Azərbaycan və Qırğızıstan arasında dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətləri son illərdə sürətlə inkişaf edir. Siyasi əlaqələrin yüksək səviyyədə olması iqtisadi əməkdaşlığın da genişlənməsinə mühüm zəmin yaradır. İki ölkə arasında ticarət, investisiya, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, logistika və turizm kimi sahələrdə həyata keçirilən birgə layihələrin sayı ildən-ilə artır. Məhz bu əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi məqsədilə yaradılmış Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondu hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına töhfə verməyi hədəfləyən ən mühüm maliyyə mexanizmlərindən biri hesab olunur. Fondun kapitalının 200 milyon ABŞ dollarına qədər artırılması isə Azərbaycan və Qırğızıstan arasında iqtisadi tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm qərarlardan biridir.
İnvestisiya fondlarının əsas məqsədi perspektivli layihələri maliyyələşdirmək, sahibkarların fəaliyyətini dəstəkləmək və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə sərmayə yatırmaqdır. Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondu da yaradıldığı gündən etibarən iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsinə xidmət edir. Fondun maliyyə imkanlarının artırılması daha böyük layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yaratmaqla yanaşı, yeni investisiya istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə və uzunmüddətli iqtisadi əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə imkan verəcək.
Kapitalın 200 milyon dollara çatdırılması fondun maliyyə potensialını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirir. Bu vəsait hesabına müxtəlif sahələrdə iri həcmli layihələrin maliyyələşdirilməsi mümkün olacaq. Xüsusilə sənaye müəssisələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı, logistika mərkəzlərinin tikintisi, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı, enerji layihələri və innovativ istehsal sahələrinin dəstəklənməsi prioritet istiqamətlər kimi qiymətləndirilir. Maliyyə resurslarının artması sahibkarların daha rahat şəkildə investisiya cəlb etməsinə və yeni biznes təşəbbüslərinin həyata keçirilməsinə də müsbət təsir göstərəcək.
Azərbaycan son illərdə investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirib. Xarici investorların ölkəyə marağının artırılması, biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Eyni zamanda Qırğızıstan da iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və xarici sərmayələrin cəlb olunması istiqamətində ardıcıl addımlar atır. İnvestisiya Fondunun geniş maliyyə imkanlarına malik olması hər iki ölkənin bu sahədə qarşıya qoyduğu hədəflərə nail olmasına əlavə dəstək verəcək.
Fondun fəaliyyət istiqamətlərindən biri də kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına töhfə verməkdir. Məlumdur ki, kiçik və orta biznes iqtisadiyyatın əsas hərəkətverici qüvvələrindən hesab olunur. Yeni maliyyə resursları hesabına sahibkarların güzəştli şərtlərlə maliyyələşdirilməsi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və ixracyönümlü məhsul istehsalının artırılması mümkün olacaq. Bu isə öz növbəsində məşğulluğun yüksəlməsinə, əhalinin gəlirlərinin artmasına və regionların sosial-iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərəcək.
Azərbaycan və Qırğızıstan arasında kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq da böyük perspektivə malikdir. Hər iki ölkə bu sahədə zəngin təcrübəyə və əlverişli təbii resurslara sahibdir. Fondun maliyyə dəstəyi ilə müasir suvarma sistemlərinin qurulması, aqrar məhsulların emalı müəssisələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatında innovativ texnologiyaların tətbiqi və birgə istehsal layihələrinin həyata keçirilməsi mümkün olacaq. Bu layihələr həm daxili bazarın tələbatının ödənilməsinə, həm də ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edəcək.
Nəqliyyat və logistika sahəsi də fondun diqqət mərkəzində olacaq əsas istiqamətlərdəndir. Azərbaycan Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən mühüm nəqliyyat qovşağı kimi strateji mövqeyə malikdir. Qırğızıstan isə Mərkəzi Asiyanın mühüm ölkələrindən biri olaraq regional ticarətdə xüsusi rol oynayır. Bu baxımdan yeni logistika mərkəzlərinin yaradılması, yükdaşımaların səmərəliliyinin artırılması və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı iki ölkənin iqtisadi əməkdaşlığını daha da gücləndirə bilər.
Enerji sektoru da investisiya baxımından mühüm istiqamətlərdən biridir. Son illərdə bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı həm Azərbaycanda, həm də Qırğızıstanda prioritet sahələrdən biri kimi müəyyən edilib. Günəş, külək və su elektrik stansiyalarının tikintisi, yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və enerji səmərəliliyinin artırılması istiqamətində fondun maliyyə dəstəyi mühüm rol oynaya bilər. Bu layihələr ekoloji dayanıqlılığın təmin edilməsinə və enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə də töhfə verəcək.
Turizm sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də fondun maliyyələşdirə biləcəyi istiqamətlər sırasında yer alır. Hər iki ölkə zəngin tarixi, mədəni irsi və təbii gözəllikləri ilə turistlər üçün cəlbedici məkan hesab olunur. Yeni mehmanxanaların, istirahət mərkəzlərinin, turizm infrastrukturlarının yaradılması və birgə turizm marşrutlarının hazırlanması qarşılıqlı turist axınının artmasına səbəb ola bilər. Bu isə xidmət sektorunun inkişafına və əlavə gəlirlərin əldə olunmasına şərait yaradacaq.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, İnvestisiya Fondunun kapitalının artırılması yalnız maliyyə göstəricilərinin yüksəlməsi demək deyil. Bu qərar eyni zamanda investorlara verilən mühüm mesajdır. Belə ki, fondun imkanlarının genişləndirilməsi hər iki dövlətin uzunmüddətli iqtisadi əməkdaşlığa sadiq olduğunu göstərir və yeni investorların bazara marağını artırır. Xarici və yerli şirkətlər daha etibarlı investisiya mühiti gördükləri üçün iri layihələrə qoşulmağa maraq göstərə bilərlər.
Bu addım Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Son illər təşkilata üzv ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, ortaq investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və ticarət dövriyyəsinin artırılması əsas prioritetlərdən biridir. Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun maliyyə imkanlarının artırılması bu istiqamətdə görülən işlərə mühüm töhfə verəcək və gələcəkdə digər ortaq layihələrin də həyata keçirilməsinə stimul yaradacaq.
Ümumilikdə, fondun kapitalının 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması Azərbaycan və Qırğızıstan arasında iqtisadi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Bu qərar qarşılıqlı investisiyaların artmasına, sahibkarlığın inkişafına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, müasir texnologiyaların tətbiqinə və regional iqtisadi əməkdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə geniş imkanlar açır. Gözlənilir ki, fondun maliyyələşdirəcəyi layihələr yaxın illərdə hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verəcək, qarşılıqlı ticarət dövriyyəsini artıracaq və Azərbaycanla Qırğızıstan arasında strateji tərəfdaşlığın iqtisadi əsaslarını daha da gücləndirəcək.
Cəmilə Bağırova
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi