Azərbaycan-Slovakiya strateji tərəfdaşlığının yeni mərhələsi - ŞƏRH

İyulun 14-də Şuşa şəhəri Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinin tarixinə növbəti mühüm səhifə yazdı. Prezident İlham Əliyev və Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrini Qarabağın mədəniyyət paytaxtında görüşərək mətbuata birgə bəyanatlarla çıxış etdilər. Görüşün məhz Şuşada keçirilməsi təsadüfi deyildi — bu, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə əldə etdiyi nailiyyətləri beynəlxalq tərəfdaşlarına bilavasitə nümayiş etdirmək istəyinin təzahürü idi.

Prezident Əliyev çıxışında Slovakiya ilə əlaqələrin dinamik xarakterini vurğulayaraq, 2024-cü ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsinin icrasının uğurla davam etdiyini bildirdi. Dövlət başçısı qarşılıqlı səfərlərin müntəzəmliyinə diqqət çəkərək, bunun iki ölkə arasında güclü siyasi iradənin göstəricisi olduğunu qeyd etdi. Xüsusilə vurğulandı ki, Slovakiya şirkətləri Qarabağın bərpası prosesində fəal rol oynayır və bu istiqamətdə əməkdaşlıq davam edəcək.

Görüşün praktiki tərəfi kimi, iki lider həmin gün Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndinə səfər edərək burada Slovak şirkəti tərəfindən icra olunan "Ağıllı kənd" layihəsi ilə tanış oldular. Bu layihə Qarabağın bərpasında xarici tərəfdaşların iştirakının konkret nümunəsi kimi diqqəti çəkir. Daha da simvolik məqam isə odur ki, kənddə tikilən məktəb və ətraf ərazi tanınmış slovak hərbi generalı Milan Rastislav Ştefanikin adını daşıyacaq — bu addım Slovakiyanın Qarabağla bağlılığının uzunmüddətli izini yaradacaq.

Öz növbəsində Prezident Pelleqrini çıxışında münasibətlərin adi diplomatik çərçivədən kənara çıxdığını və iki ölkənin "dost ölkələr" olduğunu bəyan etdi. O, Azərbaycanın regionda sabitlik təminatçısı və Şərq-Qərb logistika marşrutlarının əsas qovşağı kimi roluna toxundu. Slovakiya lideri həmçinin enerji böhranı dövründə Azərbaycanın operativ dəstəyinə görə minnətdarlığını bildirdi — Ukrayna vasitəsilə qaz tranzitinin dayandırılmasından sonra Azərbaycan Slovakiyaya təbii qaz təchizatında dəstək göstərmişdi. Tərəflər 2027-ci ildən sonrakı dövr üçün sabit enerji həlli üzərində danışıqları davam etdirəcəklərini bildirdilər.

İqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi baxımından, səfər çərçivəsində Bakıda Azərbaycan-Slovakiya biznes-forumunun keçirilməsi nəzərdə tutulur. Hər iki tərəf vurğulayıb ki, məqsəd sadəcə ənənəvi ticarət deyil, birgə istehsal, texnologiya transferi və qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsidir. Bundan əlavə, oktyabr ayından etibarən iki ölkə arasında birbaşa aviareyslərin başlaması elan olunub ki, bu da insanlar arasında təmasları, turizmi və biznes əlaqələrini xeyli asanlaşdıracaq.

Təhlükəsizlik sahəsində də əməkdaşlıq davam edir: Slovakiya Bakıdakı səfirliyi vasitəsilə NATO-nun Azərbaycandakı Əlaqələndirici Səfirliyi missiyasını 2027-2028-ci illərdə də davam etdirəcək, sentyabr ayında isə Bakıda keçiriləcək müdafiə sərgisində birgə əməkdaşlığın ilk nəticələri nümayiş etdiriləcək. Prezident Pelleqrini həmçinin Rusiya-Ukrayna müharibəsinin və Yaxın Şərqdəki gərginliyin diplomatik yolla həllinə Azərbaycanın göstərdiyi səylərə görə təşəkkürünü bildirdi.

Nəticə etibarilə, Şuşa görüşü Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinin yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmadığını, konkret layihələr, iqtisadi təşəbbüslər və insani əlaqələrlə möhkəmləndiyini bir daha göstərdi. İki ölkə liderlərinin çıxışlarından aydın olur ki, tərəfdaşlıq gələcəkdə daha da dərinləşəcək.

Azər SÜLEYMANOV,

Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri