Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin uğurlu xarici siyasəti yalnız milli maraqların müdafiəsi ilə deyil, eyni zamanda qarşılıqlı etimadın, bərabərhüquqlu əməkdaşlığın və uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın formalaşdırılması ilə ölçülür. Azərbaycan Respublikası da məhz bu prinsiplərə əsaslanan xarici siyasət kursu həyata keçirərək beynəlxalq aləmdə etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi tanınmışdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən praqmatik və balanslaşdırılmış diplomatiya ölkəmizin qlobal və regional proseslərdə rolunu əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirmiş, Avropa dövlətləri ilə münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsini təmin etmişdir.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin inkişafında mühüm siyasi hadisə olmaqla yanaşı, ölkəmizin Avropa ilə əməkdaşlıq strategiyasının növbəti uğurlu mərhələsi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Almaniya Federal Kansleri Fridrix Mertsin dəvəti əsasında baş tutan səfər iki ölkə arasında yüksək səviyyəli siyasi dialoqun davamlı xarakter daşıdığını, qarşılıqlı etimada söykənən münasibətlərin daha da dərinləşdiyini və əməkdaşlığın strateji məzmun qazandığını nümayiş etdirdi.
Səfər çərçivəsində keçirilən təkbətək və geniş tərkibli görüşlərdə ikitərəfli münasibətlərin bütün əsas istiqamətləri ətraflı müzakirə olundu. Prezident İlham Əliyevin Berlin şəhərində verdiyi bəyanatlar göstərdi ki, Azərbaycan və Almaniya münasibətləri artıq klassik diplomatik əlaqələr çərçivəsini aşaraq uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə daxil olur. Bu əməkdaşlıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır, həm də enerji təhlükəsizliyi, iqtisadiyyat, sənaye, investisiya, nəqliyyat-logistika, rəqəmsallaşma, innovasiya, elm, təhsil və yaşıl iqtisadiyyat kimi mühüm sahələri əhatə edir.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan Respublikası ilə Almaniya Federativ Respublikası arasında İkitərəfli Tərəfdaşlıq üçün Strateji Gündəliyə dair Birgə Bəyannamənin imzalanması oldu. Bu sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirməklə gələcək əməkdaşlığın prioritet istiqamətlərini müəyyənləşdirdi. Bununla yanaşı, Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının fəaliyyəti və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair əldə olunan razılaşmalar yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, biznes mühitinin inkişafı və qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi üçün möhkəm hüquqi-siyasi zəmin yaratdı.
Prezident İlham Əliyevin Almaniyada iş adamları və Almaniya iqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin rəhbərliyi ilə keçirdiyi görüşlər də xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Bu təmaslar Almaniya biznes dairələrinin Azərbaycanın əlverişli investisiya mühitinə, sabit iqtisadi inkişafına və regional əhəmiyyətinə artan marağını bir daha nümayiş etdirdi. Hazırda Almaniyanın yüzlərlə şirkətinin Azərbaycanda sənaye, tikinti, nəqliyyat, logistika, kənd təsərrüfatı, informasiya texnologiyaları və xidmət sektorlarında uğurla fəaliyyət göstərməsi iqtisadi əməkdaşlığın real nəticələrinin göstəricisidir. Eyni zamanda tərəflər qarşılıqlı investisiyaların artırılması və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində geniş imkanların mövcud olduğunu vurğuladılar.
Enerji əməkdaşlığı səfərin əsas gündəlik məsələlərindən biri oldu. Son illərdə Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində strateji əhəmiyyətə malik ölkələrdən birinə çevrilmişdir. Təbii qaz ixracının ardıcıl şəkildə artırılması, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi və etibarlı tərəfdaş kimi formalaşmış nüfuz Azərbaycanın Avropa üçün əhəmiyyətini daha da artırır. Almaniyanın da Azərbaycan qazını idxal edən ölkələr sırasına qoşulması iki ölkə arasında qarşılıqlı etimadın və strateji əməkdaşlığın mühüm göstəricisidir.
Bununla yanaşı, Prezident İlham Əliyev enerji əməkdaşlığının artıq yalnız neft və qaz sektoru ilə məhdudlaşmadığını xüsusi vurğuladı. Azərbaycan bərpa olunan enerji sahəsində həyata keçirdiyi irimiqyaslı layihələr, günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi, yaşıl enerji zonalarının yaradılması və gələcəkdə yaşıl elektrik enerjisinin Avropaya ixracı istiqamətində mühüm addımlar atır. Bu istiqamətdə Almaniyanın qabaqcıl texnologiyaları və investisiya imkanları əməkdaşlığın yeni perspektivlərini formalaşdırır.
Berlin görüşlərində nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də əsas müzakirə mövzularından biri oldu. Müasir geosiyasi şəraitdə Orta Dəhlizin beynəlxalq əhəmiyyəti sürətlə artır. Azərbaycan son illərdə həyata keçirdiyi iri infrastruktur layihələri, müasir avtomobil yolları, dəmir yolu şəbəkəsi, beynəlxalq hava limanları və Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı vasitəsilə Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit mərkəzinə çevrilmişdir. Almaniyanın sənaye və logistika potensialı ilə Azərbaycanın nəqliyyat imkanlarının uzlaşdırılması Avrasiya məkanında yükdaşımaların daha səmərəli təşkilinə və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edəcək.
Səfər zamanı regional təhlükəsizlik və Cənubi Qafqazda sülh prosesinə də xüsusi diqqət yetirildi. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində görülən işlər barədə məlumat verərək regionda davamlı sülhün və əməkdaşlığın formalaşmasının bütün tərəflər üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradacağını bildirdi. Almaniya rəhbərliyinin bu prosesə verdiyi siyasi dəstək Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyinə göstərilən etimadın daha bir nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri Azərbaycanın çoxşaxəli xarici siyasət strategiyasının növbəti mühüm uğuru kimi dəyərləndirilir. Səfər bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan Avropa ilə münasibətlərini qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq və ortaq maraqlar əsasında inkişaf etdirir. İmzalanmış sənədlər, aparılan siyasi dialoq, iqtisadi və enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi, yaşıl keçid, rəqəmsal transformasiya, nəqliyyat və investisiya sahələrində əldə olunan razılaşmalar münasibətlərin gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin formalaşdırır.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri yalnız ikitərəfli əlaqələrin inkişafı baxımından deyil, həm də Azərbaycanın Avropada etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin daha da möhkəmlənməsi, regionda sülh və sabitliyin təşviqi, eləcə də Avrasiya məkanında iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi baxımından xüsusi siyasi əhəmiyyət kəsb edir. Heç şübhəsiz, səfərin nəticələri Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin yeni strateji mərhələsini müəyyənləşdirəcək, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə və hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edən yeni layihələrin reallaşmasına mühüm töhfə verəcəkdir.
Namiq Əhmədov
YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri