Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərində yeni strateji mərhələ: Bakı görüşünün siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti

2026-cı il iyulun 1-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayen arasında keçirilən görüş və birgə mətbuata bəyanatlar Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Son illər tərəflər arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və regional əməkdaşlıq sahələrində əldə olunan nəticələr göstərir ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər qarşılıqlı maraqlara əsaslanan strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməkdədir.

Prezident İlham Əliyev bəyanatında qeyd etdi ki, cari ildə Avropa İttifaqının yüksək səviyyəli nümayəndələrinin Azərbaycana ardıcıl səfərləri münasibətlərin fəal inkişaf mərhələsində olduğunu nümayiş etdirir. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqluluq və milli maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın tərəfdarıdır. Bu yanaşma uzunmüddətli tərəfdaşlığın əsas prinsipi kimi çıxış edir.

Azərbaycan bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropa bazarlarına ixrac olunan təbii qaz enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə əhəmiyyətli töhfə verir. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş olduğunu bir daha diqqətə çatdıraraq bildirdi ki, enerji əməkdaşlığının coğrafiyası ildən-ilə genişlənir və yeni layihələr bu istiqamətdə mühüm imkanlar yaradır.

Görüş zamanı diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biri də yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq oldu. Azərbaycanın külək və günəş enerjisi potensialı, Xəzər dənizində həyata keçirilən layihələr, Qara dənizin dibi ilə elektrik kabelinin çəkilməsi təşəbbüsü Avropa İttifaqının enerji strategiyası ilə üst-üstə düşür. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq təkcə enerji təhlükəsizliyinə deyil, həm də iqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizəyə xidmət edir.

Bakı görüşündə nəqliyyat və logistika məsələləri də geniş müzakirə olundu. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Orta Dəhlizin inkişafında oynadığı rolu xüsusi vurğuladı. Şərqlə Qərbi birləşdirən bu marşrut beynəlxalq ticarətin sürətlənməsinə, yükdaşımaların şaxələndirilməsinə və Avrasiya məkanında yeni iqtisadi imkanların yaranmasına xidmət edir. Avropa Komissiyasının bu layihələrə maraq göstərməsi Azərbaycanın tranzit ölkə kimi strateji əhəmiyyətini daha da artırır.

Regional təhlükəsizlik və sülh məsələləri də görüşün əsas mövzularından biri idi. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesinin irəlilədiyini qeyd edərək davamlı sülhün regionun iqtisadi inkişafına yeni imkanlar açacağını bildirdi. Ursula fon der Lyayen də Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasının Avropa üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını vurğulayaraq, əməkdaşlığın "sülhü praktik nəticəyə çevirmək" məqsədinə xidmət etdiyini ifadə etdi.

Bəyanatlar göstərdi ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər artıq yalnız enerji sektoru ilə məhdudlaşmır. Tərəflər rəqəmsal iqtisadiyyat, nəqliyyat, yaşıl texnologiyalar, investisiya, ticarət və regional inkişaf kimi istiqamətlərdə də əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədirlər. Bu isə qarşılıqlı etimadın və siyasi dialoqun daha da möhkəmləndiyini göstərən mühüm göstəricidir.

Nəticə etibarilə, 1 iyul 2026-cı il tarixində Bakıda keçirilən görüş Azərbaycan–Avropa İttifaqı əlaqələrinin inkişafında mühüm siyasi hadisə kimi tarixə düşür. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş, regional sabitliyin təminatçısı və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən əsas dövlətlərdən biri olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Qarşıdakı dövrdə bu əməkdaşlığın daha geniş iqtisadi və siyasi nəticələr verəcəyi gözlənilir.

Elnur Qəhrəmanov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı