Slovakiya-Azərbaycan siyasi əlaqələri çox yüksək səviyyədədir - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində coğrafi cəhətdən fərqli regionlarda yerləşən, lakin milli maraqların üst-üstə düşməsi və qarşılıqlı etimad əsasında güclü əlaqələr quran dövlətlərin əməkdaşlığı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müstəvidə Azərbaycan Respublikası ilə Slovakiya Respublikası arasındakı münasibətlər son illərdə Avrasiya məkanında dinamik və uğurlu tərəfdaşlığın ən bariz nümunələrindən birinə çevrilmişdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli və milli maraqlara söykənən xarici siyasət kursu Avropa İttifaqının aparıcı ölkələri ilə ikitərəfli əlaqələrin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qaldırılmasına xidmət edir. Slovakiya ilə qurulan münasibətlər isə bu strateji kursun ən uğurlu həlqələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir. İki ölkə arasında formalaşan yüksək səviyyəli siyasi dialoq, qarşılıqlı səfərlərin intensivliyi və imzalanmış tarixi sənədlər əlaqələrin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiyini nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin Şuşada bəyan etdiyi kimi, Slovakiya-Azərbaycan siyasi əlaqələri çox yüksək səviyyədədir və qarşılıqlı səfərlər bunu əyani şəkildə sübut edir.

Dövlətlərarası münasibətlərin inkişafında və möhkəmlənməsində ən mühüm hərəkətverici qüvvə, şübhəsiz ki, ölkə rəhbərləri səviyyəsində qurulan səmimi dostluq münasibətləri, qarşılıqlı etimad və müntəzəm siyasi təmaslardır. Azərbaycan və Slovakiya rəhbərliyinin son illərdə həyata keçirdiyi qarşılıqlı rəsmi səfərlər bu dinamikanın təməlini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin Slovakiyaya rəsmi səfəri və bunun ardınca Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana, xüsusilə də işğaldan azad edilmiş, qədim mədəniyyət paytaxtımız olan Şuşa şəhərinə səfəri bu münasibətlərin zirvə nöqtəsi hesab oluna bilər. Bu təmaslar sadəcə rəsmi protokol xarakteri daşımır, eyni zamanda tərəflərin bir-birinə verdiyi yüksək dəyərin və beynəlxalq arenada nümayiş etdirdikləri həmrəyliyin göstəricisidir. Təmasların müntəzəm xarakter alması hər iki dövlətə regional və qlobal miqyasda cərəyan edən proseslərə çevik reaksiya vermək, ikitərəfli gündəlikdəki strateji məsələləri birbaşa və maneəsiz şəkildə koordinasiya etmək imkanı qazandırır.

Görüşün məhz Şuşada baş tutması həm də böyük geosiyasi və rəmzi əhəmiyyət kəsb edir. Şuşa Azərbaycanın suverenliyinin, tarixi ədalətin bərpasının və milli ləyaqətinin simvoludur. Slovakiya dövlət başçısının bu müqəddəs məkanda qəbul edilməsi və burada mühüm bəyanatların səsləndirilməsi Bratislavanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə göstərdiyi birmənalı hörmətin və regionda yaranmış yeni reallıqları tam dəstəkləməsinin əyani göstəricisidir. Şuşa danışıqlarında ifadə olunan səmimiyyət və qarşılıqlı hörmət sübut edir ki, iki paytaxt arasında yalnız diplomatik kanallarla məhdudlaşmayan, həm də ortaq dəyərlərə əsaslanan möhkəm etimad körpüsü qurulub. Bu etimad isə öz növbəsində beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqliyin və ədalətli tərəfdaşlığın bariz nümunəsidir.

İki ölkə arasındakı çoxşaxəli münasibətlərin hüquqi təməllərini daha da möhkəmləndirən ən mühüm hadisə 2024-cü ildə imzalanmış strateji tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamədir. Bu sənədin qəbul edilməsi əlaqələrin yalnız bu gününü deyil, həm də gələcək onilliklərini müəyyən edən strateji yol xəritəsidir. Birgə Bəyannamə tərəfdaşlığın çərçivəsini genişləndirərək onu ən yüksək müttəfiqlik səviyyəsinə qaldırıb. Ölkə rəhbərinin qeyd etdiyi kimi, bu bəyannamənin icrası artıq gündəlik fəaliyyətdə göz önündədir. Çünki kağız üzərində qalan deyil, real həyatda öz əksini tapan sazişlər dövlətlərin niyyətinin səmimiliyindən xəbər verir. Belə fəal siyasi dialoq və birgə layihələrin qısa müddətdə icra olunması hər iki ölkə rəhbərliyindən yüksək qətiyyət və güclü siyasi iradə tələb edir ki, bu amil də Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərində özünü qabarıq şəkildə büruzə verir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi çəkisi olan məqamlardan biri də tərəflər arasındakı münasibətlərin sadəcə "dialoq" səviyyəsində qalmaması, sürətlə "praktiki işlərə" və konkret layihələrə transfer olunmasıdır. Nümayəndə heyətlərinin geniş və nüfuzlu tərkibi, habelə müzakirə mövzularının çoxşaxəliliyi bu praktiki fəaliyyətin miqyasını aydın şəkildə göstərir. Bu gün iki ölkə arasında iqtisadi sahədə ən mühüm prioritetlərdən birini enerji təhlükəsizliyi təşkil edir. Azərbaycan Avropanın enerji xəritəsini yenidən formalaşdıran etibarlı strateji tərəfdaşdır. Slovakiya da daxil olmaqla, Şərqi və Mərkəzi Avropa ölkələrinə Azərbaycan təbii qazının nəqlini nəzərdə tutan "Həmrəylik Halqası" təşəbbüsü bu sahədə qlobal əhəmiyyətə malikdir. Slovakiya tərəfi Azərbaycanın enerji resurslarının idxalı və tranziti vasitəsilə öz enerji təhlükəsizliyini və mənbələrinin şaxələndirilməsini uğurla təmin edir, bu isə iqtisadi asılılığı qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığa çevirir.

Digər tərəfdən, Slovakiya şirkətlərinin işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı yenidənqurma və bərpa işlərinə cəlb olunması böyük praktiki əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə "ağıllı kənd" konsepsiyaları, alternativ enerji layihələri və infrastruktur quruculuğunda Slovakiya texnologiyalarının və təcrübəsinin tətbiqi nəzərdə tutulur. Bu, sadəcə bir kommersiya fəaliyyəti deyil, eyni zamanda dağıdılmış Qarabağ torpaqlarının dirçəldilməsində dost ölkənin göstərdiyi mənəvi və praktiki dəstəkdir. Sənaye, kənd təsərrüfatı, yüksək texnologiyalar və humanitar sahələrdə də planlaşdırılan real layihələr göstərir ki, tərəfdaşlıq hər iki ölkənin iqtisadi potensialının tam şəkildə reallaşdırılmasına xidmət edir.

Müasir geosiyasi şəraitdə, qlobal güclərin toqquşduğu və beynəlxalq hüququn bəzən ikili standartlarla tətbiq olunduğu bir dövrdə iki dövlətin bu cür müstəqil, milli maraqlara əsaslanan və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq xəttini davam etdirməsi böyük qətiyyət tələb edir. Azərbaycan və Slovakiya rəhbərliyi nümayiş etdirdikləri güclü siyasi iradə ilə sübut edirlər ki, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq, daxili işlərə qarışmamaq və bir-birinin maraqlarına hörmət prinsipləri qorunduqda əməkdaşlığın qarşısını heç bir maneə ala bilməz. Bu iradə hər iki tərəfdə real addımlarla dəstəkləndiyi üçün qısa zamanda bu qədər böyük məsafə qət etmək mümkün olmuşdur.

Nəticə etibarilə qeyd etmək olar ki, Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana, xüsusilə də Şuşaya etdiyi tarixi səfər iki ölkə arasındakı dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərində tamamilə yeni səhifə açmışdır. Siyasi təmasların mütəmadi xarakteri, 2024-cü ildə əsası qoyulan strateji müttəfiqlik çərçivəsi və həyata keçirilən praktiki layihələr gələcəyə böyük nikbinliklə baxmağa tam əsas verir. Azərbaycan və Slovakiya coğrafi sərhədləri aşaraq, hər iki xalqın rifahına, ölkələrimizin iqtisadi və siyasi qüdrətinin artmasına, eləcə də regional sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edən nümunəvi tərəfdaşlıq modelini bütün dünyaya nümayiş etdirir. Bu əlaqələr gələcəkdə də yüksələn xətt üzrə inkişaf edərək daha böyük müvəffəqiyyətlərə zəmin yaradacaqdır.

Kərimli Elvin

Yap Ordubad Rayon Təşkilatının əməkdaşı