Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, qarşılıqlı etimad və qardaşlıq nümunəsi

22 iyun 2026-cı il tarixində Türkmənistan Prezidenti Serdar Berdiməhəmmədovin Azərbaycana dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm hadisə kimi tarixə düşdü. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə aparılan danışıqlar, imzalanan sənədlər və mətbuata verilən bəyanatlar Azərbaycan–Türkmənistan əməkdaşlığının dinamik inkişaf etdiyini və yeni strateji mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi.

Azərbaycan və Türkmənistan xalqları əsrlər boyu ortaq tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlər əsasında formalaşmış dostluq münasibətlərinə malikdir. Müstəqillik illərində bu münasibətlər dövlətlərarası əməkdaşlıq səviyyəsinə yüksələrək siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, humanitar və mədəni sahələrdə davamlı şəkildə inkişaf etmişdir. Dövlət başçılarının müntəzəm təmasları və qarşılıqlı səfərləri ölkələr arasında etimadın və qarşılıqlı hörmətin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir.
Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında Türkmənistan Prezidentinin Azərbaycana dövlət səfərinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayaraq, keçirilən görüşlərin çox məhsuldar olduğunu bildirmişdir. Dövlətimizin başçısı qeyd etmişdir ki, aparılan müzakirələr zamanı ikitərəfli münasibətlərin bütün istiqamətləri ətraflı nəzərdən keçirilmiş, gələcək əməkdaşlığın yeni istiqamətləri müəyyən edilmişdir. Bu baxımdan səfər iki ölkə arasında əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir.
Mətbuata bəyanat zamanı Prezident İlham Əliyevin xüsusi vurğuladığı məsələlərdən biri Türkmənistanın Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasına göstərdiyi dəstək olmuşdur. Dövlətimizin başçısı qardaş Türkmənistanın Qarabağın yenidən qurulması prosesinə verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirmiş və buna görə Prezident Serdar Berdiməhəmmədova təşəkkürünü ifadə etmişdir. Xüsusilə Türkmənistan tərəfindən Füzuli şəhərində inşa edilən məscid layihəsi qardaşlıq münasibətlərinin və mənəvi həmrəyliyin parlaq nümunəsi kimi dəyərləndirilmişdir.
Bu təşəbbüs yalnız humanitar yardım deyil, həm də iki xalqın ortaq tarixi-mədəni irsə və mənəvi dəyərlərə bağlılığının təzahürüdür. Qarabağın bərpası prosesində dost və qardaş ölkələrin dəstəyi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və dostluq əlaqələrinin göstəricisi kimi çıxış edir. Türkmənistanın bu istiqamətdə nümayiş etdirdiyi həmrəylik Azərbaycan ictimaiyyəti tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Türkmənistanın beynəlxalq arenadakı uğurlarına da toxunmuş, bu nailiyyətlərin Azərbaycanda sevinc hissi ilə qarşılandığını qeyd etmişdir. Dövlətimizin başçısı Türkmənistanın beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində fəal mövqeyini, qlobal təşəbbüslərini və əldə etdiyi uğurları yüksək qiymətləndirmişdir. Azərbaycan hər zaman qardaş Türkmənistanın beynəlxalq nüfuzunun artmasını alqışlayır və onun uğurlarını öz uğuru kimi qəbul edir.
Bu yanaşma iki ölkə arasında münasibətlərin sadəcə siyasi və iqtisadi maraqlara deyil, həm də səmimi dostluq və qardaşlıq prinsiplərinə əsaslandığını göstərir. Azərbaycan və Türkmənistan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birini dəstəkləyir, mühüm məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış edirlər. Bu əməkdaşlıq regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və inkişafın təmin edilməsinə xidmət edir.
Dövlət səfəri çərçivəsində müxtəlif sahələri əhatə edən bir sıra mühüm sənədlər imzalanmışdır. Bu sənədlər siyasi dialoqun daha da gücləndirilməsi, iqtisadi-ticari əlaqələrin genişləndirilməsi, nəqliyyat-logistika əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi, humanitar və mədəni əlaqələrin dərinləşdirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. İmzalanan razılaşmalar iki ölkə arasında mövcud əməkdaşlığın hüquqi bazasının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Xüsusilə nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın inkişafı diqqət mərkəzində olmuşdur. Hər iki ölkə Xəzər hövzəsində yerləşən mühüm tranzit mərkəzləri kimi Avrasiya məkanında strateji rol oynayır. Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin inkişafı, yükdaşımaların artırılması və liman infrastrukturunun səmərəli istifadəsi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi həm Azərbaycan, həm də Türkmənistan üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır.
Enerji sahəsində tərəfdaşlıq da ikitərəfli münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Azərbaycanın və Türkmənistanın zəngin enerji potensialı regional və qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Bu baxımdan enerji resurslarının səmərəli istifadəsi, nəqli və beynəlxalq bazarlara çıxarılması istiqamətində əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkənin strateji maraqlarına cavab verir.
Humanitar və mədəni sahələrdə əlaqələrin inkişafı da görüşlər zamanı xüsusi vurğulanmışdır. Təhsil, elm, mədəniyyət, gənclər siyasəti və digər istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi xalqlar arasında münasibətlərin daha da yaxınlaşmasına şərait yaradır. Ortaq tarixi köklər və mədəni irs Azərbaycan–Türkmənistan əlaqələrinin möhkəm təməlini təşkil edir.
Bu gün Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, etimad və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. İki ölkənin dövlət başçıları tərəfindən nümayiş etdirilən siyasi iradə əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə və yeni məzmunla zənginləşməsinə imkan yaradır. Dövlət səfəri zamanı aparılan müzakirələr və əldə olunan razılaşmalar gələcək illərdə münasibətlərin daha yüksək səviyyəyə yüksələcəyinə əminlik yaradır.
Türkmənistan Prezidentinin Azərbaycana dövlət səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri möhkəm dostluq və qardaşlıq təməlləri üzərində qurulub. Qarabağın bərpasına göstərilən dəstək, beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı həmrəylik, imzalanan mühüm sənədlər və strateji əməkdaşlıq perspektivləri bu əlaqələrin gələcəkdə daha da güclənəcəyini təsdiqləyir. İki qardaş ölkə arasında formalaşmış yüksək səviyyəli münasibətlər regionda sabitlik, inkişaf və əməkdaşlığın mühüm nümunəsi kimi çıxış edir.

Sevda Quluyeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının sədri