Xəzərin iki sahilini birləşdirən strateji körpü - ŞƏRH

2026-cı il iyunun 22-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov arasında Bakıda keçirilən görüşlər və sonrakı mətbuat bəyanatları Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Dövlət səfəri çərçivəsində aparılan müzakirələr, imzalanan sənədlər və səsləndirilən fikirlər iki qardaş ölkə arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın və regional tərəfdaşlığın daha da dərinləşdiyini göstərdi.

Prezident İlham Əliyev bəyanatında Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlərin ortaq tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlər üzərində qurulduğunu vurğuladı. Dövlət başçısı Türkmənistan Prezidentinin səfərinin dostluq və qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəyini qeyd etdi. Bu yanaşma təsadüfi deyil; son illərdə iki ölkə arasında yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və siyasi məsləhətləşmələr münasibətlərin strateji xarakter almasına şərait yaradıb.
Azərbaycan və Türkmənistan türk dünyasının mühüm dövlətləri kimi regional inteqrasiyanın gücləndirilməsində mühüm rol oynayırlar. Bu baxımdan Bakı görüşü yalnız ikitərəfli münasibətlərin deyil, bütövlükdə türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın inkişafına verilən töhfə kimi qiymətləndirilə bilər.
Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verilən bəyanatda diqqət çəkən əsas istiqamətlərdən biri enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq oldu. Xəzər hövzəsinin iki mühüm enerji istehsalçısı olan Azərbaycan və Türkmənistan regional enerji təhlükəsizliyində strateji əhəmiyyət daşıyırlar. Son illərdə tərəflərin enerji sahəsində qarşılıqlı anlaşması Xəzər regionunda yeni imkanlar yaradıb.
Səfər çərçivəsində imzalanan sənədlər və aparılan müzakirələr göstərir ki, tərəflər enerji, logistika və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı istiqamətində əməkdaşlığı daha da genişləndirmək niyyətindədirlər. Bu, xüsusilə Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutlarının əhəmiyyətinin artdığı dövrdə böyük strateji məna daşıyır.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyev çıxışında humanitar əməkdaşlığa da xüsusi diqqət ayırdı. Türkmənistan tərəfindən Füzuli şəhərində məscid inşasına verilən dəstəyin qardaşlıq münasibətlərinin bariz nümunəsi olduğu vurğulandı. Dövlət başçısı həmçinin qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsini və xalqlar arasında mövcud olan yaxın əlaqələri yüksək qiymətləndirdi.
Humanitar əməkdaşlıq siyasi münasibətlərin davamlılığını təmin edən əsas sütunlardan biridir. Mədəniyyət, təhsil və elm sahələrində əməkdaşlığın genişlənməsi gələcək nəsillər arasında da qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Bəyanatın mühüm aspektlərindən biri regional təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlıq məsələləri oldu. Azərbaycan və Türkmənistan beynəlxalq hüququn prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət göstərilməsi mövqeyindən çıxış edirlər. Bu baxımdan iki ölkənin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığı regional sabitliyin qorunmasına mühüm töhfə verir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun imzaladıqları Birgə Bəyanat və 2026–2029-cu illəri əhatə edən Xarici İşlər Nazirlikləri arasında Əməkdaşlıq Proqramı da göstərir ki, tərəflər siyasi koordinasiyanı daha sistemli və institusional səviyyəyə qaldırmaq niyyətindədirlər.
İyunun 22-də Bakıda keçirilən Azərbaycan–Türkmənistan yüksək səviyyəli görüşü və Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini təsdiqlədi. Siyasi dialoq, enerji əməkdaşlığı, nəqliyyat layihələri, humanitar əlaqələr və regional təhlükəsizlik sahələrində əldə olunan razılaşmalar gələcək əməkdaşlığın daha möhkəm təməlini formalaşdırır.
Azərbaycan və Türkmənistan yalnız dost və qardaş ölkələr deyil, həm də regional inkişafın, sabitliyin və inteqrasiyanın əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edən strateji tərəfdaşlardır. Bu səfər və onun nəticələri Xəzər regionunda və türk dünyasında əməkdaşlığın daha da güclənəcəyinə dair mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.

Bayram Aslanov,
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri