Şuşa Bəyannaməsi: regionda yeni geosiyasi reallığın başlanğıcı - ŞƏRH

2021-ci il 15 iyun tarixində Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhərində Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” imzalandı. Bu tarixi sənəd iki qardaş ölkə arasında münasibətləri ən yüksək – müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltdi və regionda yeni geosiyasi reallığın əsasını qoydu.

Bəyannamə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanaraq iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və hərbi əməkdaşlığın strateji çərçivəsini müəyyən etdi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında bildirmişdir ki, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətləri ən yüksək zirvəyə – müttəfiqlik səviyyəsinə çatdıran tarixi sənəddir. Dövlət başçısı vurğulamışdır ki, bu sənəd iki ölkənin birliyinin əbədi və sarsılmaz olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Şuşa Bəyannaməsi yalnız diplomatik sənəd deyil, həm də regionda yeni güc balansını formalaşdıran strateji yol xəritəsidir. Sənədin əsas mesajları aşağıdakılardır:
Azərbaycan və Türkiyə arasında hərbi-siyasi müttəfiqliyin rəsmiləşdirilməsi
Qarşılıqlı müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi
Regional sülh və sabitliyin qorunmasında birgə fəaliyyət
Nəqliyyat və enerji dəhlizlərinin genişləndirilməsi
Bu sənəd eyni zamanda regionda revanşist meyllərə açıq və qəti mesaj verir: Azərbaycan və Türkiyə birliyi sarsılmazdır və bölgədə yeni reallıqlar artıq dəyişdirilə bilməz.
Şuşa Bəyannaməsi iqtisadi sahədə də geniş imkanlar açmışdır. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin genişləndirilməsi və birgə infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi prioritet istiqamətlərdən birinə çevrilmişdir.
Xüsusilə Zəngəzur dəhlizi, Orta Dəhliz layihəsi və enerji əməkdaşlığı Azərbaycan və Türkiyənin regionda iqtisadi gücünü daha da artırır. Bu əməkdaşlıq təkcə iki ölkəyə deyil, bütün regiona yeni iqtisadi dinamika gətirir.
Şuşa Bəyannaməsi regionda sabitliyi pozmağa çalışan və keçmiş münaqişə xəyalları ilə yaşayan revanşist qüvvələrə açıq mesajdır. Sənəd göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə strateji tərəfdaşlığı regionda hər hansı təhdid və təxribatlara qarşı güclü siyasi və hərbi zəmanət yaradır.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan artıq yeni reallıqlar yaradıb və bu reallıqlar geri dönməz xarakter daşıyır. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi həm də sülhün və sabitliyin təminat sənədidir.
Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri tarixən qardaşlıq, dostluq və strateji tərəfdaşlıq üzərində qurulub. Şuşa Bəyannaməsi bu münasibətləri daha da dərinləşdirərək onları rəsmi müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltdi.
İki ölkə liderləri arasında formalaşan səmimi siyasi dialoq, qarşılıqlı etimad və ortaq strateji baxış bu münasibətlərin əsas dayağıdır. Hər iki dövlət beynəlxalq platformalarda da bir-birini dəstəkləyərək vahid mövqe nümayiş etdirir.
Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır. Bu sənəd təkcə iki ölkə arasında münasibətləri deyil, bütövlükdə regionun gələcək siyasi və iqtisadi arxitekturasını müəyyənləşdirir.
Bu gün Azərbaycan və Türkiyə birliyi təkcə siyasi əməkdaşlıq deyil, həm də güc, sabitlik və gələcəyə yönəlmiş strateji ittifaq nümunəsidir. Şuşada imzalanan bu tarixi sənəd bir daha göstərdi ki, iki qardaş ölkənin birliyi əbədi və sarsılmazdır.

Sevda Quluyeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının sədri