15 İyun Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi yolunda mühüm dönüş nöqtəsinə çevrildi

Azərbaycan xalqının müasir tarixində elə günlər və hadisələr vardır ki, onların əhəmiyyəti yalnız müəyyən bir dövrlə məhdudlaşmır, bütöv bir xalqın taleyini və gələcəyini müəyyənləşdirir. 1993-cü ilin iyun ayında baş verən hadisələr də məhz belə tarixi dönüş nöqtələrindən biridir. Bu gün güclü, sabit və qalib Azərbaycan dövlətinin mövcudluğu həmin dövrdə qəbul edilmiş mühüm qərarların və nümayiş etdirilmiş siyasi iradənin nəticəsidir.
XX əsrin sonlarında Sovet İttifaqının süqutundan sonra Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də, ölkənin qarşısında son dərəcə mürəkkəb problemlər dayanırdı. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın bir hissəsi işğal olunur, minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşürdü. Digər tərəfdən, ölkə daxilində siyasi qeyri-sabitlik hökm sürür, hakimiyyət uğrunda mübarizə dövlət institutlarını zəiflədirdi. İqtisadiyyat iflic vəziyyətinə düşmüş, sənaye müəssisələrinin böyük hissəsi fəaliyyətini dayandırmış, əhalinin sosial vəziyyəti ağırlaşmışdı.
1992-1993-cü illərdə ölkədə yaranmış vəziyyət faktiki olaraq Azərbaycan dövlətçiliyinin gələcəyini sual altına qoymuşdu. Silahlı qruplaşmaların fəaliyyəti, bölgələrdə mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan qüvvələrin meydana çıxması, cəbhədə ard-arda yaşanan uğursuzluqlar və siyasi hakimiyyətdəki səriştəsizlik xalqın narahatlığını daha da artırırdı. Dövlət idarəçiliyində müşahidə olunan zəiflik və xaos ölkəni vətəndaş qarşıdurması həddinə çatdırmışdı.
Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın ümidləri uzun illər dövlət idarəçiliyində böyük təcrübə qazanmış, siyasi uzaqgörənliyi ilə seçilən Heydər Əliyevə yönəlmişdi. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən, ictimaiyyət nümayəndələrindən və ziyalılardan gələn müraciətlər ölkənin taleyinin həllində onun iştirakının vacibliyini göstərirdi. İnsanlar yaxşı anlayırdılar ki, yaranmış böhrandan çıxış üçün güclü siyasi iradəyə, dövlətçilik təcrübəsinə və xalqı bir məqsəd ətrafında birləşdirə biləcək liderə ehtiyac var.
1993-cü ilin iyun hadisələri ölkədə vəziyyəti daha da gərginləşdirdi. Gəncədə baş verən hadisələr dövlətin parçalanması təhlükəsini real hala gətirdi. Məhz belə bir zamanda Heydər Əliyev xalqın çağırışına cavab verərək Bakıya gəldi və ölkənin xilası naminə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. İyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ilə ölkənin ictimai-siyasi həyatında yeni mərhələ başlandı.
Sonralar tarixə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil olan bu tarix Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi yolunda mühüm dönüş nöqtəsinə çevrildi. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə ilk növbədə ölkədə sabitliyin bərpa olunması istiqamətində ciddi addımlar atıldı. Dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, separatizm meyilləri zərərsizləşdirildi, qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyəti dayandırıldı.
Siyasi sabitliyin təmin olunması iqtisadi inkişaf üçün də möhkəm zəmin yaratdı. Ulu Öndərin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası ölkənin gələcəyini düşünülmüş şəkildə planlaşdırmağa imkan verdi. Bu siyasətin ən mühüm nəticələrindən biri 1994-cü ildə imzalanan və sonradan "Əsrin müqaviləsi" adlandırılan beynəlxalq neft sazişi oldu. Həmin müqavilə Azərbaycanı dünya enerji bazarının mühüm iştirakçısına çevirməklə yanaşı, ölkəyə iri həcmli xarici investisiyaların cəlb edilməsinə, iqtisadiyyatın dirçəldilməsinə və dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət etdi.
Atəşkəsin əldə olunması isə ölkəyə müharibənin yaratdığı ağır nəticələri aradan qaldırmaq, iqtisadi və sosial sahələrdə islahatlar həyata keçirmək imkanı verdi. Dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində görülən tədbirlər və beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi Azərbaycanın regionda nüfuzunu əhəmiyyətli dərəcədə artırdı.
Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan inkişaf strategiyası sonrakı dövrdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirildi. İqtisadi potensialın gücləndirilməsi, müasir ordunun qurulması, ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın qarşısında duran ən mühüm vəzifələrin həyata keçirilməsinə şərait yaratdı.
Bu siyasətin ən böyük nəticəsi 2020-ci ildə əldə edilən tarixi Zəfər oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Vətən müharibəsində işğal altında olan torpaqlarımızı azad etdi və ölkənin ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bununla da illərlə davam edən işğala son qoyuldu və xalqımızın ədalət uğrunda mübarizəsi qalibiyyətlə nəticələndi.
Bu gün Azərbaycan regionun lider dövlətlərindən biri kimi tanınır. Enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində oynadığı mühüm rol, beynəlxalq nəqliyyat layihələrində fəal iştirakı, həyata keçirdiyi genişmiqyaslı iqtisadi proqramlar və nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi ölkəmizin qlobal əhəmiyyətini artırır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa və quruculuq işləri isə Azərbaycanın yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir.
Tarix sübut edir ki, dövlətlərin taleyində müəyyən şəxsiyyətlərin rolu həlledici olur. Azərbaycanın müasir inkişaf yoluna nəzər saldıqda aydın görünür ki, Milli Qurtuluşdan başlanan yol bu gün ölkəmizi dünyanın sürətlə inkişaf edən, güclü və qalib dövlətləri sırasına çıxarmışdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik irsi və onun müəyyən etdiyi strateji kurs Azərbaycan xalqının gələcək inkişafının da etibarlı təməli olaraq qalır.
Müstəqil Azərbaycan dövlətinin keçdiyi yol göstərir ki, milli birlik, güclü liderlik və uzaqgörən siyasət xalqın ən çətin sınaqlardan belə qalib çıxmasının əsas şərtləridir. Azərbaycanın bugünkü uğurları və gələcəyə inamla addımlaması məhz bu siyasi kursun və dövlətçilik fəlsəfəsinin məntiqi nəticəsidir.

Elvin Əliyev
YAP Babək rayon təşkilatının sədr müavini