Moskva-Bakı münasibətləri normallaşır - RUSİYA MƏTBUATI NƏ YAZIR?

Rusiya və Azərbaycan xarici işlər nazirlərinin 17 iyulda Moskvada keçirilən görüşü 2024-cü ildə Azərbaycan Hava Yollarına məxsus təyyarənin qəzasından sonra gərginləşən münasibətlərin normallaşmasını təsdiqləmək məqsədi daşıyıb. Sergey Lavrov və Ceyhun Bayramov ikitərəfli münasibətlərdə yeni bir səhifə açmaq və boşluğu doldurmaq barədə razılığa gəliblər. Eyni zamanda, Bakı Moskvanın səhv hesab etdiyi Ukraynaya dəstəyindən imtina etmək niyyətində deyil. Lakin Kreml bunun iki ölkə arasındakı qarşılıqlı əlaqəyə təsir etməməli olduğunu vurğulayıb.

Azərbaycan xarici işlər naziri 16 iyulda iki günlük işgüzar səfərlə Moskvaya gəlib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi səfərinin məqsədinin Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin hazırkı vəziyyətini və perspektivlərini müzakirə etmək olduğunu bildirib. Sergey Lavrov və Ceyhun Bayramov arasında danışıqlar ertəsi gün təkbətək formatda başlayıb və daha sonra geniş formatda davam edib. Rusiyalı nazir açılış nitqində qeyd edib ki, yaranan çətinliklərə baxmayaraq, "həyatda qaçılmazdır" tərəflər 2022-ci ilin fevral ayında imzalanmış müttəfiqlik əməkdaşlığı haqqında bəyannamənin potensialını tam şəkildə həyata keçirməyə doğru irəliləyirlər. Onun Azərbaycanlı həmkarı da eyni cavabı verib.

Görüşdən sonrakı mətbuat konfransında da müsbət tonda səslənib. Sergey Lavrov danışıqları "mənalı, faydalı və etibarlı" adlandırıb və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkələr arasında münasibətlərin tam normallaşdığı barədə son açıqlamasını xatırladıb. "Hər iki tərəfin bu reallığı anladığını qəbul etdik və son bir neçə ay ərzində münasibətlərimizdə yaranan boşluğu doldurmaq üçün çalışacağımız barədə razılığa gəldik", - deyə o bildirib.

Cənab Bayramov Azərbaycan və Rusiyanın ikitərəfli münasibətlərin bütün spektrini normallaşdıra bildiyini təsdiqləyib və əlavə edib ki, bu, prezidentlərin şəxsi öhdəliyi sayəsində mümkün olub. Nazir həmçinin sentyabr ayında iki ölkənin baş nazir müavinləri arasında iqtisadi məsələləri və yaxın gələcəkdə birbaşa hava əlaqəsinin bərpasını müzakirə etmək üçün görüş elan edib.

Moskva ilə Bakı arasında uzun sürən böhran 25 dekabr 2024-cü ildə Azərbaycan Hava Yollarına məxsus sərnişin təyyarəsinin qəzaya uğraması ilə başlayıb. Otuz səkkiz nəfər həlak olub. Moskva və Bakı 2026-cı ilin aprelində təzminat barədə razılığa gəliblər.

Bu məsələ həll olunana qədər Azərbaycan Prezidenti dəfələrlə Rusiyanı istintaqı gecikdirməkdə günahlandırıb və faciəni münasibətlərin soyumasının səbəbi kimi göstərib. Eyni zamanda, Bakı ilk dəfə olaraq Rusiya ilə münaqişədə Ukraynaya açıq dəstəyini ifadə edib. 2025-ci ilin iyul ayında Şuşa Qlobal Media Forumunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Kiyevi təslim olmamağa çağırıb.

Düz bir il sonra, 13 iyulda həmin forumda Prezident Əliyev Moskva ilə fikir ayrılıqlarının həll olunduğunu bəyan edib. Rusiya ilə münasibətlərdə çətinliklərin qalıb-qalmadığı sualına o, əminliklə deyib: "Əsas məsələ odur ki, bu proses artıq geridə qalıb və deyərdim ki, münasibətlər tam normallaşıb". Lakin Ukrayna ilə bağlı suala cavab olaraq, Azərbaycan prezidenti əvvəlki açıqlamasını demək olar ki, sözbəsöz təkrarlayıb: "Heç vaxt işğalı qəbul etməyin. Ukrayna məhz bunu edir - çox çətin dövrlərə baxmayaraq, işğalı qəbul etməkdən imtina edir".

Cənab Əliyev Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb.

Rusiya ilə münasibətlərdə yaxşılaşma elan edilməsinə baxmayaraq, Azərbaycan lideri nəinki Ukraynayönlü ritorikasını gücləndirməyə davam edir, hətta onu daha da gücləndirir. Əhəmiyyətli olan odur ki, Azərbaycan xarici işlər naziri Sergey Lavrovla görüşdən sonra Kiyevə səfər edəcək.

Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov ötən həftə bildirib ki, Moskva Azərbaycan rəhbərliyinin bu mövqeyini səhv hesab edir. "Biz bütün kanallar vasitəsilə niyə səhv hesab etdiyimizi ardıcıl və inandırıcı şəkildə izah edəcəyik", - deyə o əmin edib. Eyni zamanda, Peskov vurğulayıb ki, Ukrayna ilə bağlı fikir ayrılığı Moskva ilə Bakı arasındakı münasibətlərə kölgə salmamalıdır.

V.VƏLİLİ (Tərcümə)