Şuşa Bəyannaməsi – Bəyannamənin verdiyi strateji mesaj - ŞƏRH

2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən Şuşa şəhərində imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı olmuşdur. Müzəffər Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbədən sonra imzalanan bu sənəd iki qardaş ölkə arasında əməkdaşlığın bütün istiqamətlərini əhatə edən strateji yol xəritəsi kimi çıxış edir.

Şuşa Bəyannaməsinin əsas strateji mesajı Azərbaycan və Türkiyənin regionda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin olunmasında birgə fəaliyyət göstərmək əzmidir. Sənəd iki dövlət arasında siyasi, iqtisadi, hərbi, müdafiə sənayesi, enerji, nəqliyyat, təhsil və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bəyannamədə əks olunan müddəalar göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə yalnız dost və qardaş ölkələr deyil, həm də strateji müttəfiqlərdir.

Bəyannamənin mühüm mesajlarından biri də qarşılıqlı təhlükəsizlik və müdafiə məsələlərinə verilən önəmdir. Sənədə əsasən, tərəflərdən birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə və ya ərazi bütövlüyünə qarşı təhdid yaranarsa, iki ölkə birgə məsləhətləşmələr aparacaq və zəruri tədbirlər görəcəkdir. Bu müddəa regionda sülhün qorunmasına xidmət etməklə yanaşı, Azərbaycan-Türkiyə birliyinin nə qədər güclü olduğunu nümayiş etdirir.

Şuşa Bəyannaməsi həm də Cənubi Qafqazın gələcəyi ilə bağlı mühüm strateji baxışı ortaya qoyur. Sənəd regionda yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılmasını, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin açılmasını və iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsini dəstəkləyir. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılması istiqamətində verilən dəstək Türk dünyasının inteqrasiyasına və Avrasiya məkanında yeni iqtisadi imkanların formalaşmasına xidmət edir.

Bəyannamənin Şuşa şəhərində imzalanması da xüsusi rəmzi məna daşıyır. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa həm tarixi Zəfərin, həm də ölkənin suverenliyinin bərpasının simvoludur. Məhz bu şəhərdə imzalanan sənəd Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının sarsılmazlığını və bölgədə yeni geosiyasi reallıqların formalaşdığını bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir.

Bu gün Şuşa Bəyannaməsi təkcə iki dövlət arasında münasibətlərin hüquqi əsasını gücləndirən sənəd deyil, həm də Türk dünyasının birliyini, regional sabitliyi və uzunmüddətli inkişaf perspektivlərini özündə ehtiva edən mühüm strateji sənəd kimi qiymətləndirilir. Onun verdiyi əsas mesaj ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Türkiyə hər zaman bir-birinin yanında olacaq, regionda sülhün, təhlükəsizliyin və tərəqqinin təmin edilməsi naminə birgə fəaliyyətlərini davam etdirəcəklər.

Nicat Əsədli

YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı