Şuşa Bəyannaməsi: türk dünyasının yeni era və strateji müttəfiqlik manifesti

Giriş: Şuşada dünyaya verilən mesaj
15 iyun 2021-ci il tarixi Azərbaycanın və bütövlükdə türk dünyasının siyasi yaddaşına qızıl hərflərlə yazıldı. Mədəniyyət paytaxtımız Şuşada Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında imzalanan "Müttəfiqlik Münasibətləri Haqqında Şuşa Bəyannaməsi" sadəcə iki dövlətin növbəti bir sənədi deyil; bu, regional və qlobal siyasətdə yeni bir nizamın başlanğıcıdır. Bir gənc olaraq bu tarixi sənədə baxanda görürəm ki, burada söhbət təkcə iki ölkənin hərbi və iqtisadi əməkdaşlığından getmir; burada söhbət ortaq keçmişdən gələcəyə uzanan bir iradənin rəsmi təsdiqindən gedir.
Tarixi köklər: Qarsdan Şuşaya uzanan körpü
Şuşa Bəyannaməsinin möhkəmliyi onun tarixi köklərindən qidalanır. Bir əsr əvvəl – 1921-ci ildə imzalanan Qars müqaviləsi bölgənin siyasi çərçivəsini cızmışdısa, Şuşa Bəyannaməsi bu çərçivəni strateji müttəfiqlik səviyyəsinə daşıdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin "Bir millət, iki dövlət" kəlamı bu gün artıq təkcə bir şüar deyil, dövlətlərarası münasibətlərin ən yüksək hüquqi forması olan "müttəfiqlik" statusuna çevrilib. Biz gənclər üçün bu, Qafqaz İslam Ordusunun 1918-ci ildə Bakıya gəlişi ilə başlayan qardaşlığın 21-ci əsrdə Zəfər zirvəsində taclanması deməkdir.
Strateji müttəfiqlik: Niyə bu sənəd bu qədər vacibdir?
Dünya siyasətində dövlətlər çox vaxt "tərəfdaş" olur, lakin "müttəfiq" olmaq tamamilə başqa bir məsuliyyətdir. Şuşa Bəyannaməsi hər iki dövləti istənilən xarici təhdid qarşısında bir-birinin yanında durmağa, birgə fəaliyyət göstərməyə sövq edir.
Bəyannamənin Şuşada imzalanması isə dərin rəmzi məna daşıyır. 2020-ci il Vətən müharibəsindəki Zəfərimizdən sonra regionda yaranan yeni reallıqlar, işğalçılıq siyasətinin məğlubiyyəti və ərazi bütövlüyümüzün bərpası məhz bu sənədlə beynəlxalq hüquqi müstəvidə təsbit olundu. Bu, revanşist xəyallar quran qüvvələrə verilən ən konkret cavabdır: Azərbaycan və Türkiyə regionda sülhün və təhlükəsizliyin ən böyük qarantlarıdır.
İqtisadiyyat və Enerji: Gələcəyimizin mühərriki
İqtisadi əməkdaşlıq Şuşa Bəyannaməsinin "can damarı"dır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, TANAP və "Cənub Qaz Dəhlizi" kimi layihələr artıq tarixin bir hissəsidir. Lakin Bəyannamə bizi daha uzağa – Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılmasına, yaşıl enerji layihələrinə və regionun tranzit potensialının artırılmasına səsləyir.
Biz gənclər üçün iqtisadi müttəfiqlik nə deməkdir? Bu, yeni iş yerləri, texnoloji mübadilə, birgə startap ekosistemi və dünya bazarına çıxış imkanları deməkdir. İqtisadiyyatımız nə qədər inteqrasiya olunarsa, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu bir o qədər artar.
Gənclik və Milli Ruh: Birliyin davamçıları
Şuşa Bəyannaməsi biz gənclər üçün bir "yol xəritəsi"dir. Təhsil, mədəniyyət, idman və elmi sahədə birgə layihələrin artması, tələbə mübadiləsinin genişlənməsi, gənc nəslin bir-birini daha yaxından tanıması bu birliyin sosial bazasını formalaşdırır. Biz bu sənədi oxuyarkən sadəcə quru maddələr görmürük; biz orada ortaq dilimizi, ortaq tariximizi və gələcəyə birgə baxışımızı görürük.
Nəticə: XXI əsrin strateji baxışı
Şuşa Bəyannaməsi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ən uğurlu siyasi sənədlərindən biridir. Bu, təkcə iki ölkənin deyil, bütövlükdə türk dünyasının birlik və güc nümayişidir.
Bir gənc olaraq inanıram ki, bu sənədin verdiyi siyasi və strateji çəki, gələcək onilliklərdə Azərbaycanı regional liderlikdən qlobal aktorluğa daşıyacaq. Şuşa Bəyannaməsi bizim üçün sadəcə bir sənəd deyil, müstəqilliyimizin, suverenliyimizin və qardaşlıq bağlarımızın sarsılmazlığının rəmzidir. Biz bu birliyin davamçıları olaraq, gələcəkdə bu irsi daha da güclü şəkildə qoruyacaq və yaşadacağıq. Çünki bilirik ki, bizim gücümüz birliyimizdədir!

Qarayeva Sevil
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı