Berlin görüşü: Azərbaycanın Avropa qitəsində güclənən siyasi nüfuzu - ŞƏRH

Azərbaycanın xarici siyasətində Avropa istiqaməti həmişə mühüm yer tutub. Lakin 2026-cı il iyulun 21-də Cənab Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri bu istiqamətdə həyata keçirilən siyasətin yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərdi. Berlin yalnız Avropanın ən böyük iqtisadi gücünün paytaxtı deyil, həm də Avropa İttifaqının siyasi qərarlarının formalaşdığı əsas mərkəzlərdən biridir. Məhz buna görə də Almaniya ilə münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi Azərbaycanın Avropadakı siyasi çəkisinin daha da artmasının göstəricisidir.

Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer və Federal Kansler Fridrix Merts ilə keçirdiyi görüşlər göstərdi ki, Bakı ilə Berlin arasında münasibətlər artıq yalnız iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır. İmzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Almaniya Federativ Respublikası arasında İkitərəfli Tərəfdaşlığın Strateji Gündəliyinə dair Birgə Bəyannamə” gələcək əməkdaşlığın siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, rəqəmsal inkişaf və təhlükəsizlik istiqamətlərini müəyyən edən mühüm yol xəritəsinə çevrilib.

Səfərin ən mühüm siyasi nəticəsi Almaniyanın Azərbaycanı Cənubi Qafqazın əsas tərəfdaşı kimi qəbul etdiyini açıq şəkildə nümayiş etdirməsidir. Bu, təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafı deyil, həm də Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərən mühüm siyasi mesajdır.

Enerji sahəsində aparılan danışıqlar da xüsusi diqqət çəkir. Son illərdə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Almaniya bu reallığı nəzərə alaraq həm təbii qaz, həm də yaşıl enerji istiqamətində Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətini ortaya qoydu. Bu yanaşma Azərbaycanın yalnız enerji ixrac edən dövlət deyil, həm də Avropanın yaşıl enerji keçidində etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edildiyini göstərir.

Digər mühüm məsələ Orta Dəhliz layihəsi ilə bağlı idi. Qlobal nəqliyyat marşrutlarının yenidən formalaşdığı dövrdə Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında etibarlı logistika qovşağına çevrilib. Almaniyanın bu marşruta göstərdiyi maraq Azərbaycanın geoiqtisadi mövqeyinin daha da gücləndiyini təsdiqləyir. Bu, gələcəkdə həm tranzit gəlirlərinin artmasına, həm də ölkəyə yeni investisiyaların cəlb edilməsinə mühüm töhfə verə bilər.

Səfər zamanı regional təhlükəsizlik və Ermənistanla sülh prosesi də əsas müzakirə mövzularından biri oldu. Almaniya rəhbərliyinin Azərbaycanın regionda dayanıqlı sülhün təmin olunması istiqamətində atdığı addımları müsbət qiymətləndirməsi ölkəmizin beynəlxalq diplomatik mövqeyini daha da möhkəmləndirdi. Hesab edirəm ki, Avropanın aparıcı dövlətlərindən birinin bu mövqeyi sülh prosesinə əlavə siyasi dəstək qazandıracaq.

İqtisadi aspektdən baxdıqda da səfər mühüm nəticələrlə yadda qaldı. Almaniyanın sənaye, yüksək texnologiyalar və innovasiya sahəsində malik olduğu təcrübə Azərbaycanın iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi strategiyası ilə üst-üstə düşür. Xüsusilə azad edilmiş ərazilərin bərpasında alman şirkətlərinin iştirak perspektivi qarşıdakı illərdə iqtisadi əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri ola bilər.

Berlin səfərinin əsas siyasi mesajı Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərində qarşılıqlı etimadın daha da möhkəmlənməsidir. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan öz milli maraqlarına əsaslanan müstəqil xarici siyasət kursunu davam etdirir və Avropanın aparıcı dövlətləri ilə bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq münasibətləri qurmağa nail olur.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin 21 iyul 2026-cı il tarixində Almaniyaya rəsmi səfəri təkcə növbəti diplomatik görüş kimi deyil, Azərbaycanın Avropa siyasətində yeni strateji mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu səfər siyasi dialoqun dərinləşməsinə, enerji və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına və regionda sülh gündəliyinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verdi. Məhz buna görə də Berlin görüşü yaxın illərdə Azərbaycan–Avropa münasibətlərinin inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən əsas diplomatik hadisələrdən biri kimi tarixdə qalacaq.

David Həsənov

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının əməkdaşı