Berlin səfərinin siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2026-cı il 21 iyul tarixində Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər çərçivəsində Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer və Federal Kansler Fridrix Mertslə keçirilən görüşlər, imzalanan sənədlər və aparılan müzakirələr göstərdi ki, tərəflər əməkdaşlığı daha sistemli və uzunmüddətli strateji əsaslar üzərində inkişaf etdirmək niyyətindədirlər. Xüsusilə "Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə"nin imzalanması münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi sənəd kimi çıxış edir.
Berlin görüşlərinin əsas nəticələrindən biri əməkdaşlığın yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmayaraq institusional əsaslar üzərində inkişaf etdirilməsi barədə razılığın əldə olunması oldu. Birgə Bəyannamənin icrası məqsədilə müxtəlif istiqamətlər üzrə işçi qruplarının yaradılması planlaşdırılır ki, bu da gələcək əməkdaşlığın davamlı və koordinasiyalı şəkildə həyata keçirilməsinə xidmət edəcək. Bu yanaşma münasibətlərin uzunmüddətli strateji xarakter daşıdığını göstərir.
Səfər zamanı iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən olundu. Tərəflər qarşılıqlı investisiyaların artırılması, biznes əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi və Almaniya şirkətlərinin Azərbaycandakı fəaliyyətinin genişləndirilməsi məsələlərini müzakirə etdilər. Hazırda Azərbaycanda 200-dən çox Almaniya şirkətinin fəaliyyət göstərməsi mövcud iqtisadi əməkdaşlığın mühüm göstəricisidir. Bununla yanaşı, Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılması haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması biznes dairələri arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi və yeni investisiya imkanlarının formalaşdırılması baxımından mühüm addım hesab olunur.
Görüşlərin əsas istiqamətlərindən biri də enerji əməkdaşlığı olmuşdur. Almaniya Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolunu yüksək qiymətləndirərək ölkəni etibarlı enerji tərəfdaşı kimi dəyərləndirmişdir. Azərbaycanın Almaniyaya təbii qaz və neft ixrac etməsi, həmçinin gələcəkdə yaşıl enerji və hidrogen texnologiyaları sahəsində əməkdaşlıq perspektivlərinin müzakirə olunması enerji münasibətlərinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Bununla yanaşı, qaz nəqli infrastrukturu və interkonnektorların genişləndirilməsi gələcək əməkdaşlığın əsas şərtlərindən biri kimi qeyd edilmişdir.
Görüşlərdə Orta Dəhlizin Avropa ilə Asiya arasında mühüm nəqliyyat marşrutu kimi əhəmiyyətinin artdığı xüsusi vurğulanmışdır. Azərbaycanın tranzit potensialının genişləndirilməsi, logistika infrastrukturunun inkişafı və Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında körpü rolunun gücləndirilməsi iki ölkə arasında əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilmişdir. Almaniya tərəfi də bu marşrutun regional iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətini qeyd etmişdir.
Səfər zamanı regional təhlükəsizlik məsələləri və Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesi də geniş müzakirə olunmuşdur. Almaniya rəhbərliyi sülh istiqamətində əldə olunan irəliləyişi müsbət qiymətləndirərək regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsinə dəstəyini ifadə etmişdir. Vurğulanmışdır ki, davamlı sülh yalnız təhlükəsizliyin təmin olunmasına deyil, həm də iqtisadi əməkdaşlığın və regional inkişafın genişlənməsinə mühüm töhfə verə bilər.
Birgə Bəyannamədə əməkdaşlığın siyasi və iqtisadi sahələrlə məhdudlaşmadığı, təhlükəsizlik, müdafiə, mina təmizləmə, elm, innovasiya, rəqəmsal transformasiya, təhsil, mədəniyyət, iqlim fəaliyyəti və insanlararası əlaqələrin inkişafı kimi istiqamətlərin də prioritet olduğu qeyd edilmişdir. Bu, tərəflərin münasibətlərə kompleks yanaşmasını və çoxşaxəli strateji əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılmasını nümayiş etdirir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərmişdir. İmzalanmış Birgə Bəyannamə və digər razılaşmalar siyasi dialoqun dərinləşdirilməsi, iqtisadi və enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi, nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişafı, eləcə də təhlükəsizlik və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi üçün yeni institusional çərçivə formalaşdırmışdır. Mövcud nəticələr göstərir ki, tərəflər qarşılıqlı etimada əsaslanan uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın inkişafında maraqlıdırlar və bu əməkdaşlıq həm ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsinə, həm də regional iqtisadi və siyasi sabitliyə mühüm töhfə verə bilər.

Kamran Zeynalov

Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi,
Maliyyə şöbəsinin maliyyə sektorunun məsləhətçisi,
YAP Nərimanov rayon Təşkilatının fəal üzvü