Azərbaycan və Qırğızıstan strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqliyə doğru inamla irəliləyir - ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstan Respublikasına dövlət səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanatda səsləndirdiyi “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq” fikri Azərbaycanın müasir xarici siyasət kursunun əsas istiqamətlərindən birini aydın şəkildə ifadə edir. Bu bəyanat təkcə iki dost və qardaş ölkə arasında mövcud münasibətlərin yüksək səviyyəsini deyil, həm də gələcək əməkdaşlığın strateji mahiyyətini nümayiş etdirir. Müttəfiqlik qarşılıqlı etimad, ortaq maraqlar, siyasi iradə və beynəlxalq məsələlərdə həmrəylik tələb edən ən yüksək münasibət formalarından biridir.
Azərbaycan və Qırğızıstanı tarix, dil, mədəniyyət, milli-mənəvi dəyərlər və ortaq köklər birləşdirir. Türk dünyasının ayrılmaz hissəsi olan hər iki dövlət müstəqillik qazandıqdan sonra münasibətlərini qarşılıqlı hörmət və bərabərlik prinsipləri əsasında inkişaf etdirmişdir. Son illərdə dövlət başçıları arasında qarşılıqlı səfərlərin intensiv xarakter alması, imzalanan mühüm sənədlər, iqtisadi və humanitar əməkdaşlığın genişlənməsi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər bir daha sübut etdi ki, Bakı ilə Bişkek arasında əlaqələr sadəcə dostluq münasibətləri ilə məhdudlaşmır. Artıq əməkdaşlıq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksələrək regional və beynəlxalq məsələlərdə qarşılıqlı dəstəyə əsaslanan etibarlı tərəfdaşlığa çevrilmişdir. Dövlət başçısının “biz bu məsuliyyətə hazırıq” ifadəsi Azərbaycanın öz müttəfiqlik öhdəliklərinə sadiqliyini və etibarlı tərəfdaş olduğunu təsdiqləyən mühüm siyasi mesajdır.
Müttəfiqlik münasibətləri yalnız siyasi bəyanatlarla ölçülmür. Bu münasibətlər iqtisadi, nəqliyyat, energetika, investisiya, kənd təsərrüfatı, təhsil, elm, mədəniyyət və humanitar sahələrdə real əməkdaşlıq layihələri ilə möhkəmlənir. Azərbaycan son illərdə regionun ən mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı Qırğızıstan üçün də yeni imkanlar yaradır. Orta Dəhliz üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi türk dövlətləri arasında iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə mühüm töhfə verir.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri – müasir limanlar, dəmir yolları və avtomobil magistralları Mərkəzi Asiya ölkələrinin Avropa bazarlarına çıxışını asanlaşdırır. Bu baxımdan Qırğızıstanla nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlıq həm regional ticarətin genişlənməsi, həm də iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
İki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlıq da ildən-ilə genişlənir. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, biznes forumlarının keçirilməsi, sahibkarlar arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, birgə müəssisələrin yaradılması iqtisadi tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Xüsusilə kənd təsərrüfatı, emal sənayesi, rəqəmsal texnologiyalar və turizm kimi sahələrdə böyük əməkdaşlıq potensialı mövcuddur. Bu istiqamətlərdə həyata keçiriləcək yeni layihələr hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir.
Azərbaycan və Qırğızıstan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də uğurla əməkdaşlıq edirlər. BMT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində nümayiş etdirilən qarşılıqlı dəstək ortaq maraqların qorunmasına xidmət edir. Türk Dövlətləri Təşkilatı bu gün siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın, humanitar əlaqələrin və ortaq inkişaf layihələrinin həyata keçirildiyi mühüm platformaya çevrilmişdir. Azərbaycan bu təşkilatın daha da güclənməsinə xüsusi önəm verir və Qırğızıstanla birlikdə türk dünyasının inteqrasiyasının dərinləşdirilməsinə öz töhfəsini verir.
Qarabağın azad edilməsindən sonra regionda yaranmış yeni reallıqlar da Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinə yeni məzmun qazandırmışdır. Qırğızıstan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini daim dəstəkləmiş, azad olunmuş ərazilərin bərpası prosesinə maraq göstərmişdir. Bu həmrəylik dostluğun və qarşılıqlı etimadın mühüm göstəricisidir. Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri türk dövlətləri arasında həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin mühüm istiqamətlərindəndir. Təhsil proqramlarının genişləndirilməsi, tələbə mübadiləsi, elm və innovasiya layihələrinin həyata keçirilməsi, mədəni tədbirlərin təşkili xalqlar arasında dostluq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır. Ortaq tarix və mədəni irsə sahib olan xalqların qarşılıqlı əlaqələrinin gücləndirilməsi gələcək nəsillərin də bu dostluq ənənələrini davam etdirməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, müttəfiqlik münasibətləri böyük məsuliyyət tələb edir. Bu məsuliyyət beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət, dövlətlərin suverenliyinin müdafiəsi, təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, regional sabitliyin qorunması və qarşılıqlı öhdəliklərin vicdanla yerinə yetirilməsi deməkdir. Azərbaycan həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış və prinsipial xarici siyasətlə dəfələrlə sübut edib ki, verdiyi bütün öhdəliklərə sadiq qalır və etibarlı tərəfdaş kimi tanınır.
Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı aparılan danışıqlar və imzalanan sənədlər bir daha göstərdi ki, iki ölkə münasibətləri gələcəkdə daha da inkişaf edəcək. Qarşılıqlı etimad, siyasi iradə və ortaq maraqlar bu əməkdaşlığın əsas dayaqlarıdır. Müttəfiqlik münasibətlərinin möhkəmlənməsi yalnız Azərbaycan və Qırğızıstan üçün deyil, bütövlükdə türk dünyasının həmrəyliyinin, regional sabitliyin və iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq” fikri Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı, prinsipial və məsuliyyətli dövlət kimi mövqeyini bir daha təsdiqləyir. Azərbaycan və Qırğızıstan arasında mövcud olan qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bundan sonra da yeni layihələr, ortaq təşəbbüslər və qarşılıqlı dəstək sayəsində daha da möhkəmlənəcək, türk dünyasının birliyinə və regionun davamlı inkişafına mühüm töhfələr verəcəkdir.
Ehtibar İsmayılov
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri