Azərbaycan və Qırğızıstan: strateji tərəfdaşlıqdan ortaq inkişafa

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstana həyata keçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər və dövlət başçılarının mətbuata verdiyi bəyanatlar iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndiyini və əməkdaşlığın yeni məzmun qazandığını bir daha nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmətə, etimada, ortaq tarixi köklərə və qardaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. Bu münasibətlər təkcə ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, həm də Türk dünyasının inteqrasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Dövlət başçısı çıxışında xüsusi olaraq qeyd etdi ki, "Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq." Bu fikir Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında formalaşmış yüksək etimad mühitini, siyasi iradənin möhkəmliyini və uzunmüddətli strateji əməkdaşlıq niyyətini əks etdirir. Prezidentin bu mesajı iki ölkənin gələcək inkişaf strategiyalarının bir-birini tamamladığını və qarşılıqlı maraqların qorunması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərmək əzmində olduqlarını göstərir.
Səfər çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində də mühüm qərarlar qəbul edildi. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun büdcəsi 200 milyon ABŞ dollarına qədər artırılıb. Bu addım iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Fondun maliyyə imkanlarının genişləndirilməsi sənaye, kənd təsərrüfatı, enerji, nəqliyyat, logistika, turizm və rəqəmsal iqtisadiyyat kimi müxtəlif sahələrdə yeni investisiya layihələrinin reallaşdırılmasına imkan yaradacaq.
Humanitar əməkdaşlıq səfərin diqqət mərkəzində olan əsas istiqamətlərdən biri idi. Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində inşa edilən və Qırğız xalqının qəhrəmanlıq dastanının simvolu olan Manasın adını daşıyan məktəbin əhəmiyyətindən danışaraq bildirdi: "Ağdam bölgəsində Manasın adını daşıyan məktəb qardaşlığımızın daha bir rəmzidir." Bu layihə iki xalq arasında dostluğun və ortaq mənəvi dəyərlərin parlaq ifadəsidir. Məktəbin tikintisi yalnız təhsil infrastrukturu layihəsi deyil, həm də Qırğızıstanın Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi bərpa və yenidənqurma prosesinə verdiyi dəstəyin konkret nümunəsidir.
Mədəniyyət, elm, təhsil və gənclər siyasəti sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də görüşlərin əsas mövzularından biri olub. Tərəflər tələbə mübadiləsi proqramlarının artırılması, birgə elmi layihələrin həyata keçirilməsi, mədəni tədbirlərin təşkili və humanitar əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətlərini ifadə ediblər. Bu sahələrdə atılacaq addımlar iki xalq arasında qarşılıqlı anlaşmanın daha da möhkəmlənməsinə və Türk dünyasında inteqrasiya proseslərinin dərinləşməsinə xidmət edəcək.
Səfərin ən mühüm siyasi nəticələrindən biri Çolpon-Ata Bəyannaməsinin qəbul edilməsi oldu. Bu sənəd Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə yüksəldiyini təsdiqləməklə yanaşı, bütövlükdə Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəyannamədə nəqliyyat və logistika dəhlizlərinin inkişafı, enerji təhlükəsizliyi, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, rəqəmsal transformasiya, yaşıl enerji layihələri, regional təhlükəsizlik və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin gücləndirilməsi kimi mühüm istiqamətlər öz əksini tapıb.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri göstərdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan qardaşlıq münasibətlərini daha da dərinləşdirərək, Türk dünyasında birliyin, qarşılıqlı etimadın və ortaq inkişafın möhkəmləndirilməsi istiqamətində qətiyyətlə irəliləyirlər.

Elnur Əsədov
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı