“Mənim həyatım da, fəaliyyətim də yalnız və yalnız Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanmasına, ölkəmizin bu ağır vəziyyətdən qalxmasına həsr olunacaqdır”. – Ulu Öndər Heydər Əliyev
Hər bir xalqın tarixində elə günlər vardır ki, onlar millətin taleyini həll edir, dövlətin gələcəyini müəyyənləşdirir və yaddaşlarda əbədi iz qoyur. Azərbaycan xalqı üçün belə taleyüklü günlərdən biri də 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ilə bağlıdır. Məhz bu gün ölkəmiz parçalanma, vətəndaş müharibəsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsindən xilas oldu. Elə buna görə də 15 iyun haqlı olaraq Milli Qurtuluş Günü adlandırılır.
Müstəqilliyin ilk illərində yaşanan böhran
Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra son dərəcə ağır və mürəkkəb dövrə qədəm qoydu. Ermənistanın hərbi təcavüzü genişlənir, torpaqlarımız bir-birinin ardınca işğal olunurdu. Ölkə daxilində isə hakimiyyət uğrunda gedən çəkişmələr, iqtisadi tənəzzül və ictimai xaos vəziyyəti daha da kəskinləşdirirdi.
1992-ci ilin iyununda hakimiyyətə gələn qüvvələr cəmi bir il sonra xalqın etimadını itirdi. Hakimiyyət daxilində başlanan mübarizə, idarəetmədəki səriştəsizlik və cəbhədəki uğursuzluqlar Azərbaycanı vətəndaş qarşıdurmasının astanasına gətirdi. Gəncədə baş verən hadisələr, qanunsuz silahlı qruplaşmaların fəaliyyəti və mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi dövlətin mövcudluğunu sual altına qoyurdu.
“Azərbaycan böyük təhlükə qarşısında idi. Çünki Azərbaycanın müstəqil yaşamasının əleyhinə olan həm daxildəki qüvvələr güclü idi, həm də Azərbaycan kimi böyük coğrafi-strateji əhəmiyyətə, zəngin təbii sərvətlərə malik olan ölkənin tam müstəqil olması başqa ölkələrdə bəzi dairələri qane etmirdi”. – Ulu Öndər Heydər Əliyev
Yeganə çıxış yolu – Heydər Əliyev
Belə bir ağır şəraitdə xalq nüfuzlu, təcrübəli və qətiyyətli bir liderə ehtiyac duyurdu. Azərbaycan cəmiyyəti üçün yeganə ümid və çıxış yolu Heydər Əliyev idi. Ölkənin müxtəlif bölgələrindən insanlar onun hakimiyyətə qayıdışını tələb edir, ona olan inam günbəgün artırdı. Xalqın təkidli çağırışları ilə Heydər Əliyev 1993-cü ilin iyununda Bakıya dəvət olundu və iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi.
Bu seçim sadəcə bir vəzifə dəyişikliyi deyildi. Bu, Azərbaycanın gələcəyinin xilası demək idi. Ulu Öndər həmin gün xalq qarşısında verdiyi anda ömrünün sonunadək sadiq qaldı.
“Ali Sovetin sədri kimi Azərbaycan xalqının tarixi nailiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini qorumağı, möhkəmləndirməyi, inkişaf etdirməyi özüm üçün ən əsas vəzifələrdən biri hesab edirəm... heç kəsin şübhəsi olmasın ki, ömrümün bundan sonrakı hissəsini harada olursa-olsun, yalnız və yalnız Azərbaycan Respublikasının müstəqil dövlət kimi inkişaf etməsinə həsr edəcəyəm”. – Ulu Öndər Heydər Əliyev
Qurtuluşun rəmzləri və tarixi nailiyyətlər
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə sabitlik mərhələ-mərhələ bərqərar edildi. Onun xilaskarlıq missiyası Azərbaycanı məhv olmaqdan və parçalanmaqdan qurtardı. Ölkədə asayiş və qayda-qanun yaradıldı, qanunsuz silahlı dəstələrin və dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, soyğunçuluğa və vətəndaşların əmlakının qəsbinə son qoyuldu.
Bu dövrdə nizami ordu quruculuğuna başlanıldı, 1994-cü ildə Qarabağ müharibəsində atəşkəs əldə edildi və münaqişənin dinc yolla həlli istiqamətində danışıqlar aparıldı. İdarəetmə sistemi yenidən formalaşdırıldı, insanlara öz dövlətinə inam qaytarıldı. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” ölkənin iqtisadi dirçəlişinin və enerji təhlükəsizliyinin əsasını qoydu.
Eyni zamanda, mühüm siyasi və hüquqi islahatlar həyata keçirildi. Qanunsuz silahlı qruplaşmaların dövlət çevrilişi cəhdlərinə son qoyuldu, 1995-ci ildə ilk parlament seçkiləri keçirildi və referendum yolu ilə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul edildi. Çoxpartiyalı sistem formalaşdı, ölkənin beynəlxalq əlaqələri qurularaq dünya birliyinə inteqrasiya prosesi başlandı.
Müasir Azərbaycan və qurtuluşun mənası
Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyası Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsini və kursunu uğurla davam etdirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan iqtisadi cəhətdən güclü, beynəlxalq aləmdə nüfuzlu və ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmiş bir dövlətə çevrilmişdir. 2020-ci ildə qazanılan tarixi Zəfər və torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi məhz 1993-cü ildə qoyulmuş möhkəm dövlətçilik təməlinin nəticəsidir.
Müasir Azərbaycan Ulu Öndər Heydər Əliyevin görmək istədiyi azad, müstəqil, ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam təmin olunmuş Azərbaycandır. Milli Qurtuluş Günü isə bütün bu nailiyyətlərə aparan yolun başlanğıc nöqtəsi kimi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaqdır.
“Danılmaz həqiqətdir ki, Azərbaycanın müasir və müstəqil dövlət kimi mövcudluğu, inkişafı XX əsrdə ikinci dəfə qazandığımız müstəqilliyin ilk illərinə təsadüf edən Milli Qurtuluş Günü ilə əlaqədardır. Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi idi”. – Prezident İlham Əliyev.
Beləliklə, 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış, taleyüklü əhəmiyyət daşıyan günlərdən biridir. Bu gün xalqımızın öz xilaskarına olan sarsılmaz inamının, Ulu Öndərin müstəsna şəxsiyyətinin və Vətənə təmənnasız sevgisinin təntənəsidir. Hər il bu əlamətdar günü qeyd edərkən biz müstəqil dövlətçiliyimizin nə qədər böyük zəhmət və müdriklik bahasına qorunduğunu bir daha xatırlayır, onu daha da möhkəmləndirmək əzmimizi təsdiqləyirik.
Rauf Orucov
Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Maliyyə şöbəsinin müdiri, YAP Nərimanov rayon Təşkilatının Elm və Təhsil Nazirliyi üzrə (Xətai-49) ərazi partiya təşkilatının sədri