Qarşılıqlı etimada əsaslanan strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsi - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında qarşılıqlı etimada, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, eləcə də ortaq maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikası ilə Slovakiya Respublikası arasında formalaşmış münasibətlər də məhz bu prinsiplər üzərində qurulmuş, ötən illər ərzində siyasi dialoq, iqtisadi tərəfdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-logistika, humanitar və mədəni əlaqələr sahəsində davamlı inkişaf yolu keçmişdir. Bu münasibətlər yalnız iki ölkənin milli maraqlarına xidmət etmir, eyni zamanda Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfə verir.

Slovakiya Respublikası Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini 24 yanvar 1992-ci ildə tanımış, diplomatik münasibətlər isə 23 noyabr 1993-cü ildə qurulmuşdur. Həmin dövrdən başlayaraq ikitərəfli münasibətlər ardıcıl inkişaf etmiş, qarşılıqlı səfərlər, siyasi məsləhətləşmələr və imzalanmış sənədlər əməkdaşlığın hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirmişdir. Bu gün Azərbaycan və Slovakiya beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində səmərəli əməkdaşlıq edir, regional sabitlik, beynəlxalq təhlükəsizlik, dayanıqlı inkişaf və beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunması məsələlərində ortaq mövqelər nümayiş etdirirlər.

Son illərdə iki ölkə arasında yüksək səviyyəli siyasi dialoqun intensivləşməsi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Dövlət başçıları, hökumət üzvləri və parlament nümayəndələri arasında keçirilən görüşlər qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə və ikitərəfli münasibətlərin dinamik inkişafına mühüm təkan verir. Siyasi dialoqun davamlı xarakter alması tərəflərin strateji əhəmiyyət daşıyan məsələlərdə qarşılıqlı anlaşmaya malik olduğunu nümayiş etdirir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət kursu nəticəsində ölkəmiz Avropanın etibarlı tərəfdaşlarından birinə çevrilmişdir. Bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri də Mərkəzi və Şərqi Avropa dövlətləri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Slovakiya ilə münasibətlər də məhz bu uğurlu siyasi xəttin mühüm tərkib hissəsidir. Qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan əməkdaşlıq modeli hər iki ölkənin milli maraqlarına cavab verməklə yanaşı, Avropanın enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinə də mühüm töhfə verir.

İqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin aparıcı istiqamətlərindən biri kimi xüsusi önəm daşıyır. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan etibarlı tərəfdaşdır. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi, xüsusilə Trans-Adriatik Boru Kəməri vasitəsilə Avropaya təbii qaz ixracının həyata keçirilməsi ölkəmizin beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdir. Slovakiya da enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə böyük önəm verir və bu baxımdan Azərbaycanla əməkdaşlığı strateji əhəmiyyətli hesab edir.

Bununla yanaşı, yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq yeni perspektivlər açır. Azərbaycanın günəş və külək enerjisi potensialının genişliyi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "Yaşıl enerji zonası" elan edilməsi, bərpaolunan enerji layihələrinin həyata keçirilməsi Slovakiya şirkətləri üçün də yeni investisiya imkanları yaradır. Bu istiqamətdə birgə layihələrin reallaşdırılması gələcək əməkdaşlığın əsas prioritetlərindən biri hesab olunur.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da strateji baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən Orta Dəhliz, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və digər beynəlxalq nəqliyyat layihələri Avropa ilə Asiya arasında etibarlı tranzit körpüsü formalaşdırmışdır. Slovakiya bu layihələrin Avropa bazarları üçün yaratdığı imkanları yüksək qiymətləndirir və tranzit-logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır. Azərbaycanın geostrateji mövqeyi Avropa ölkələri, o cümlədən Slovakiya üçün mühüm iqtisadi üstünlüklər yaradır.

Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərdən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri Slovakiya şirkətləri üçün də yeni əməkdaşlıq imkanları açmışdır. İnfrastruktur layihələri, "ağıllı şəhər" və "ağıllı kənd" konsepsiyalarının tətbiqi, yaşıl enerji obyektlərinin tikintisi və müasir texnologiyaların tətbiqi istiqamətində Slovakiya biznes dairələrinin iştirakı üçün əlverişli şərait mövcuddur. Bu əməkdaşlıq həm iqtisadi münasibətlərin inkişafına, həm də regionun dayanıqlı inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsinə xidmət edir.

Müasir geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin strateji əhəmiyyəti daha da artır. Enerji təhlükəsizliyi, alternativ enerji mənbələrinin inkişafı, rəqəmsal iqtisadiyyat, nəqliyyat dəhlizlərinin şaxələndirilməsi və iqtisadi inteqrasiya istiqamətində həyata keçirilən birgə təşəbbüslər tərəfdaşlığın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Hər iki ölkə qarşılıqlı etimad və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsiplərinə sadiq qalaraq əlaqələrin daha da genişləndirilməsində maraqlıdır.

Azərbaycan Respublikası ilə Slovakiya Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər bu gün keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Qarşılıqlı hörmətə, etimada və ortaq maraqlara söykənən əməkdaşlıq siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və humanitar sahələrdə davamlı şəkildə genişlənir. Mövcud dinamika göstərir ki, Azərbaycan–Slovakiya tərəfdaşlığı gələcək illərdə də yüksələn xətt üzrə inkişaf edəcək və yeni uğurlarla zənginləşəcəkdir.

Nicat Əsədli

YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı