Naxçıvana dövlət qayğısı: yeni hədəflər, yeni perspektivlər - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri qədim diyarın həyatında mühüm siyasi hadisə olmaqla yanaşı, Naxçıvanın gələcək inkişafına dair dövlət strategiyasının əsas istiqamətlərini bir daha nümayiş etdirdi. Səfər zamanı həyata keçirilən tədbirlərə yalnız ayrı-ayrı layihələr kimi deyil, vahid inkişaf konsepsiyasının tərkib hissəsi kimi yanaşmaq lazımdır.

Naxçıvan Azərbaycan dövlətçiliyi tarixində xüsusi yeri olan, coğrafi mövqeyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan bir məkandır. Bu səbəbdən Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana hər bir səfəri həm sosial-iqtisadi inkişaf, həm də dövlətçilik və milli təhlükəsizlik baxımından diqqət çəkir.

Son səfərin əsas mesajlarından biri Naxçıvanın gələcəyinə uzunmüddətli baxışın formalaşdırılmasıdır. Burada söhbət yalnız bu günün problemlərinin həllindən getmir. Qarşıdakı illərin Naxçıvanının necə görünəcəyi, iqtisadiyyatının hansı istiqamətlər üzrə inkişaf edəcəyi, şəhər mühitinin necə qurulacağı və bölgənin Azərbaycanın ümumi iqtisadi və strateji sistemində hansı mövqedə dayanacağı ilə bağlı konkret hədəflər müəyyənləşdirilir.

Naxçıvan şəhərinin uzunmüddətli inkişafına dair Baş Planın təqdim olunması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəhərsalma yalnız yeni binaların tikilməsi demək deyil. Müasir şəhər insanların rahat yaşayışı, nəqliyyat imkanları, sosial infrastruktur, ictimai məkanlar, yaşıllıqlar və iqtisadi fəaliyyət üçün əlverişli mühit üzərində qurulmalıdır.

Naxçıvanın gələcək inkişafının vahid Baş Plan əsasında həyata keçirilməsi şəhərin sistemli və düşünülmüş şəkildə yenilənməsinə imkan verəcək. Bu isə qədim şəhərin tarixi simasının qorunması ilə müasir şəhərsalma tələblərinin uzlaşdırılması baxımından da mühüm məsələdir.

Burada diqqət çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, dövlət Naxçıvanın inkişafına cari dövrün tələbləri ilə deyil, uzunmüddətli perspektivdən yanaşır.

Naxçıvanda həyata keçirilən sosial layihələr də dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Sosial evlər kompleksinin təməlinin qoyulması və DOST Regional Mərkəzinin fəaliyyətə başlaması dövlət xidmətlərinin və sosial imkanların vətəndaşlara daha yaxın olmasına xidmət edir.

Dövlət siyasətinin nəticəsi yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. İnsanların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, sosial müdafiənin gücləndirilməsi və dövlət xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması da inkişafın əsas göstəricilərindəndir.

Bu baxımdan Naxçıvanda sosial layihələrin genişləndirilməsi dövlət qayğısının konkret vətəndaş yönümlü ifadəsidir.

Naxçıvanın gələcəyi haqqında danışarkən iqtisadi məsələlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması bu istiqamətdə mühüm addımlardan biridir.

Sənaye parklarının əsas üstünlüyü yalnız yeni müəssisələrin yaradılması deyil. Burada istehsal zəncirlərinin formalaşması, investisiyaların cəlb edilməsi, sahibkarlığın inkişafı və yeni iş yerlərinin yaradılması üçün imkanlar yaranır.

Naxçıvanın iqtisadi potensialının artırılması bölgənin özünü təmin edən və rəqabət qabiliyyətli iqtisadi sistem kimi formalaşmasına mühüm töhfə verə bilər.

Bu baxımdan sənayeləşmə siyasəti Naxçıvanın gələcək inkişafının əsas dayaqlarından biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Naxçıvanın təbii-coğrafi xüsusiyyətləri onun bərpaolunan enerji sahəsində böyük potensiala malik olduğunu göstərir. Günəş enerjisi layihələrinin inkişaf etdirilməsi də bu potensialın reallaşdırılmasına hesablanıb.

Azərbaycanın son illərdə yaşıl enerji istiqamətində həyata keçirdiyi siyasət ölkənin enerji strategiyasında yeni mərhələ yaradıb. Naxçıvanın bu prosesdə fəal iştirak etməsi isə bölgənin gələcək iqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır.

Əgər sənaye, enerji və nəqliyyat imkanları paralel şəkildə inkişaf etdirilərsə, Naxçıvan gələcəkdə yalnız daxili tələbat baxımından deyil, regional iqtisadi əlaqələr baxımından da daha böyük əhəmiyyət kəsb edə bilər.

Naxçıvanın inkişafını yalnız regional müstəvidə qiymətləndirmək doğru olmazdı. Bu diyar Azərbaycanın geosiyasi xəritəsində xüsusi mövqeyə malikdir.

Azərbaycanın əsas ərazisindən ayrı yerləşən Naxçıvan ölkənin türk dünyası ilə əlaqələrində mühüm coğrafi körpü rolunu oynayır. Regional nəqliyyat və kommunikasiya imkanlarının genişlənməsi Naxçıvanın strateji əhəmiyyətini gələcəkdə daha da artıra bilər.

Bu baxımdan Naxçıvanda infrastrukturun yenilənməsi, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi və investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması yalnız yerli inkişaf məsələsi deyil. Bu proses Azərbaycanın regional mövqelərinin möhkəmləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.

Naxçıvanın strateji mövqeyi burada təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi yanaşmanı zəruri edir. Səfər çərçivəsində Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun yeni yaradılan komando hərbi hissələrinə Döyüş bayraqlarının təqdim olunması bu baxımdan mühüm mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.

Azərbaycanın hərbi potensialının gücləndirilməsi son illərdə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. 2020-ci ildə ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra ölkənin müdafiə qabiliyyətinin daha da artırılması siyasəti davam etdirilir.

Naxçıvanda müasir hərbi infrastrukturun yaradılması və peşəkar hərbi birliklərin formalaşdırılması dövlətin bu strateji xəttinin bölgədə də ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.

Naxçıvanın inkişafı yalnız yeni binalar, yollar və istehsal müəssisələri ilə ölçülə bilməz. Bu diyarın əsas üstünlüklərindən biri onun zəngin tarixi-mədəni irsidir.

Möminə xatun türbəsi, Əcəmi Naxçıvani irsi və digər tarixi abidələr Naxçıvanın Azərbaycan və ümumilikdə Şərq memarlığı tarixində xüsusi yerini müəyyənləşdirir.

Bu irsin qorunması və bərpası göstərir ki, modernləşmə tarixi yaddaşdan uzaqlaşmaq anlamına gəlmir. Əksinə, müasir Naxçıvan öz tarixi kimliyini qorumaqla inkişaf etməlidir.

Əslində, Naxçıvanın gələcək turizm potensialının mühüm hissəsi də məhz bu tarixi-mədəni irslə bağlıdır.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfərinə bütövlükdə nəzər saldıqda bir neçə mühüm istiqamət açıq şəkildə görünür: sosial rifah, iqtisadi inkişaf, sənayeləşmə, yaşıl enerji, şəhərsalma, turizm, mədəni irsin qorunması və təhlükəsizlik.

Bu istiqamətlərin bir səfər çərçivəsində paralel şəkildə önə çıxarılması təsadüfi deyil. Bu, Naxçıvana münasibətdə kompleks dövlət siyasətinin həyata keçirildiyini göstərir.

Əsas siyasi mesaj isə bundan ibarətdir: Naxçıvan Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasında xüsusi və strateji mövqeyə malikdir.

Bu gün Naxçıvanda atılan addımların bir çoxu nəticəsini yalnız yaxın illərdə deyil, daha uzun perspektivdə göstərəcək. Yeni sənaye müəssisələri, müasir şəhər infrastrukturu, sosial obyektlər, yaşıl enerji layihələri və nəqliyyat imkanları bir-birini tamamlayan inkişaf zəncirinin elementləridir.

Naxçıvanın qarşısında yeni imkanlarla yanaşı, yeni məsuliyyətlər də dayanır. Dövlət tərəfindən yaradılan imkanlardan səmərəli istifadə etmək, sahibkarlığın inkişafını sürətləndirmək, yeni investisiyalar cəlb etmək, gənclərin məşğulluğunu artırmaq və bölgənin turizm potensialını tam reallaşdırmaq qarşıdakı mərhələnin əsas vəzifələrindən olacaq.

Dövlət siyasətinin əsas məqsədi isə bütün bu proseslərin mərkəzində insanın dayanmasını təmin etməkdir.

Naxçıvana göstərilən diqqət və qayğı yalnız ayrılan vəsaitlərdə, tikilən obyektlərdə və həyata keçirilən layihələrdə deyil, bölgənin gələcəyinə verilən siyasi əhəmiyyətdə də özünü göstərir.

Prezident İlham Əliyevin son səfəri bir daha göstərdi ki, Naxçıvanın inkişafı epizodik deyil, ardıcıl və uzunmüddətli dövlət siyasətinin tərkib hissəsidir.

Bu gün Naxçıvanda qurulan hər yeni obyekt, salınan hər yeni məkan, yaradılan hər yeni istehsal sahəsi əslində bir ideyanın ifadəsidir: qədim diyarın tarixi potensialını müasir imkanlarla birləşdirərək onu daha güclü, daha müasir və daha firavan gələcəyə hazırlamaq.

Naxçıvanın qarşısında yeni mərhələ başlayır. Bu mərhələnin əsas xüsusiyyəti isə dövlət qayğısının konkret layihələr, uzunmüddətli hədəflər və yeni inkişaf perspektivləri ilə müşayiət olunmasıdır.

Naxçıvanın bu günü görülən işlərlə, sabahı isə qarşıya qoyulan böyük hədəflərlə müəyyənləşir.

Yavər Gözəlov

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının əməkdaşı