Prezident İlham Əliyevin Berlin bəyanatının siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 21 iyul 2026-cı il tarixində Almaniya Federativ Respublikasına etdiyi rəsmi səfər ölkənin xarici siyasətində mühüm hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər və dövlət başçısının mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, iki ölkə arasında əməkdaşlıq artıq təkcə siyasi dialoqla məhdudlaşmır, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, investisiya, biznes, regional təhlükəsizlik və Avropa ilə inteqrasiya kimi strateji istiqamətləri də əhatə edən geniş tərəfdaşlıq modelinə çevrilir.
Dövlət başçısı çıxışında xüsusi vurğuladı ki, səfər çərçivəsində imzalanmış sənədlər Azərbaycan ilə Almaniya arasında münasibətləri yeni səviyyəyə yüksəldəcək. Strateji dialoqun başlanması haqqında əldə olunan razılıq iki dövlət arasında qarşılıqlı etimadın və siyasi iradənin göstəricisi olmaqla yanaşı, gələcək əməkdaşlığın institusional əsaslarını da formalaşdırır. Bu dialoq mexanizmi tərəflər arasında mövcud olan məsələlərin operativ şəkildə müzakirəsinə, qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılmasına və yeni layihələrin həyata keçirilməsinə mühüm töhfə verəcək.
Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Almaniya Avropa İttifaqının aparıcı dövlətlərindən biri kimi Cənubi Qafqaz regionunda mühüm rol oynayır. Bu baxımdan Azərbaycan–Almaniya əlaqələrinin inkişafı yalnız ikitərəfli münasibətlər baxımından deyil, bütövlükdə regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və sülhün möhkəmləndirilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın balanslaşdırılmış və praqmatik xarici siyasəti Avropa ilə münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsinə geniş imkanlar yaradır.
İqtisadi əməkdaşlıq Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi yer tutdu. Dövlət başçısı bildirdi ki, hazırda 200-dən çox Almaniya şirkəti Azərbaycanda uğurla fəaliyyət göstərir və bu rəqəmin yaxın gələcəkdə daha da artacağı gözlənilir. Alman şirkətlərinin ölkəmizdə sənaye, infrastruktur, yüksək texnologiyalar, logistika və digər sahələrdə fəaliyyəti Azərbaycanın investisiya mühitinə olan etimadın göstəricisidir. Səfər zamanı qarşılıqlı sərmayələrin artırılması, yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və biznes mühitinin daha da təkmilləşdirilməsi istiqamətində konkret təkliflərin irəli sürülməsi gələcək əməkdaşlığın praktik nəticələr verəcəyini göstərir.
Bu kontekstdə Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılmasına dair Birgə Bəyannamənin imzalanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yeni platforma sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin genişlənməsinə, birgə layihələrin hazırlanmasına, yeni investisiya imkanlarının araşdırılmasına və ticarət dövriyyəsinin artırılmasına xidmət edəcək. Bu addım iki ölkənin işgüzar dairələri arasında əməkdaşlığın daha sistemli şəkildə inkişafına şərait yaradacaq.
Enerji sahəsi Azərbaycan–Almaniya əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, bu ildən etibarən Azərbaycan təbii qazını Almaniyaya ixrac etməyə başlayıb. Bununla da Azərbaycanın qazı artıq Avropa İttifaqının on üzv dövlətinə çatdırılır. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı mühüm rolu bir daha təsdiq edir. Eyni zamanda, Azərbaycanın Almaniyaya neft ixrac etməsi və gələcəkdə yaşıl enerji layihələri vasitəsilə Avropa bazarına çıxmaq niyyəti enerji əməkdaşlığının perspektivlərini daha da genişləndirir.
Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji strategiyası artıq yalnız karbohidrogen ehtiyatlarının ixracı ilə məhdudlaşmır. Günəş, külək və digər bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi, yaşıl enerji dəhlizlərinin yaradılması ölkəmizin Avropanın enerji keçidində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da gücləndirir. Almaniyanın bu sahədə qabaqcıl texnologiyalara malik olması gələcək əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın da strateji əhəmiyyətini xüsusi vurğuladı. Azərbaycan son illərdə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına böyük sərmayələr yatıraraq regionun mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevrilib. Orta Asiya ilə Avropa arasında körpü rolunu daha da gücləndirən Azərbaycan Orta Dəhlizin əsas iştirakçılarından biri kimi beynəlxalq yükdaşımaların təhlükəsiz və səmərəli həyata keçirilməsində mühüm funksiyanı yerinə yetirir.
Almaniya şirkətlərinin logistika, nəqliyyat infrastrukturu və mühəndislik sahəsində qazandıqları zəngin təcrübə bu istiqamətdə yeni layihələrin həyata keçirilməsinə əlavə imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, imzalanmış sənədlərin icrasını təmin etmək məqsədilə bir neçə işçi qrupunun yaradılması qəbul edilmiş qərarların qısa müddətdə praktik nəticələr verməsinə xidmət edəcək.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında regional sülh prosesi də geniş yer aldı. Dövlət başçısı Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə imzalanmış Birgə Bəyannamənin otuz ilə yaxın davam etmiş Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsinin başa çatdırılmasında mühüm rol oynadığını bildirdi. Azərbaycanın sülh prosesinə sadiqliyi, əldə olunmuş razılaşmaların dərhal praktik müstəviyə keçirilməsi ölkəmizin regionda uzunmüddətli sabitlik yaratmaq niyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Prezident qeyd etdi ki, Azərbaycan bu gün Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə dəstək göstərərək benzin və dizel yanacağı ilə təminat həyata keçirir, eyni zamanda Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistan istiqamətində tranzit daşımaların həcmi sürətlə artır. Qısa müddətdə 40 min tondan artıq yükün Azərbaycan ərazisindən tranzit daşınması regionda qarşılıqlı etimadın və iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələsinin formalaşdığını göstərən mühüm göstəricilərdən biridir.
Dövlət başçısı Almaniya hökumətinin Cənubi Qafqazda sülh prosesinə verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirərək vurğuladı ki, Almaniyada xarici işlər nazirləri səviyyəsində keçirilmiş görüşlər danışıqlar prosesinə mühüm dəstək verib. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra sülh təşəbbüslərinin irəli sürülməsi və Ermənistanın bu təşəbbüslərə müsbət yanaşması regionda yeni siyasi reallıqlar formalaşdırıb.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Avropa İttifaqı ilə münasibətlərə də toxunaraq bu il Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta və Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana səfərlərini yüksək qiymətləndirdi. Bu səfərlər Avropa İttifaqının Azərbaycanla əməkdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisidir. Almaniyanın Avropa İttifaqının aparıcı ölkələrindən biri kimi bu münasibətlərin inkişafında xüsusi rol oynayacağına əminlik ifadə edildi.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri "Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə"nin imzalanması oldu. Bu sənəd gələcək əməkdaşlığın siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, innovasiya, elm və digər sahələr üzrə əsas yol xəritəsini müəyyənləşdirir. Bununla yanaşı, Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılması haqqında sənəd iqtisadi münasibətlərin institusional inkişafına yeni impuls verir.
Bütün bunlar göstərir ki, Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri yalnız diplomatik hadisə deyil, Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin strateji xarakterini möhkəmləndirən mühüm siyasi mərhələdir. İmzalanmış sənədlər, verilmiş bəyanatlar və əldə olunmuş razılaşmalar iki ölkə arasında uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəm təməl üzərində inkişaf edəcəyini göstərir.
Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş, regional sabitliyin təminatçısı və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verən dövlət kimi artan nüfuzu Almaniya ilə əməkdaşlığın perspektivlərini daha da genişləndirir. Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri bir daha nümayiş etdirdi ki, qarşılıqlı hörmətə, bərabərhüquqlu tərəfdaşlığa və ortaq maraqlara əsaslanan Azərbaycan–Almaniya münasibətləri gələcək illərdə həm iki dövlətin milli maraqlarına, həm də Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr verəcək.
Gündüz Bayramov
YAP Samux rayon təşkilatının sədri