Şuşa Qlobal Media Forumu: həqiqətin səsi, gəncliyin baxışı və medianın yeni missiyası

XXI əsrdə yaşayırıq və etiraf etməliyik ki, bu gün məlumatı əlində saxlayan, dünyanı da əlində saxlayır. Müharibələr artıq yalnız səngərlərdə deyil, ekranlarda, sosial media alqoritmlərində və fikir mübarizələrində aparılır. Şuşada keçirilən IV Qlobal Media Forumu mənim üçün sadəcə bir tədbir yox, bu informasiya müharibəsində həqiqətin "bayraqdarı" olmaq üçün bir toplanış nöqtəsidir. "Sülhün təşviqində medianın missiyası: Həqiqətin bərpası və etimadın yenidən qurulması" mövzusu isə qulağımıza xoş gələn bir şüar deyil, günümüzün ən ciddi çağırışıdır.

Şuşanın seçilməsi bir təsadüf deyil, bu, bir rəmzdir. İllərlə işğalın izlərini daşıyan, indi isə yaralarını sarıyan və hər gün bir az daha yenilənən bu şəhər, bu gün dünyanın media mərkəzinə çevrilib. Şuşaya gedəndə insan oradakı dəyişimi gözü ilə görür. Bir tərəfdə tarixi abidələr, digər tərəfdə isə yeni tikilən yaşayış massivləri... Bu mənzərə biz gənclərə bir şeyi xatırladır: hər şey bərpa oluna bilər, təki biz öz həqiqətlərimizi və tariximizi dünyaya doğru çatdıraq.
Forumda Prezident İlham Əliyevin xarici media nümayəndələri ilə keçirdiyi dialoq məni xüsusilə düşündürdü. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, məqsəd sadəcə jurnalistləri qonaq etmək deyil, onların Qarabağdakı reallığı öz gözləri ilə görmələrini təmin etməkdir. Çünki xaricdən, ekran arxasından mühakimə yürütmək asandır, amma əraziyə gəlib dağıntıları, sonra isə həmin dağıntıların yerində yüksələn qürurverici tikililəri görmək tamamilə başqa bir təcrübədir. Bu, "göz görmədiyinə inanmaz" prinsipinin media dünyasındakı tətbiqidir.
Gənc bir insan kimi düşünürəm ki, müasir jurnalistika artıq “xəbər ötürmək” funksiyasından çıxıb. İndi biz bir tvit, bir foto və ya qısa bir video ilə ictimai rəyi formalaşdıra və ya tamamilə dəyişə bilərik. Lakin qarşımızda böyük bir düşmən var: dezinformasiya. Yalan xəbərlər sosial şəbəkələrdə həqiqətdən daha sürətlə yayılır və biz gənclər bu "virusun" əsas hədəfiyik.
Forum çərçivəsində süni intellekt dövründə informasiya təhlükəsizliyi, saxta xəbərlərlə mübarizə və rəqəmsal media etikası mövzularının müzakirəsi məhz bu səbəbdən kritik əhəmiyyət kəsb edir. Texnologiya inkişaf edir, amma jurnalistin peşəkar etikası və vicdanı onun ən böyük silahı olaraq qalır. Biz texnologiyanın imkanlarından istifadə etməli, amma onun bizi idarə etməsinə imkan verməməliyik.
Biz gənclər – rəqəmsal dünyanın yerli sakinləri – bu prosesdə passiv izləyici ola bilmərik. Hər birimizin əlindəki smartfon əslində bir media qurumudur. Bir paylaşım minlərlə insanın fikrini dəyişə bilir. Məhz buna görə də, rəqəmsal savadlılıq, xəbərin mənbəyini yoxlamaq, "like" dalınca qaçmaq əvəzinə həqiqəti araşdırmaq bizim borcumuzdur. Yalanın qarşısını almanın ən effektiv yolu cəmiyyətin, xüsusən də gənc nəslin informasiya qarşısında ayıq-sayıq olmasıdır.
Medianın yeni missiyası və bizim öhdəliyimiz
Bu forumun bizə verdiyi ən vacib dərslərdən biri medianın yalnız xəbər vermək deyil, həm də xalqlar arasında körpü qurmaq funksiyasıdır. Əgər biz bu gün informasiya məkanında səhv etsək, bu, sabahın siyasətində gərginliyə çevrilə bilər. Buna görə də, bu günün jurnalisti və ya blogeri bir cümlə yazmazdan əvvəl onun ölkəsinə, regionun sülhünə necə təsir edəcəyini düşünməlidir. Şuşa Forumu bizə göstərdi ki, obyektivlik təkcə peşəkar tələb deyil, həm də mənəvi öhdəlikdir.
Həmçinin, Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, şəffaflıq ən böyük gücdür. Dünyanın hər yerindən gələn jurnalistlərə qapıların açılması, onların istədikləri ünvanlara getməsi, yerli əhali ilə sərbəst ünsiyyəti bizim özümüzə olan inamımızı nümayiş etdirir. Bizim gizlədəcək heç nəyimiz yoxdur, bizim yalnız dünyaya çatdırmalı olduğumuz bir həqiqətimiz var: sülh, quruculuq və inkişaf.
Nəticə
IV Şuşa Qlobal Media Forumu bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan beynəlxalq informasiya məkanında öz sözünü deyən, oyun qaydalarını müəyyən edən dövlətlərdən biridir. Prezidentin çıxışındakı o açıq dialoq tərzi və Qarabağdakı bərpa prosesinin şəffaflıqla dünyaya çatdırılması forumun ən uğurlu tərəfi idi.
Gənc bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq inanıram ki, həqiqəti qorumaq üçün yalanın qarşısına daha güclü faktlarla, daha sağlam arqumentlərlə çıxmalıyıq. Gələcəyin güclü cəmiyyəti yalnız iqtisadiyyatla deyil, həm də doğru informasiya, sağlam düşüncə və məsuliyyətli gəncliklə formalaşır. Biz bu günün və sabahın informasiya məkanının həm memarları, həm də müdafiəçiləriyik. Şuşadan dünyaya yayılan bu səs, inanırıq ki, gələcəkdə daha çox əks-səda doğuracaq və dünya mediası üçün yeni, daha ədalətli bir standartın təməlini qoyacaq.
Artıq vaxt gəlib çatıb ki, biz informasiyanın qurbanı yox, onun yaradıcısı olaq. Şuşa Forumu bu yolun başlanğıcıdır.

Sevil Qarayeva

YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəalı