Bu gün hər ölkə üçün enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizliyin ən mühüm amilidir - ŞƏRH

Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi hər bir dövlətin milli təhlükəsizliyinin, iqtisadi inkişafının və siyasi sabitliyinin əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Enerji olmadan nə sənaye müəssisələrinin fəaliyyəti, nə nəqliyyat sistemi, nə də insanların gündəlik həyatı normal şəkildə davam edə bilər. Elektrik enerjisi, təbii qaz, neft və digər enerji resursları ölkələrin inkişafı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də hər bir dövlət enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsini strateji məqsəd kimi müəyyənləşdirir və bu sahəyə xüsusi diqqət yetirir.
Enerji təhlükəsizliyi dedikdə ölkənin əhalisinin və iqtisadiyyatının enerji ilə fasiləsiz, etibarlı, təhlükəsiz və əlverişli qiymətlə təmin olunması nəzərdə tutulur. Əgər hər hansı ölkədə enerji təminatında problem yaranarsa, bu, iqtisadiyyata, sənaye istehsalına, kənd təsərrüfatına, səhiyyəyə, təhsilə və digər sahələrə ciddi mənfi təsir göstərə bilər. Məhz buna görə enerji təhlükəsizliyi bu gün milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsi hesab edilir.
Son illərdə dünyada baş verən müharibələr, siyasi gərginliklər, iqtisadi böhranlar və təbii fəlakətlər enerji təhlükəsizliyinin nə qədər vacib olduğunu bir daha sübut etmişdir. Bəzi ölkələr enerji resurslarından siyasi və iqtisadi təsir vasitəsi kimi istifadə edirlər. Bu isə enerji idxalından asılı olan dövlətlər üçün ciddi risk yaradır. Buna görə də bir çox ölkələr enerji mənbələrini şaxələndirir, müxtəlif ölkələrlə əməkdaşlıq edir və yeni enerji layihələri həyata keçirirlər.
Azərbaycan zəngin neft və təbii qaz ehtiyatlarına malik olan ölkələrdən biridir. Müstəqillik illərində həyata keçirilən uğurlu enerji siyasəti nəticəsində Azərbaycan dünyanın mühüm enerji ixracatçılarından birinə çevrilmişdir. Xəzər dənizində yerləşən zəngin yataqların işlənilməsi, beynəlxalq enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və müasir boru kəmərlərinin tikilməsi ölkəmizin iqtisadi inkişafına böyük töhfə vermişdir. Azərbaycan həm öz enerji təhlükəsizliyini təmin edir, həm də Avropa və digər ölkələrin enerji təminatına mühüm dəstək göstərir.
Hazırda dünyada bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı da enerji təhlükəsizliyinin əsas istiqamətlərindən biridir. Günəş, külək, su və bioenerji kimi alternativ enerji mənbələri həm ətraf mühitin qorunmasına, həm də enerji resurslarından daha səmərəli istifadəyə imkan yaradır. Azərbaycan da bu sahəyə böyük diqqət ayırır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikasında günəş və külək enerjisinin inkişafı istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilir. Bu layihələr gələcəkdə ölkəmizin enerji potensialını daha da artıracaq.
Enerjiyə qənaət etmək də enerji təhlükəsizliyinin mühüm tərkib hissəsidir. Elektrik enerjisindən səmərəli istifadə olunması, enerjiyə qənaət edən avadanlıqların tətbiqi, binaların istilik izolyasiyasının yaxşılaşdırılması və israfçılığın qarşısının alınması həm dövlət, həm də vətəndaşlar üçün böyük iqtisadi fayda verir. Hər bir insan enerjidən düzgün istifadə etməklə ölkənin enerji təhlükəsizliyinə öz töhfəsini verə bilər.
Enerji təhlükəsizliyi iqtisadi inkişafla yanaşı, milli müstəqilliyin qorunmasına da xidmət edir. Enerji sahəsində güclü olan dövlətlər xarici təsirlərdən daha az asılı olur, iqtisadi sabitliklərini qoruyur və beynəlxalq münasibətlərdə daha güclü mövqeyə sahib olurlar. Güclü enerji siyasəti ölkənin müdafiə qabiliyyətinin, sosial rifahının və milli maraqlarının qorunmasında mühüm rol oynayır.
Bununla yanaşı, müasir texnologiyaların tətbiqi enerji sektorunun daha səmərəli idarə olunmasına imkan yaradır. Ağıllı elektrik şəbəkələri, rəqəmsal idarəetmə sistemləri və innovativ texnologiyalar enerji itkilərini azaldır, enerji istehsalının və paylanmasının keyfiyyətini artırır. Bu da ölkələrin enerji təhlükəsizliyinin daha da möhkəmlənməsinə səbəb olur.
Nəticə etibarilə demək olar ki, enerji təhlükəsizliyi bu gün hər bir dövlət üçün milli təhlükəsizliyin ən mühüm amillərindən biridir. Enerji resurslarının səmərəli idarə olunması, alternativ enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi və enerjidən qənaətlə istifadə olunması dövlətlərin davamlı inkişafını təmin edir. Azərbaycan da həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasəti ilə bu sahədə mühüm nailiyyətlər qazanmış və beynəlxalq aləmdə etibarlı enerji tərəfdaşı kimi tanınmışdır. Gələcəkdə də enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi ölkəmizin iqtisadi inkişafına, milli müstəqilliyinin möhkəmlənməsinə və xalqın rifahının yüksəlməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.

İftixar Həsənov

YAP Şərur rayon təşkilatının fəal üzvü