Prezident İlham Əliyevin və Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrininin Şuşada mətbuata verdikləri bəyanatlar iki ölkə arasındakı əməkdaşlığın nə qədər çoxşaxəli olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Diqqət çəkən məqamlardan biri odur ki, münasibətlər artıq yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, energetika, müdafiə və nəqliyyat kimi konkret sahələrdə real addımlarla ölçülür.
Energetika sahəsi bu əməkdaşlığın ən praktiki nümunələrindən biridir. Prezident Pelleqrini çıxışında xatırladıb ki, Ukrayna ərazisi vasitəsilə qaz tranzitinin dayandırılması Slovakiya üçün ciddi sınaq yaratmışdı və məhz belə bir vaxtda Azərbaycan öz hazırlığını və təbii qaz təchizatı üçün dəstəyini bildirmişdi. Bu addım Bakının regional enerji təhlükəsizliyində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirdi. Hazırda iki ölkənin müvafiq nazirlikləri 2027-ci ildən sonrakı dövr üçün sabit və uzunmüddətli enerji təchizatı həlli üzərində danışıqlarını davam etdirir.
Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsi də görüşün gündəliyində mühüm yer tutdu. Slovakiya Bakıdakı səfirliyi vasitəsilə NATO-nun Azərbaycandakı Əlaqələndirici Səfirliyi funksiyasını 2027-2028-ci illərdə də yerinə yetirməyi davam etdirəcək. Prezident Pelleqrini bildirib ki, iki ölkənin müdafiə nazirlikləri arasında əməkdaşlıq yüksək səviyyədədir və bu əməkdaşlığın ilk konkret nəticələri sentyabr ayında Bakıda keçiriləcək əsas müdafiə sərgisində nümayiş etdiriləcək. Bundan başqa, Slovakiya lideri regionda təhlükəsizlik və sülhün fundamental əhəmiyyət daşıdığını vurğulayaraq, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin və Yaxın Şərqdəki gərginliyin diplomatik yolla aradan qaldırılması istiqamətində Azərbaycanın səylərini yüksək qiymətləndirdi.
İqtisadi əməkdaşlıq baxımından, səfər çərçivəsində Bakıda keçiriləcək Azərbaycan-Slovakiya biznes-forumu iki ölkənin şirkətlərini bir araya gətirəcək. Diqqətəlayiq haldır ki, hər iki tərəf əməkdaşlığın sadəcə bir tərəfin satması, digərinin alması modelindən uzaqlaşaraq, birgə istehsal, texnologiya transferi və qarşılıqlı faydalı layihələr istiqamətinə yönəlməsini prioritet elan edib. Bu yanaşma nümayəndə heyətlərinin tərkibində mərkəzi bank rəhbərlərinin də yer almasıyla daha da təsdiqlənir — bu, əməkdaşlığın maliyyə və makroiqtisadi səviyyədə də dərinləşdiyini göstərir.
Nəqliyyat və insani əlaqələr sahəsində isə oktyabr ayından etibarən Azərbaycan-Slovakiya arasında birbaşa aviareyslərin başlaması elan edilib. Bu qərar Pelleqrininin Bratislavaya səfərindən sonra açıqlanmış, 2026-cı ildə isə artıq reallığa çevrilib. Birbaşa uçuşlar təhsil, turizm və biznes əlaqələrinin sürətlənməsinə birbaşa təkan verəcək.
Qarabağın bərpası prosesi isə bu əməkdaşlığın simvolik və insani ölçüsünü təşkil edir. Slovak şirkətinin Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində icra etdiyi "Ağıllı kənd" layihəsi, eləcə də orada tikilən və slovak generalı Milan Rastislav Ştefanikin adını daşıyacaq məktəb, iki xalq arasında uzunmüddətli bağlılığın konkret ifadəsidir.
Ümumilikdə, Şuşa bəyanatları göstərir ki, Azərbaycan-Slovakiya tərəfdaşlığı enerjidən müdafiəyə, nəqliyyatdan Qarabağın bərpasına qədər geniş spektri əhatə edir və hər bir sahədə formal sözlərdən daha çox konkret, ölçülə bilən nəticələr önə çıxır.
Abbas Pənahov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini