Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü: milli kimliyimizin təməli - ŞƏRH

Dil hər bir xalqın milli kimliyini, tarixini, mədəniyyətini və mənəvi dəyərlərini yaşadan ən mühüm amillərdən biridir. Azərbaycan dili də əsrlər boyu xalqımızın milli varlığını qoruyub saxlamış, zəngin ədəbi irsimizin formalaşmasına xidmət etmişdir. Müstəqillik əldə edildikdən sonra Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, onun inkişafı və qorunması istiqamətində mühüm qanunvericilik təşəbbüsləri həyata keçirilmişdir. Bu baxımdan 1 Avqust – Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan Respublikası dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra milli dəyərlərin qorunması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Azərbaycan dili dövlət idarəçiliyində, təhsil sistemində, elm və mədəniyyət sahələrində geniş tətbiq olunmağa başladı.
1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edildi. Konstitusiyanın müvafiq maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir və dövlət onun inkişafını təmin edir. Bu müddəa dil siyasətinin hüquqi əsasını formalaşdırdı və dövlət qurumlarında Azərbaycan dilinin tətbiqini daha da gücləndirdi.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin inkişafına və qorunmasına xüsusi diqqət yetirmişdir. Onun təşəbbüsü ilə dövlət dilinin hüquqi bazası daha da təkmilləşdirilmiş, ana dilinin ictimai nüfuzu yüksəldilmişdir. Ulu Öndər deyirdi: “Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan və inkişaf etdirən onun dilidir.” Bu fikir Azərbaycan dilinin milli kimliyimizin qorunmasındakı əvəzsiz rolunu bir daha təsdiqləyir.
Bu gün Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi dil siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Dövlət başçısı ana dilimizin qloballaşma dövründə də saflığının qorunmasını, onun nüfuzunun yüksəldilməsini dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirib.
Azərbaycan dilinin inkişafında ən mühüm qanunvericilik təşəbbüslərindən biri latın qrafikalı əlifbaya keçid olmuşdur. XX əsrin müxtəlif dövrlərində Azərbaycan əlifbası bir neçə dəfə dəyişdirilmişdir. Müstəqillik illərində qəbul edilən qərarlar nəticəsində latın qrafikalı əlifba tam şəkildə tətbiq olunmağa başladı.
2001-ci ildə latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının bütün ölkə üzrə tətbiqi təmin edildi. Bu qərar milli kimliyin möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq informasiya məkanına inteqrasiyanın sürətləndirilməsi və müasir texnologiyalardan istifadənin genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən, hər il avqustun 1-i Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunur. Bu günün təsis olunması Azərbaycan dilinə dövlət qayğısının bariz nümunəsidir.
Həmin gün ölkənin müxtəlif bölgələrində konfranslar, elmi-praktik seminarlar, kitab sərgiləri, ədəbi-bədii tədbirlər, inşa müsabiqələri və maarifləndirici proqramlar təşkil edilir. Məqsəd Azərbaycan dilinin zənginliyini təbliğ etmək, gənc nəslə ana dilinə sevgi aşılamaq və dilimizin saflığını qorumaqdır.
Eyni zamanda, xarici dillərin təsirinin artdığı bir dövrdə Azərbaycan dilinin saflığının qorunması xüsusi aktuallıq daşıyır. Dövlət qurumları, elm və təhsil müəssisələri, media və ictimaiyyət bu istiqamətdə birgə fəaliyyət göstərirlər.
Ana dili xalqın mənəvi sərvəti, milli kimliyinin əsas göstəricisi və dövlət müstəqilliyinin mühüm atributlarından biridir. Azərbaycan dili minilliklər boyu xalqımızın tarixini, mədəniyyətini, ədəbiyyatını və milli-mənəvi dəyərlərini yaşatmışdır. Müstəqillik illərində dövlət tərəfindən həyata keçirilən qanunvericilik islahatları Azərbaycan dilinin inkişafı, qorunması və beynəlxalq nüfuzunun artırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir. Hər il qeyd olunan 1 Avqust – Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü də bu siyasətin mühüm nəticələrindən biridir.
Müasir dövrdə qloballaşma və informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı bütün dillər kimi Azərbaycan dili qarşısında da yeni vəzifələr qoyur. Xarici sözlərin həddindən artıq istifadəsinin qarşısının alınması, yeni terminlərin Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğunlaşdırılması və dil mədəniyyətinin yüksəldilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Dövlət proqramları, elmi tədqiqatlar, dilçilik sahəsində aparılan araşdırmalar və təhsil islahatları Azərbaycan dilinin müasir tələblərə uyğun inkişafını təmin edir.
Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü bizə bir daha xatırladır ki, ana dili xalqın əbədiyaşarlığını təmin edən ən böyük milli sərvətdir. Dövlət dili uğrunda ardıcıl mübarizə aparan Ulu Öndər Heydər Əliyev hər zaman cəsarətli mövqe nümayiş etdirərək Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsinə, inkişafına və gələcək nəsillərə bütöv şəkildə çatdırılmasına əvəzsiz töhfələr vermişdir. Onun müəyyən etdiyi strateji xətt bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və Azərbaycan dili müstəqil dövlətimizin qüdrətini, xalqımızın milli birliyini və mənəvi zənginliyini dünyaya nümayiş etdirən ən böyük dəyərlərdən biri olaraq yaşayır.

Mələk Rzayeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı