıqlı etimada əsaslanır. Məhz bu baxımdan 2021-ci il iyunun 15-də Şuşa şəhərində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki dövlət arasındakı əlaqələrin inkişafında xüsusi əhəmiyyət kəsb edən tarixi sənəd hesab olunur.

Şuşa Bəyannaməsi keyfiyyətcə daha yüksək işbirliyinin təminatıdır və böyük bir tarixə əsaslanır. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycanın dövlət başçısı Şuşada Türkiyə lideri ilə bəyannamə imzalayarkən Qars müqaviləsini xatırlatdı. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, tarixi Qars müqaviləsinin imzalanmasından düz yüz il sonra azad edilmiş Şuşa şəhərində müttəfiqlik haqqında birgə bəyannamənin rəmzi mənası vardır və bu sənəd bizim gələcək işbirliyimizin istiqamətini göstərir.
Şuşa Bəyannaməsi diplomatiya tariximizin ən mühüm sənədlərindən biri hesab olunur. Bu bəyannamə ilə regionda yeni geosiyasi konfiqurasiya yarandı. Saziş hər iki dövlətin ümumi maraqlarının qorunmasına, yeni imkanların birləşdirilməsinə, eləcə də ümumi maraq kəsb edən regional və beynəlxalq strateji məsələlərdə fəaliyyətlərin qarşılıqlı şəkildə əlaqələndirilməsinə istiqamətlənib.
Şuşa Bəyannaməsinin imzalandığı məkanın seçilməsi təsadüfi deyildi. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa şəhəri Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfərin rəmzidir. Məhz işğaldan azad edilmiş Şuşada belə mühüm sənədin imzalanması bütün dünyaya Azərbaycan və Türkiyənin birliyini, həmrəyliyini və gələcəyə dair ortaq baxışını nümayiş etdirdi. Bu hadisə həm də Azərbaycan xalqının qazandığı qələbənin siyasi və diplomatik müstəvidə davamı kimi qiymətləndirilə bilər.
Şuşa Bəyannaməsində siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, təhsil və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi öz əksini tapmışdır. Sənəd göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə yalnız dost və qardaş ölkələr deyil, eyni zamanda bir-birinin təhlükəsizliyinə və milli maraqlarına xüsusi önəm verən strateji müttəfiqlərdir. Bu baxımdan bəyannamə regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunmasına xidmət edən mühüm siyasi sənəd kimi dəyərləndirilir.
Məncə, Şuşa Bəyannaməsinin ən vacib tərəflərindən biri onun gələcəyə hesablanmış sənəd olmasıdır. Bu bəyannamə təkcə bu günün deyil, gələcək nəsillərin də maraqlarını əhatə edir. Azərbaycan və Türkiyə arasında müxtəlif sahələrdə həyata keçirilən layihələrin daha da genişlənməsi, iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsi və beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin artırılması bu sənədin əsas hədəflərindəndir.
Şuşa Bəyannaməsi bir daha təsdiq etdi ki, “Bir millət, iki dövlət” prinsipi sadəcə bir ifadə deyil, real siyasətdə öz təsdiqini tapan strateji əməkdaşlıq modelidir. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstək iki ölkə arasındakı münasibətlərin nə qədər güclü olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Şuşa Bəyannaməsi isə bu münasibətləri yeni və daha yüksək mərhələyə yüksəltdi.
Bu gün Prezident İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri uğurla inkişaf edir. Hər iki ölkə regional və beynəlxalq məsələlərdə bir-birini dəstəkləyir, mühüm layihələri birgə həyata keçirir və ortaq maraqlara əsaslanan siyasət yürüdür. Bu əməkdaşlıq yalnız iki dövlət üçün deyil, bütövlükdə region üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır.
Nəticə etibarilə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində mühüm dönüş nöqtəsidir. Bu sənəd qardaşlığın, birliyin və qarşılıqlı etimadın hüquqi ifadəsi olmaqla yanaşı, gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyən edən strateji yol xəritəsidir. Hesab edirəm ki, Şuşa Bəyannaməsinin əhəmiyyəti illər keçdikcə daha aydın görünəcək və Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafında öz mühüm rolunu oynamağa davam edəcəkdir.

Əfsanə Muradova
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı