Azərbaycanın zəfər muzeyləri - ŞƏRH

Hər bir xalqın tarixində onun milli kimliyini, iradəsini və sarsılmazlığını nümayiş etdirən dönüş nöqtələri olur. Azərbaycan xalqı üçün bu tarixi an, otuz illik həsrətə son qoyan 44 günlük Vətən müharibəsi və qazanılan şanlı Zəfərdir. Bu unudulmaz tarixi gələcək nəsillərə ötürmək, qəhrəmanlarımızın fədakarlığını əbədiləşdirmək üçün ölkəmizdə yaradılan Zəfər muzeyləri və kompleksləri sadəcə bir sərgi məkanı deyil, həm də milli qürurumuzun, dirçəlişimizin canlı yaddaş mərkəzləridir. Bakının Xəzər sahili boyunca uzanan hissəsində yerləşən Hərbi Qənimətlər Parkı, bu silsilənin ən təsirli və real nümunələrindən biridir. Bu park, müharibənin gedişatını və döyüş meydanında yaşanan real mənzərəni vizual olaraq gözlər önünə sərir. Burada nümayiş etdirilən düşmən texnikaları, sındırılmış müdafiə istehkamları və qənimət götürülmüş hərbi sursatlar Azərbaycan ordusunun gücünü və taktiki üstünlüyünü birbaşa sübut edir. Parkı ziyarət edən hər bir şəxs, əsgərlərimizin hansı çətin şərtlərdə, keçilməz hesab olunan sədləri necə yardığını hiss edə bilir. Bura həm yerli vətəndaşlar, həm də xarici qonaqlar üçün müharibənin real miqyasını anlamaq baxımından unikal bir məkandır. Qarabağın qəlbi, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada yaradılan Zəfər Muzeyi xüsusi mənəvi çəkiyə malikdir. Şuşanın azad edilməsi Vətən müharibəsinin kulminasiya nöqtəsi idi. Bu muzeydə məhz Şuşa əməliyyatının unikal detalları, sıldırım qayaları dırmaşaraq yüngül silahlarla tarix yazan xüsusi təyinatlılarımızın qəhrəmanlıq hekayələri qorunur. Muzeyin ekspozisiyasında Şuşanın işğal dövrü ilə azadlıqdan sonrakı mənzərəsi qarşılaşdırılır. Burada döyüşlərdə istifadə olunmuş fərdi əşyalar, xəritələr və qələbə müjdəsini verən bayraqlar nümayiş etdirilir. Şuşa Zəfər Muzeyi, şəhərə gələn hər bir ziyarətçiyə azadlığın hansı bədəllərlə qazanıldığını xatırladır. Paytaxt Bakıda inşası və konseptual quruluşu ilə seçilən əsas Zəfər Muzeyi isə müharibənin bütün xronologiyasını müasir və interaktiv dillə nəql edir. Bu muzey təkcə hərbi eksponatlarla məhdudlaşmır; o, multimedia vasitələri, sənədli xronikalar və instalyasiyalar vasitəsilə ziyarətçini vizual bir səyahətə çıxarır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə ölkədə, xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə və Bakı şəhərində yaradılan Zəfər muzeyləri, 44 günlük Vətən müharibəsinin nəticələrini və xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsini yaşatmaq baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyev Zəfər muzeylərinin (və bir çox bölgələrdə onlarla paralel yaradılan İşğal muzeylərinin) inşasına sadəcə memarlıq layihəsi kimi deyil, milli yaddaşın bərpası və qorunması missiyası kimi yanaşır. Prezidentin fikrincə, Zəfər muzeyləri canını Vətən uğrunda fəda etmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ucaldılan ən böyük mənəvi abidələrdən biridir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev öz çıxışlarından birində xüsusilə vurğulamışdır:
“Biz elə bir gənc nəsil yetişdirdik ki, vətənpərvərlik ruhunda böyüdü, gözünü açanda öz torpaqlarını işğal altında gördü və canını fəda edərək o torpaqları azad etdi. Zəfər muzeyləri bu vətənpərvərliyin və sarsılmaz birliyin canlı şahididir.” Mədəni irsin qorunmasına və milli-mənəvi dəyərlərin təbliğinə xüsusi diqqət yetirən birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva Zəfər muzeylərinin mənəvi, tərbiyəvi və mədəni tərəflərini ön plana çəkir. Mehriban Əliyevanın yanaşmasında bu muzeylər təkcə hərbi uğurların sərgiləndiyi məkan deyil, həm də Azərbaycan xalqının “Dəmir Yumruq” ətrafında birləşərək nümayiş etdirdiyi milli həmrəyliyin, sarsılmaz ruhun təcəssümüdür. Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu bu muzeylərin qurulmasında beynəlxalq təcrübəyə və müasir texnologiyalara əsaslanır. Fikir ondan ibarətdir ki, muzeylər ziyarətçilərə emosional təsir göstərsin, rəqəmsal və interaktiv həllərlə müharibənin gedişatını, qələbə anını real olaraq yaşatsın. Zəfər ruhu təkcə böyük şəhərlərdə deyil, Azərbaycanın hər bir bölgəsində yaşadılır. Gəncə, Bərdə, Füzuli, Cəbrayıl və digər rayonlarımızda yaradılan yerli zəfər guşələri və xatirə kompleksləri yerli əhalinin, xüsusilə gənclərin vətənpərvərlik ruhunda böyüməsində böyük rol oynayır. Müharibə zamanı terrora məruz qalmış şəhərlərimizin (Gəncə və Bərdə) xatirə məkanları həm də yaşanan faciələrin və xalqın sarsılmaz iradəsinin simvoludur. Zəfər muzeyləri sadəcə keçmişə baxmaq üçün deyil, gələcəyi daha güclü qurmaq üçün bir yaddaş dərsliyidir. Bu muzeylər ölkəmizə gələn xarici turistlərə Azərbaycanın haqlı davasını və qazandığı ədalətli qələbəni orijinal faktlarla sübut edən ən yaxşı təbliğat vasitəsidir. Onlar bizə hər zaman birliyin, rəşadətin və vətən sevgisinin nələrə qadir olduğunu xatırladır.

Şəhla Cəfərova