Tarixi Naxçıvandan gələcəyin Naxçıvanına: Prezident İlham Əliyevin müsahibəsinin əhəmiyyəti - ŞƏRH

Naxçıvan Azərbaycanın qədim dövlətçilik və mədəniyyət məkanlarından biridir. Bu qədim diyar əsrlər boyu Azərbaycan tarixinin mühüm hadisələrinə şahidlik edib. Naxçıvan həm də Azərbaycanın müasir siyasi tarixində xüsusi yer tutur. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin burada anadan olması Naxçıvanın tarixində mühüm hadisədir. Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri bu tarixi irsin fonunda baş verdi. Səfər zamanı Azərbaycan Televiziyasına verilən müsahibə geniş ictimai maraq doğurdu. Müsahibədə Naxçıvanın gələcək inkişafı ilə bağlı mühüm mesajlar səsləndirildi. Dövlət başçısının fikirləri regionun həm tarixi, həm də strateji əhəmiyyətini əks etdirirdi. Səfər zamanı müxtəlif iqtisadi, sosial, enerji və mədəni layihələr təqdim olundu. Bu layihələr Naxçıvanın gələcək inkişaf modelinin əsas istiqamətlərini göstərdi. Tarixi irslə müasir inkişafın vəhdəti səfərin əsas xüsusiyyətlərindən biri oldu.

Prezidentin Naxçıvana 17-ci dəfə səfər etməsi də diqqətçəkən məqamdır. Bu fakt Naxçıvana göstərilən davamlı diqqəti nümayiş etdirir. Hər səfərin konkret nəticələrlə yadda qalması ardıcıl dövlət siyasətindən xəbər verir. Naxçıvanın inkişafı ayrı-ayrı tədbirlərlə məhdudlaşmır. Burada uzunmüddətli və sistemli yanaşma tətbiq edilir. Bu yanaşma regionun gələcək ehtiyaclarının əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsinə imkan verir. Dövlət siyasətinin əsas məqsədlərindən biri regionun potensialından maksimum istifadə etməkdir. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi ona xüsusi iqtisadi və strateji imkanlar verir. Bu imkanların reallaşdırılması üçün geniş layihələr həyata keçirilir. Müsahibə həmin layihələrin mahiyyətini daha aydın göstərdi. Naxçıvanın gələcəyi ilə bağlı strateji baxış bu müsahibədə mühüm yer tutdu.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Naxçıvanla bağlı fəaliyyəti də səfərin mənəvi məzmununu artırır. Prezident İlham Əliyevin Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət etməsi bu baxımdan əlamətdardır. Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin mühüm mərhələlərindən biri Naxçıvanla bağlıdır. Naxçıvan onun siyasi irsində xüsusi yer tutur. Müasir Azərbaycanın dövlətçilik modelinin formalaşmasında onun böyük xidmətləri vardır. Prezident İlham Əliyev də çıxışlarında Heydər Əliyev irsinə xüsusi önəm verir. Naxçıvanın inkişafında dövlətçilik ənənələrinin qorunması mühüm prinsipdir. Tarixi yaddaş gələcək inkişaf üçün mənəvi dayaq rolunu oynayır. Gənc nəslin tarixi şəxsiyyətləri tanıması milli şüurun möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu baxımdan Naxçıvan yalnız coğrafi məkan deyil, həm də mühüm tarixi yaddaş məkanıdır. Səfər bu tarixi bağlılığı bir daha nümayiş etdirdi.

Müsahibənin digər mühüm istiqaməti Naxçıvanın gələcək şəhərsalma inkişafıdır. Naxçıvan şəhərinin 2044-cü ilədək inkişafına dair Baş Plan bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uzunmüddətli Baş Plan şəhərin gələcək simasını müəyyənləşdirəcək. Şəhər mərkəzinin yenilənməsi müasir şəhər mühitinin yaradılmasına xidmət edəcək. Rekreasiya zonalarının genişləndirilməsi insanların istirahət imkanlarını artıracaq. Nəqliyyat sisteminin inkişafı şəhər həyatının keyfiyyətini yüksəldəcək. Sosial infrastrukturun genişləndirilməsi əhalinin ehtiyaclarına cavab verəcək. Turizm imkanlarının daha səmərəli istifadəsi şəhərin iqtisadi potensialını artıracaq. Dayanıqlı şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi gələcəyin şəhər modelini formalaşdıracaq. Tarixi abidələrin qorunması bu prosesin mühüm hissəsi olacaq. Beləliklə, Naxçıvan həm qədimliyini qoruyacaq, həm də müasir şəhərə çevriləcək.

Naxçıvanın gələcək inkişafında nəqliyyat məsələsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident müsahibəsində regionun gələcəkdə mühüm nəqliyyat mərkəzlərindən biri olacağını bildirib. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi bu imkan üçün mühüm üstünlükdür. Nəqliyyat bağlantılarının genişlənməsi regionun iqtisadi əhəmiyyətini artırır. Zəngəzur dəhlizi bu baxımdan strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın bu təşəbbüsün əsas təşəbbüskarı olması dövlət siyasətinin ardıcıllığını göstərir. Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan arasında əlaqələrin genişlənməsi mühüm nəticələr verə bilər. Yükdaşımaların artması ticarət imkanlarını genişləndirəcək. Turizmin inkişafı da daha əlverişli nəqliyyat əlaqələrindən faydalanacaq. Naxçıvanın tranzit imkanlarının artması onun iqtisadi rolunu yüksəldəcək. Bu proses regionun gələcək inkişafının mühüm dayaqlarından biri olacaq.

Enerji məsələləri də müsahibədə geniş yer tutub. Naxçıvan günəş enerjisi istehsalı üçün əlverişli regionlardan biri kimi qiymətləndirilir. Günəş enerjisinin inkişafı yaşıl enerji siyasətinin əsas istiqamətlərindəndir. "Şəms 1" və "Qərbi Üfüq" Günəş Elektrik stansiyaları bu siyasətin mühüm nümunələridir. Bərpa olunan enerji mənbələrinin genişləndirilməsi enerji təhlükəsizliyini gücləndirir. Eyni zamanda ekoloji təhlükəsizliyə də müsbət təsir göstərir. Enerji istehsalının artması sənaye üçün yeni imkanlar yaradır. Gələcəkdə artıq enerjinin ixrac edilməsi də mümkün ola bilər. Azərbaycanın Avropaya elektrik enerjisi ixrac etmək niyyəti bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvanın enerji potensialı ölkənin yaşıl enerji strategiyasına mühüm töhfə verə bilər. Beləliklə, enerji siyasəti Naxçıvanın gələcəyində mühüm rol oynayacaq.

Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla vahid inkişaf konsepsiyası çərçivəsində nəzərdən keçirilməsi də mühüm strateji yanaşmadır. Azərbaycan ərazilərinin inkişafı vahid dövlət strategiyası əsasında həyata keçirilir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr yeni inkişaf modelinin nümunələrini yaradır. Naxçıvanın da öz xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə bu strategiyanın mühüm hissəsinə çevrilməsi nəzərdə tutulur. Regionların iqtisadi əlaqələrinin güclənməsi ölkənin ümumi potensialını artırır. Nəqliyyat bağlantıları regionlararası inteqrasiyanı sürətləndirir. Enerji layihələri iqtisadi əlaqələrə əlavə imkanlar yaradır. Sənaye və turizm sahələrinin inkişafı da regional əməkdaşlığı genişləndirə bilər. Bu yanaşma Azərbaycanın balanslı regional inkişaf siyasətini gücləndirir. Naxçıvanın ümumi inkişaf strategiyasındakı rolu beləliklə daha da artır.

Nəticə etibarilə, 11 avqust 2026-cı ildə Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə Naxçıvanın tarixi və gələcəyi arasında mühüm əlaqə yaradıb. Müsahibə qədim diyarın müasir inkişaf perspektivlərini aydın şəkildə göstərib. Naxçıvanın tarixi irsi qorunaraq müasir şəhər modeli formalaşdırılır. 2044-cü ilədək Baş Plan bunun mühüm nümunəsidir. Sənaye Parkının yaradılması iqtisadi inkişafın yeni mərhələsini göstərir. Nəqliyyat layihələri regionun strateji əhəmiyyətini artırır. Yaşıl enerji layihələri gələcək enerji təhlükəsizliyini gücləndirir. Sosial layihələr insan amilinin dövlət siyasətində əsas yer tutduğunu nümayiş etdirir. Təhlükəsizlik tədbirləri sabit inkişaf üçün möhkəm zəmin yaradır. Tarixi abidələrin qorunması milli yaddaşın yaşadılmasına xidmət edir. Heydər Əliyev irsinə ehtiram Naxçıvanın dövlətçilik tarixindəki rolunu bir daha xatırladır. Bütün bunlar göstərir ki, Naxçıvan həm Azərbaycanın tarixi yaddaşının, həm də gələcək inkişaf strategiyasının mühüm hissəsidir.

Zaur Mehdiyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini