Türk dünyasının inteqrasiyasında Azərbaycan–Türkmənistan əməkdaşlığının geosiyasi əhəmiyyəti

XXI əsrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində müşahidə olunan dəyişikliklər regional əməkdaşlıq platformalarının əhəmiyyətini daha da artırır. Yeni siyasi və iqtisadi mərkəzlərin formalaşdığı, qlobal nəqliyyat və enerji marşrutlarının yenidən şəkilləndiyi bir dövrdə türk dövlətləri arasında əməkdaşlıq da keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Bu prosesdə Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlər xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Türk dünyası ortaq tarixə, mədəniyyətə, dilə və mənəvi dəyərlərə əsaslanan geniş coğrafi məkanı əhatə edir. Bu məkanın siyasi və iqtisadi baxımdan daha sıx inteqrasiyası yalnız iştirakçı dövlətlərin deyil, bütövlükdə Avrasiya regionunun inkişafına təsir göstərən mühüm amillərdən biridir. Son illərdə türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın güclənməsi, birgə layihələrin həyata keçirilməsi və əməkdaşlıq mexanizmlərinin genişlənməsi bu istiqamətdə mühüm nəticələr ortaya qoyub.
Azərbaycan türk dünyasının inteqrasiyası prosesində aparıcı rol oynayan dövlətlərdən biridir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən xarici siyasət kursunda türk dövlətləri ilə əlaqələrin inkişafı xüsusi yer tutur. Ölkəmizin təşəbbüsləri və fəal diplomatik fəaliyyəti nəticəsində türk dövlətləri arasında əməkdaşlıq yeni məzmun qazanıb, siyasi dialoq daha da intensivləşib.
Bu baxımdan Türkmənistanla münasibətlər xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Xəzər dənizinin iki sahilində yerləşən qardaş ölkələr türk dünyasının coğrafi baxımdan birləşdirilməsində mühüm rol oynayırlar. Azərbaycan Cənubi Qafqazı və Avropanı, Türkmənistan isə Mərkəzi Asiyanı təmsil etməklə türk dövlətləri arasında iqtisadi, nəqliyyat və humanitar əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verir.
2026-cı il iyunun 22-də Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana dövlət səfəri və dövlət başçılarının verdiyi bəyanatlar da bu əməkdaşlığın strateji xarakterini bir daha nümayiş etdirdi. Görüş zamanı iki ölkə arasında münasibətlərin bütün istiqamətlər üzrə uğurla inkişaf etdiyi, qarşılıqlı etimad və dəstəyə əsaslandığı vurğulandı. Bu münasibətlər təkcə ikitərəfli əməkdaşlıq deyil, eyni zamanda türk dünyasının birliyinə xidmət edən mühüm amil kimi çıxış edir.
Müasir geosiyasi şəraitdə türk dövlətlərinin qarşılıqlı əlaqələrinin güclənməsi enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat marşrutlarının şaxələndirilməsi, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi və regional sabitliyin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Türkmənistan bu istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını praktik fəaliyyətləri ilə nümayiş etdirirlər.
Son illər ərzində Türk Dövlətləri Təşkilatının beynəlxalq nüfuzunun artması da türk dünyasında inteqrasiya proseslərinin sürətləndiyini göstərir. Azərbaycan bu təşkilat çərçivəsində həyata keçirilən təşəbbüslərin fəal iştirakçısı olmaqla yanaşı, təşkilatın inkişafına mühüm töhfələr verir. Türkmənistanın da türk dövlətləri ilə əlaqələrinin genişlənməsi ümumi əməkdaşlıq məkanının daha da güclənməsinə xidmət edir.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında əməkdaşlığın geosiyasi əhəmiyyəti həm də onun Avrasiya məkanında formalaşan yeni iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinə təsiri ilə ölçülür. Şərqlə Qərbi birləşdirən marşrutların üzərində yerləşən hər iki ölkə regional inteqrasiyanın əsas iştirakçıları kimi çıxış edir. Bu amil onların əməkdaşlığını yalnız ikitərəfli münasibətlər müstəvisindən çıxararaq daha geniş strateji məzmunla zənginləşdirir.
Beləliklə, Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri bu gün təkcə iki qardaş dövlət arasında əməkdaşlığın nümunəsi deyil, həm də türk dünyasının siyasi, iqtisadi və humanitar inteqrasiyasına xidmət edən mühüm amillərdən biridir. Qarşılıqlı etimada və ortaq maraqlara əsaslanan bu tərəfdaşlıq türk dünyasının birliyinin möhkəmlənməsinə, regionda sabitliyin və inkişafın təmin olunmasına mühüm töhfə verməkdədir.

Mübariz Tağıyev,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Astanlı kənd tam orta məktəbin direktoru