Azərbaycanın regional məsələlərdə rolu artır - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində informasiya amili dövlətlərin milli təhlükəsizliyinin, xarici siyasətinin və beynəlxalq nüfuzunun formalaşmasında əsas komponentlərdən birinə çevrilmişdir. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, rəqəmsal platformaların həyatın bütün sahələrinə nüfuz etməsi, süni intellektin media məkanında geniş tətbiqi, eyni zamanda dezinformasiyanın və saxta xəbərlərin qlobal miqyasda yayılması beynəlxalq informasiya təhlükəsizliyi məsələlərini aktuallaşdırmışdır. Belə mürəkkəb geosiyasi və informasiya mühitində media yalnız xəbərin çatdırılması vasitəsi deyil, həm də ictimai rəyin formalaşdırılmasına, dövlətlər arasında etimadın qurulmasına, sülhün təşviqinə və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına xidmət edən strateji institut kimi çıxış edir.

Məhz bu baxımdan Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada keçirilən IV Şuşa Qlobal Media Forumu qlobal informasiya gündəliyinin mühüm hadisələrindən biri kimi xüsusi diqqət çəkir. Dünyanın onlarla ölkəsindən media rəhbərlərinin, nüfuzlu jurnalistlərin, ekspertlərin, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin və dövlət rəsmilərinin iştirak etdiyi forum informasiya təhlükəsizliyi, media etikası, peşəkar jurnalistikanın inkişafı, rəqəmsal transformasiya və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətində mühüm müzakirə platformasına çevrilmişdir.

Forumun "Sülhün təşviqində medianın missiyası: Həqiqətin bərpası və etimadın yenidən qurulması" mövzusuna həsr olunması müasir dövrün reallıqlarını tam əks etdirir. XXI əsrdə müharibələr yalnız hərbi meydanlarda deyil, informasiya məkanında da aparılır. İnformasiya manipulyasiyası, saxta xəbərlər, kiberhücumlar və ictimai rəyin məqsədli şəkildə istiqamətləndirilməsi dövlətlərin milli maraqlarına ciddi təsir göstərən amillər sırasındadır. Bu baxımdan medianın obyektivlik, operativlik və peşəkarlıq prinsiplərinə sadiqliyi beynəlxalq sabitliyin mühüm təminatlarından biri hesab olunur.

Şuşa Qlobal Media Forumu müxtəlif ölkələrin media nümayəndələri arasında açıq dialoqun inkişafına, peşəkar təcrübə mübadiləsinə və yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşmasına mühüm töhfə verir. Forum çərçivəsində keçirilən panel müzakirələri göstərir ki, müasir jurnalistika artıq yalnız informasiya istehsalı funksiyasını yerinə yetirmir. Media cəmiyyətlər arasında etimadın qurulması, sülhün təşviqi, mədəniyyətlərarası dialoqun inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi prosesində mühüm sosial institut kimi çıxış edir.

Şuşanın belə mötəbər beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsinin dərin siyasi və mənəvi məzmunu vardır. Uzun illər Ermənistanın işğalı altında qalmış şəhərin bu gün beynəlxalq konfransların, mədəni tədbirlərin və qlobal forumların keçirildiyi nüfuzlu məkana çevrilməsi Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu dövlət siyasətinin, Böyük Qayıdış Strategiyasının və genişmiqyaslı quruculuq proqramlarının real nəticəsidir. Xarici media nümayəndələrinin Qarabağda həyata keçirilən yenidənqurma işlərini yerində müşahidə etməsi Azərbaycanın beynəlxalq informasiya məkanında həqiqətlərin obyektiv şəkildə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin forum çərçivəsində səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik strategiyasının, prinsipial xarici siyasət kursunun və beynəlxalq nüfuzunun ardıcıl şəkildə möhkəmləndiyini bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycan bu gün beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş, regional sabitliyin əsas təminatçılarından biri və mühüm geosiyasi aktor kimi çıxış edir. Son illərdə ölkəmizin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan enerji, nəqliyyat, logistika və yaşıl enerji layihələri Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatında və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır.

Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlar təsadüfi deyil. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl sosial-iqtisadi islahatlar ölkədə dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Son illərdə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, sahibkarlığın stimullaşdırılması və regionların sosial-iqtisadi inkişafına yönəlmiş dövlət proqramları ölkənin makroiqtisadi sabitliyini daha da möhkəmləndirmişdir. Azərbaycan bu gün yalnız öz daxili ehtiyaclarını təmin edən deyil, eyni zamanda xarici ölkələrə sərmayə yatıran və regional iqtisadi layihələrin əsas təşəbbüskarlarından biri kimi tanınır.

Beynəlxalq maliyyə institutlarının hesabatlarında Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modeli yüksək qiymətləndirilir. Son illər ərzində ölkəmizdə həyata keçirilən struktur islahatları, maliyyə sabitliyinin qorunması, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı və dövlət idarəçiliyində innovativ yanaşmaların tətbiqi müasir inkişaf modelinin əsas xüsusiyyətləri kimi xarakterizə olunur.

Bu inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri də dövlət idarəçiliyində institusional islahatların həyata keçirilməsidir. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış "ASAN xidmət" modeli bu gün dünyanın bir çox ölkələri tərəfindən öyrənilən uğurlu idarəetmə nümunəsinə çevrilmişdir. Vətəndaş məmnunluğu prinsipi əsasında fəaliyyət göstərən bu sistem dövlət xidmətlərinin şəffaflığını artırmaqla yanaşı, korrupsiyaya qarşı mübarizədə də səmərəli mexanizm kimi özünü doğrultmuşdur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dövlət xidmətləri sahəsində nüfuzlu mükafatına layiq görülən "ASAN xidmət" Azərbaycanın innovativ idarəetmə modelinin beynəlxalq səviyyədə tanındığını təsdiq edir.

Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasında enerji diplomatiyası da mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən enerji strategiyası nəticəsində ölkəmiz Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində etibarlı tərəfdaşa çevrilmişdir. Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP, TAP və digər transmilli layihələr təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə son illərdə Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallaşdığı şəraitdə Azərbaycanın etibarlı enerji təchizatçısı kimi mövqeyi daha da möhkəmlənmişdir.

Bununla yanaşı, Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin əsas iştirakçılarından biri kimi Avrasiyanın mühüm logistika mərkəzinə çevrilməkdədir. Orta Dəhlizin inkişafı istiqamətində həyata keçirilən layihələr regionun iqtisadi inteqrasiyasını sürətləndirir və Azərbaycanın tranzit potensialını daha da artırır.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri də beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən maraqla izlənilir. Müasir şəhərsalma konsepsiyası əsasında inşa edilən yaşayış məntəqələri, "ağıllı kənd" və "ağıllı şəhər" layihələri, müasir yol infrastrukturu, hava limanları, enerji və kommunikasiya xətləri Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi uğurlu bərpa modelini nümayiş etdirir. Şuşa Qlobal Media Forumunun iştirakçıları bu layihələrlə yaxından tanış olmaqla Azərbaycanın reallıqlarını birbaşa müşahidə etmək imkanı əldə edirlər.

Forumun mühüm xüsusiyyətlərindən biri də süni intellekt dövründə medianın gələcəyinə dair müzakirələrin aparılmasıdır. Süni intellekt texnologiyalarının jurnalistikaya gətirdiyi yeniliklərlə yanaşı, yaratdığı risklər də diqqət mərkəzində saxlanılır. Deepfake texnologiyaları, avtomatlaşdırılmış informasiya istehsalı və rəqəmsal manipulyasiya üsulları peşəkar jurnalistika üçün yeni çağırışlar formalaşdırır. Bu baxımdan media savadlılığının artırılması, faktların yoxlanılması mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və etik jurnalistika prinsiplərinin qorunması müasir dövrün prioritet istiqamətlərindən hesab olunur.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən müstəqil xarici siyasət kursu Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Bu gün ölkəmiz BMT, Qoşulmama Hərəkatı, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər nüfuzlu beynəlxalq platformalarda fəal iştirak edir, regional və qlobal təhlükəsizlik məsələlərinin həllinə mühüm töhfələr verir. Azərbaycanın COP29-a və Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasına ev sahibliyi etməsi də ölkəmizin beynəlxalq etimadının və nüfuzunun göstəricisidir.

Artıq dünya ictimaiyyəti Azərbaycanı yalnız enerji ölkəsi kimi deyil, həm də sivilizasiyalararası dialoq, multikulturalizm, humanitar əməkdaşlıq və beynəlxalq media dialoqunun təşəbbüskarı kimi tanıyır. Şuşa Qlobal Media Forumu bu siyasətin mühüm tərkib hissəsinə çevrilərək ölkəmizin yumşaq güc imkanlarını daha da genişləndirir.

IV Şuşa Qlobal Media Forumu müasir informasiya dövrünün aktual problemlərinin müzakirə olunduğu nüfuzlu beynəlxalq platforma olmaqla yanaşı, Azərbaycanın qlobal informasiya siyasətində artan rolunun, müstəqil dövlətçilik strategiyasının və beynəlxalq nüfuzunun bariz göstəricisidir. Forum sübut edir ki, informasiya təhlükəsizliyi, həqiqətin qorunması, obyektiv jurnalistikanın inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi yalnız media qurumlarının deyil, bütün beynəlxalq ictimaiyyətin ortaq məsuliyyətidir.

Şuşadan dünyaya ünvanlanan bu mühüm mesaj Azərbaycanın sülhə, əməkdaşlığa və qarşılıqlı etimada əsaslanan xarici siyasət kursunun davamlı xarakter daşıdığını bir daha nümayiş etdirir. Bu gün Azərbaycan regional proseslərin fəal iştirakçısı olmaqla kifayətlənmir, həm də qlobal informasiya gündəliyinin formalaşmasına təsir göstərən, beynəlxalq dialoqu təşviq edən və müasir çağırışlara konstruktiv həll yolları təklif edən məsuliyyətli dövlət kimi öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

Şamo Qasımov

Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədr müavini