Ana dili milli sərvətimizdir - ŞƏRH

Dünyada elə dəyərlər var ki, onların qiymətini heç bir sərvətlə ölçmək mümkün deyil. Ana dili də həmin müqəddəs dəyərlərdəndir. İnsan dünyaya göz açdığı ilk gündən anasının laylasını öz ana dilində eşidir, ilk sözünü həmin dildə deyir, ilk hisslərini, sevincini və kədərini bu dildə ifadə edir. Məhz buna görə də dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, xalqın tarixi yaddaşı, milli kimliyi, mənəvi sərvəti və gələcəyə uzanan körpüsüdür. Azərbaycan xalqı da min illər boyu öz ana dilini qoruyaraq onu nəsildən-nəslə ötürmüş, zənginləşdirmiş və bu günə qədər yaşatmışdır.

Sovet dövründə yaranmış əngəllərə baxmayaraq, sarsılmaz təməlləri olan Azərbaycan dili mövcudluğunu qoruya bilib. 1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının tərkibində müstəqil Dilçilik İnstitutunun yaradılması dilçiliyimizin bir elm kimi inkişafına ciddi təkan verib.

Sonrakı illərdə Azərbaycan dilinin mövcud təhlükələrdən qorunması və gələcək nəsillər üçün mühafizə edilməsi istiqamətində ulu öndər Heydər Əliyevin xidmətlərini xüsusi qeyd etmək lazımdır. 1977-ci ildə SSRİ-nin yeni Konstitusiyası təsdiq edilən zaman oraya dövlət dili haqqında maddənin salınmaması ilə heç cür barışmayan Ümummilli Lider bu məsələdə sonadək öz prinsipial mövqeyini göstərib. 1978-ci il aprelin 2-də doqquzuncu çağırış Ali Sovetin Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Konstitusiyasının layihəsi və onun ümumxalq müzakirəsinin yekunlarına həsr olunmuş yeddinci sessiyasında məruzə ilə çıxış edən ulu öndər Heydər Əliyevin təkidi ilə 73-cü maddəni yeni dəyişikliklə vermək qərara alınır. Bu dəyişiklik Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dilinin Azərbaycan dili olduğunu əks etdirir. Bütün çətinliklərə baxmayaraq, Ümummilli Liderin bu cür tarixi qərara nail olması mənəvi varlığımızın əsası sayılan dilimizin inkişafında böyük addım oldu.

Hər il 1 avqust ölkəmizdə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi qeyd olunur. Bu gün sadəcə təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil. Bu gün milli şüurumuzun, dövlətçiliyimizin və mədəni irsimizin təntənəsidir. Azərbaycan dili dövlətimizin müstəqilliyini, xalqımızın milli birliyini və mənəvi bütövlüyünü ifadə edən ən mühüm amillərdən biridir.

Azərbaycan dili qədim türk dilləri ailəsinə mənsub olmaqla zəngin söz ehtiyatına, ahəngdar fonetik quruluşa və yüksək ifadə imkanlarına malikdir. Əsrlər boyu bu dildə yazılan möhtəşəm ədəbi nümunələr təkcə Azərbaycan xalqının deyil, ümumbəşəri mədəniyyətin incilərinə çevrilmişdir. Nizami Gəncəvinin hikmət dolu əsərləri, İmadəddin Nəsiminin cəsarətli poeziyası, Məhəmməd Füzulinin qəzəlləri, Mirzə Fətəli Axundzadənin maarifçilik ideyaları, Cəlil Məmmədquluzadənin satirası və Hüseyn Cavidin fəlsəfi düşüncələri Azərbaycan dilinin nə qədər zəngin və qüdrətli olduğunu bütün dünyaya göstərmişdir.

Tarix boyu xalqımız müxtəlif sınaqlarla üzləşmiş, zaman-zaman milli dilimizin inkişafına maneələr yaradılmışdır. Lakin xalqımız heç vaxt öz dilindən uzaq düşməmişdir. Çünki ana dili milli varlığın əsas sütunudur. Dilini itirən xalq zamanla tarixini, mədəniyyətini və milli kimliyini də itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalır.

Müstəqillik illərində Azərbaycan dilinin inkişafı yeni mərhələyə qədəm qoydu. Bu sahədə ümummilli lider Heydər Əliyevin müstəsna xidmətləri vardır. Onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi mövqeyi daha da möhkəmləndirildi, latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçid uğurla başa çatdırıldı və 9 avqust 2001-ci il tarixli Sərəncamla 1 avqust "Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü" elan edildi. Bu qərar milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasına verilən yüksək qiymətin bariz nümunəsidir.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin məşhur fikri bu gün də öz aktuallığını qoruyur: "Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan onun dilidir." Bu sözlər hər bir azərbaycanlı üçün çağırışdır. Ana dilimizi sevmək, onu düzgün danışmaq və gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmaq bizim müqəddəs vəzifəmizdir.

Bu siyasi kurs bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan dilinin saflığının qorunması, dövlət idarəçiliyində və informasiya məkanında düzgün tətbiqi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulamışdır ki, Azərbaycan dili bizim milli sərvətimizdir və onu qorumaq hər bir azərbaycanlının borcudur. Dövlət tərəfindən nəşr olunan kitablar, elektron lüğətlər, dilin inkişafına dair dövlət proqramları və müxtəlif layihələr bu siyasətin real nəticələridir.

Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, sosial şəbəkələrin geniş yayılması və xarici dillərin təsiri Azərbaycan dili qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Təəssüf ki, bəzən gündəlik danışıqda və yazışmalarda əcnəbi sözlərə həddindən artıq üstünlük verilir. Halbuki Azərbaycan dili elə zəngindir ki, hər bir fikri öz sözləri ilə gözəl və aydın ifadə etmək mümkündür. Ana dilini qorumaq yalnız dilçi alimlərin və müəllimlərin deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi məsuliyyətidir.

Gənclər milli dilimizin ən etibarlı qoruyucuları olmalıdırlar. Kitab oxumaq, klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatını öyrənmək, düzgün nitq mədəniyyətinə yiyələnmək dilimizin gələcəyinə verilən ən böyük töhfədir. Ailə də bu məsələdə mühüm rol oynayır. Uşaq ilk sözünü ailədə öyrəndiyi kimi, ana dilinə sevgini də ilk növbədə ailədən alır.

Bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla azərbaycanlı da doğma dilimizi yaşadır. Xaricdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan məktəbləri, mədəniyyət mərkəzləri və diaspor təşkilatları ana dilimizin təbliği istiqamətində mühüm işlər görürlər. Bu isə göstərir ki, Azərbaycan dili təkcə ölkə daxilində deyil, dünyanın müxtəlif guşələrində yaşayan soydaşlarımızı da birləşdirən mənəvi körpüdür.

1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü hər birimiz üçün təkcə bayram deyil, həm də məsuliyyət günüdür. Bu gün bizi ana dilimizə daha böyük sevgi ilə bağlayır, onu qorumağa, zənginləşdirməyə və gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmağa səsləyir. Çünki dil xalqın nəfəsidir, ruhudur və əbədiyyətidir.

Sonda dahi şair Bəxtiyar Vahabzadənin fikirlərini xatırlamaq yerinə düşər: "Dil açanda ilk dəfə ana söyləyirik biz, ana dili adlanır bizim ilk dərsliyimiz." Bu misralar ana dilinin insan həyatındakı müqəddəs yerini ən gözəl şəkildə ifadə edir.

Ana dilimizi sevək, qoruyaq və onunla qürur duyaq. Çünki Azərbaycan dili bizim keçmişimiz, bu günümüz və gələcəyimizdir.

Gülnaz Rüstəmova

YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı