Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərində yeni strateji mərhələ: müttəfiqlikdən regional əməkdaşlığa - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğız Respublikasına dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafında mühüm tarixi mərhələ kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan çoxsaylı sənədlər, qəbul edilən strateji qərarlar və dövlət başçılarının mətbuata bəyanatları iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında vurğuladı ki, dövlətlərarası münasibətlərin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldilməsi böyük məsuliyyət tələb edir və Azərbaycan bu məsuliyyəti bölüşməyə tam hazırdır. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, bundan sonra da Azərbaycan və Qırğızıstan beynəlxalq təşkilatlarda, iqtisadi-ticari əlaqələrin inkişafında, regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsində və bütün qarşılıqlı təşəbbüslərdə bir-birini dəstəkləyəcək. Bu yanaşma iki ölkə arasında mövcud olan etibarlı siyasi dialoqun daha da möhkəmləndiyini göstərir.
Səfər zamanı imzalanan sənədlər paketi əməkdaşlığın geniş spektrini əhatə edir. Siyasi münasibətlərlə yanaşı, iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, energetika, təhsil, mədəniyyət və humanitar sahələr üzrə əldə olunan razılaşmalar qarşılıqlı əməkdaşlığın gələcək inkişafı üçün möhkəm hüquqi baza formalaşdırır.
İqtisadi əməkdaşlığın ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun nizamnamə kapitalının iki dəfə artırılaraq 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması oldu. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Fond artıq konkret layihələrin həyata keçirilməsinə başlayıb, yeni istehsal sahələrinin yaradılması, məşğulluğun artırılması və iqtisadi potensialın gücləndirilməsi istiqamətində mühüm nəticələr verir. Bu qərar gələcəkdə iki ölkə arasında investisiya əməkdaşlığının daha da genişlənəcəyinə inam yaradır.
Səfərin diqqətçəkən hadisələrindən biri də İssık-Kul gölünün sahilində Azərbaycan dövlətinin maliyyə dəstəyi ilə inşa olunmuş “Baku Resort & Spa” beşulduzlu mehmanxanasının açılışı oldu. “Bakı” adını daşıyan bu müasir turizm kompleksi Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında iqtisadi və turizm əməkdaşlığının yeni nümunəsi olmaqla yanaşı, dostluq münasibətlərinin rəmzi kimi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Humanitar əməkdaşlıq dövlət başçılarının görüşündə əsas istiqamətlərdən biri kimi qiymətləndirildi. Prezident İlham Əliyev Qarabağın bərpasına göstərdiyi dəstəyə görə Qırğızıstana təşəkkür edərək Ağdam rayonunda inşa edilmiş və "Manas" adını daşıyan məktəbi qardaşlığın parlaq nümunəsi adlandırdı. Bu layihə Qırğız xalqının Azərbaycanın azad olunmuş ərazilərinin bərpasına verdiyi töhfənin ifadəsidir.
Eyni zamanda, Bakıda böyük qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun abidəsinin və adını daşıyan parkın açılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının yaradılması, hər iki ölkədə keçirilən Mədəniyyət Günləri xalqlar arasında mənəvi yaxınlığın daha da möhkəmləndiyini göstərir. Ortaq tarixi köklər, türk dünyasının ortaq dəyərləri və qarşılıqlı hörmət münasibətləri humanitar əməkdaşlığın əsas dayaqları kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət görüşlərinə tamhüquqlu üzv qəbul edilməsinə görə Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarova və digər Mərkəzi Asiya dövlət başçılarına təşəkkürünü bildirdi. Bu qərar Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin yeni strateji mərhələyə qədəm qoyduğunu və regionda əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinə xidmət etdiyini göstərir.
Dövlət səfəri çərçivəsində qarşılıqlı ali dövlət mükafatlarının təqdim olunması da münasibətlərin yüksək səviyyəsinin göstəricisi oldu. Prezident İlham Əliyev Qırğız Respublikasının ali dövlət mükafatı – I dərəcəli "Manas" ordeni ilə, Prezident Sadır Japarov isə Azərbaycanın ali dövlət təltifi – "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edildi. Bu, iki dövlət rəhbəri arasında qarşılıqlı etimadın və dostluğun ən yüksək ifadəsi kimi tarixə düşdü.
Səfərin mühüm siyasi nəticələrindən biri də Çolpon-Ata Bəyannaməsi oldu. Bu sənəd Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında strateji əməkdaşlığın yeni mərhələsini müəyyənləşdirərək siyasi dialoqun, iqtisadi inteqrasiyanın, nəqliyyat və logistika layihələrinin, enerji təhlükəsizliyinin və humanitar əlaqələrin daha da genişləndirilməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycanın xarici siyasətində türk dünyası ilə əməkdaşlıq əsas prioritet istiqamətlərdən biridir. Müttəfiqlik münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi, investisiya imkanlarının artırılması, humanitar layihələrin genişləndirilməsi və regional əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycan–Qırğızıstan əlaqələrini keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldərək bütövlükdə türk dünyasının həmrəyliyinə və regionda sabitliyə mühüm töhfə verir.

Anar Alışov

Yeni Azərbaycan Partiyası Yardımlı rayon təşkilatının sədri