Dil hər bir xalqın milli yaddaşı, mənəvi sərvəti və tarixi kimliyini yaşadan ən mühüm dəyərlərdən biridir. Hər bir millətin varlığını təsdiq edən əsas amillər sırasında ana dili xüsusi yer tutur. Azərbaycan dili də xalqımızın əsrlər boyu formalaşdırdığı zəngin mədəni irsin, milli düşüncənin, adət-ənənələrin və dövlətçilik tariximizin ayrılmaz hissəsidir. Bu gün dünyada gedən qloballaşma prosesləri fonunda milli dillərin qorunması məsələsi xüsusi aktuallıq kəsb edir. Belə bir dövrdə Azərbaycan dilinin inkişafı, saflığının qorunması və dövlət dili kimi nüfuzunun daha da artırılması istiqamətində həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət böyük tarixi əhəmiyyət daşıyır.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin milli-mənəvi dəyərlərimizə, xüsusilə ana dilimizə göstərdiyi diqqət və qayğı Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxmışdır. Ümummilli Liderin “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” 2001-ci il 9 avqust tarixli Fərmanı əsasında hər il avqustun 1-nin ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunması ana dilimizə verilən yüksək qiymətin bariz nümunəsidir. Bu mühüm qərar Azərbaycan dilinin qorunması, inkişaf etdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm tarixi addım olmuşdur.
Azərbaycan dili yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, xalqımızın milli ruhunu, düşüncə tərzini və mənəvi dünyasını özündə yaşadan böyük bir xəzinədir. Məhz buna görə də Ulu Öndər Heydər Əliyevin bütün siyasi fəaliyyətində dil məsələsi xüsusi yer tutmuşdur. O, ana dilini milli kimliyin əsas göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirərək, Azərbaycan dilinin dövlət səviyyəsində qorunması və inkişaf etdirilməsi üçün mühüm qərarlar qəbul etmişdir.
1969-cu ildə Azərbaycan rəhbərliyinə gələn Heydər Əliyev qısa müddət sonra Azərbaycan dilinin nüfuzunun yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atmağa başladı. Bakı Dövlət Universitetinin 50 illik yubileyində Azərbaycan dilində çıxış etməsi həmin dövr üçün olduqca cəsarətli və tarixi hadisə idi. Çünki sovet hakimiyyəti illərində milli dillərin istifadəsi müəyyən məhdudiyyətlərlə üzləşirdi və rus dilinin üstün mövqeyi müşahidə olunurdu. Belə bir şəraitdə ana dilinə sahib çıxmaq, onun dövlət və ictimai həyatda mövqeyini gücləndirmək böyük siyasi iradə tələb edirdi.
Ulu Öndərin qətiyyətli mövqeyi nəticəsində 1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasına Azərbaycan dilinin dövlət dili olması barədə maddənin daxil edilməsi mühüm tarixi nailiyyət idi. Bu addım Azərbaycan dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, xalqımızın milli özünüdərk prosesinə də güclü təsir göstərdi. Heydər Əliyevin “Hər bir Azərbaycan vətəndaşı, hər bir azərbaycanlı öz ana dilini, Azərbaycan dilini və dövlət dilini mükəmməl bilməlidir” fikri onun dil siyasətinin əsas mahiyyətini ifadə edir.
Müstəqillik illərində də Ulu Öndər Heydər Əliyev ana dilimizin qorunması və inkişafı istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirdi. 1995-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi milli dövlətçilik tariximizin mühüm hadisələrindən biri oldu. Bu qərar Azərbaycan dilinin hüquqi əsaslarını daha da möhkəmləndirdi və onun ölkəmizin ictimai-siyasi həyatında aparıcı mövqeyini təmin etdi.
Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin yalnız qorunmasının deyil, həm də inkişaf etdirilməsinin vacibliyini daim vurğulayırdı. Onun “Fəxr edə bilərik ki, bizim zəngin, böyük söz ehtiyatına malik olan Azərbaycan dilimiz var” fikri ana dilimizə olan sonsuz sevgisinin və yüksək qiymətinin ifadəsidir. Azərbaycan dili zəngin söz ehtiyatı, geniş ifadə imkanları və qədim tarixi ilə dünya dilləri sırasında özünə məxsus yer tutur.
Bu gün Azərbaycan dilinin inkişafı istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Dövlət başçısının imzaladığı mühüm sərəncamlar ana dilimizin tətbiq dairəsinin genişləndirilməsinə, onun müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişafına və beynəlxalq informasiya məkanında mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
2004-cü ildə “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” Sərəncamın imzalanması Azərbaycan dilində elmi, bədii və ictimai ədəbiyyatın geniş yayılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdı. Həmçinin Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri, dünya ədəbiyyatı nümunələrinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi ilə bağlı həyata keçirilən tədbirlər ana dilimizin zənginləşməsinə böyük töhfə verdi.
2013-cü ildə “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi dilimizin müasir çağırışlara uyğun inkişafı istiqamətində mühüm addım oldu. Prezident İlham Əliyevin 2018-ci ildə Azərbaycan dilinin elektron məkanda istifadəsinin genişləndirilməsi ilə bağlı imzaladığı Sərəncam isə rəqəmsal dövrdə ana dilimizin imkanlarının artırılmasına xidmət etdi.
Müasir dövrdə texnologiyanın, sosial şəbəkələrin və qlobal informasiya axınının sürətlə inkişaf etdiyi bir zamanda Azərbaycan dilinin saflığının qorunması hər bir vətəndaşın qarşısında mühüm vəzifələr qoyur. Xarici dillərin öyrənilməsi və dünya ilə inteqrasiya nə qədər vacibdirsə, ana dilimizin qorunması da bir o qədər əhəmiyyətlidir. Çünki dilini qoruyan xalq öz milli kimliyini, tarixini və gələcəyini qoruyur.
Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımız tərəfindən qorunaraq bu günümüzə gəlib çatmışdır və bundan sonra da hər bir Azərbaycan vətəndaşının borcu bu zəngin mirası qorumaqdır. Ana dilimiz bizim keçmişimiz, bu günümüz və gələcəyimizdir.
Azərbaycan dili xalqımızın milli qürur mənbəyi, müstəqil dövlətçiliyimizin əsas atributlarından biri və mənəvi varlığımızın əbədi yaşadılması vasitəsidir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi dil siyasəti nəticəsində Azərbaycan dili bu gün dövlət dili kimi yüksək mövqeyə malikdir. Bu qiymətli sərvəti qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə ötürmək hər bir azərbaycanlının müqəddəs borcudur.
İlahə Qurbanova
YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı