Naxçıvanda nəqliyyat sisteminin yenilənməsi şəhərin ümumi inkişafına da müsbət təsir göstərəcək - ŞƏRH

Nəqliyyat sistemi hər bir şəhərin sosial-iqtisadi inkişafının əsas göstəricilərindən biridir. Müasir şəhərlərin dayanıqlı inkişafı, əhalinin rahat və təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunması, ekoloji mühitin qorunması və iqtisadi fəallığın artırılması birbaşa nəqliyyat infrastrukturunun vəziyyətindən asılıdır. Bu baxımdan Naxçıvan şəhərində nəqliyyat sisteminin yenilənməsi və müasir tələblərə uyğunlaşdırılması regionun inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir.

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində söylədiyi “Naxçıvan şəhərinin nəqliyyat problemləri həll olundu” fikri şəhərdə bu istiqamətdə görülən işlərin mühüm nəticələr verdiyini göstərir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, yeni elektrik avtobuslarının təqdimatı keçirilib və onların qısa müddətdə şəhərdaxili marşrutlara buraxılması nəzərdə tutulub. Bununla yanaşı, köhnə avtobusların tamamilə sıradan çıxarılması Naxçıvan şəhərinin ictimai nəqliyyat sisteminin yenilənməsində mühüm addımdır.
Yeni elektrik avtobuslarının istifadəyə verilməsi yalnız nəqliyyat vasitələrinin dəyişdirilməsi demək deyil. Bu, Naxçıvan şəhərində müasir, ekoloji təmiz və rahat ictimai nəqliyyat sisteminin formalaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən kompleks siyasətin tərkib hissəsidir. Elektriklə işləyən avtobusların şəhər daxilində istifadəsi atmosferə atılan zərərli tullantıların azalmasına, havanın keyfiyyətinin yaxşılaşmasına və şəhər mühitinin daha sağlam olmasına şərait yaradır.
Bu baxımdan Naxçıvanda elektrik avtobuslarının tətbiqi Azərbaycanın yaşıl inkişaf siyasəti ilə də tam uyğunluq təşkil edir. Ölkəmizdə bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi, “yaşıl enerji” zonalarının yaradılması və ekoloji cəhətdən təmiz texnologiyaların tətbiqi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Elektrikli nəqliyyat vasitələrinin genişləndirilməsi isə bu siyasətin şəhər nəqliyyatında praktiki ifadəsidir.
Elektrik avtobuslarının digər mühüm üstünlüyü sərnişinlər üçün daha rahat və müasir xidmət imkanları yaratmasıdır. Yeni nəqliyyat vasitələri müasir texniki standartlara cavab verir, sərnişinlərin rahatlığının artırılmasına və ictimai nəqliyyat xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə imkan yaradır. Bu da insanların şəxsi avtomobildən daha çox ictimai nəqliyyatdan istifadə etməsinə stimul verə bilər.
Nəqliyyat sisteminin yenilənməsi şəhərin ümumi inkişafına da müsbət təsir göstərir. Müasir və səmərəli ictimai nəqliyyat şəhərin müxtəlif hissələri arasında əlaqəni asanlaşdırır, insanların işə, təhsil müəssisələrinə, səhiyyə və digər sosial obyektlərə daha rahat çıxışını təmin edir. Bu baxımdan nəqliyyat məsələsinin həlli Naxçıvan şəhərində əhalinin gündəlik həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edən mühüm sosial layihədir.
Lakin Naxçıvanın nəqliyyat məsələsi yalnız şəhərdaxili avtobuslarla məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında şəhərlərarası və rayonlararası nəqliyyatın inkişafına da xüsusi diqqət yetirilib. Dövlət başçısının göstərişi ilə 217 müasir rayonlararası avtobusun alınması və onların bu il və gələn il marşrutlara buraxılması nəzərdə tutulur. Bu qərar Naxçıvanın rayon və yaşayış məntəqələri arasında nəqliyyat əlaqələrinin daha da yaxşılaşdırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Rayonlararası nəqliyyatın müasirləşdirilməsi əhalinin sosial və iqtisadi fəallığının artmasına imkan verəcək. İnsanların rayon mərkəzlərinə, Naxçıvan şəhərinə və digər yaşayış məntəqələrinə rahat gediş-gəliş imkanlarının genişlənməsi təhsil, səhiyyə, ticarət və digər xidmətlərə çıxışı asanlaşdıracaq. Eyni zamanda rayonlar arasında iqtisadi əlaqələrin güclənməsinə də mühüm töhfə verəcək.
Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun mühüm hissəsini avtomobil yolları təşkil edir. Regionda əsas yolların vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində uzun illər ərzində böyük həcmdə dövlət vəsaiti hesabına layihələr həyata keçirilib. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Naxçıvanın əsas yolları ümumilikdə yaxşı vəziyyətdədir. Bununla belə, kənd yollarında hələ də müəyyən problemlərin mövcud olduğu nəzərə alınaraq onların həlli istiqamətində konkret tədbirlər müəyyənləşdirilib.
Təqribən 420 kilometr uzunluğunda müxtəlif kateqoriyalı yolların çəkilməsi və əsaslı təmiri nəzərdə tutulması bu sahəyə göstərilən diqqətin miqyasını nümayiş etdirir. Bu layihələrin 26 yaşayış məntəqəsini və təxminən 160 min nəfər əhalini əhatə etməsi isə onun sosial əhəmiyyətini daha da artırır.
Kənd yollarının yenilənməsi xüsusilə mühüm məsələdir. Çünki yol yalnız nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti üçün infrastruktur deyil, həm də kəndlərin iqtisadi və sosial inkişafının əsas şərtlərindən biridir. Yolların yaxşılaşdırılması kənd təsərrüfatı məhsullarının bazarlara daha rahat çatdırılmasına, əhalinin xidmətlərə çıxışının asanlaşmasına və yaşayış məntəqələrinin şəhərlərlə əlaqələrinin güclənməsinə imkan yaradır.
Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı Naxçıvanın turizm potensialının reallaşdırılması baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvan zəngin tarixi-mədəni irsi, qədim abidələri, təmiz havası, təbiəti və mənzərəli əraziləri ilə böyük turizm imkanlarına malikdir. Turizmin inkişafı üçün isə yalnız tarixi abidələrin və təbii gözəlliklərin mövcudluğu kifayət deyil. Müasir yollar, rahat ictimai nəqliyyat, keyfiyyətli xidmət və müasir mehmanxana infrastrukturu da zəruri şərtlərdir.
Bu baxımdan Naxçıvanda nəqliyyat sisteminin yenilənməsi turizm sektorunun inkişafına da əlavə imkanlar açır. Şəhərdaxili və rayonlararası nəqliyyatın yaxşılaşdırılması turistlərin müxtəlif tarixi və təbii məkanlara daha rahat səfər etməsinə şərait yaradacaq. Naxçıvanın turizm potensialının artırılması üçün şəhərin mərkəzində yeni beşulduzlu mehmanxananın tikintisinə başlanılması da bu kompleks yanaşmanın nümunəsidir.
Naxçıvanın nəqliyyat siyasətində diqqət çəkən digər mühüm məqam ekoloji və müasir şəhər konsepsiyasının formalaşdırılmasıdır. Dünyanın inkişaf etmiş şəhərlərində ictimai nəqliyyatın elektrikləşdirilməsi, karbon emissiyalarının azaldılması və “ağıllı şəhər” texnologiyalarının tətbiqi geniş yayılır. Naxçıvanda elektrik avtobuslarının istifadəyə verilməsi də şəhərin müasir inkişaf modelinə uyğunlaşdırılmasına xidmət edir.
Naxçıvan şəhərinin Baş planının hazırlanması da bu prosesin mühüm hissəsidir. Şəhərin gələcək inkişafının sistemli şəkildə planlaşdırılması nəqliyyat, yaşayış, sosial obyektlər, yaşıllıq sahələri, turizm və digər infrastruktur sahələrinin bir-biri ilə əlaqəli şəkildə inkişaf etdirilməsinə imkan verəcək. Baş plan əsasında həyata keçiriləcək layihələr Naxçıvanın daha müasir, rahat və funksional şəhərə çevrilməsinə şərait yaradacaq.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanın inkişafı ilə bağlı yanaşmasında nəqliyyat məsələsi ayrıca bir layihə kimi deyil, regionun ümumi inkişaf konsepsiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Nəqliyyat, yol infrastrukturu, enerji, kənd təsərrüfatı, turizm və şəhərsalma sahələrində paralel tədbirlərin həyata keçirilməsi Naxçıvanın hərtərəfli inkişafına xidmət edir.
Bu yanaşma Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla vahid inkişaf konsepsiyası çərçivəsində nəzərdən keçirilməsi ilə də bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun vahid konsepsiya əsasında inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu böyük coğrafiyanın nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi isə iqtisadi, sosial və humanitar əlaqələrin daha da genişlənməsinə imkan verə bilər.
Xüsusilə Zəngilan ilə Ordubad arasındakı məsafənin cəmi 42 kilometr olması gələcək nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin perspektivləri baxımından diqqətçəkən amildir. Tarixən bu ərazilər arasında insanların, ailələrin və iqtisadi əlaqələrin mövcud olması regionun gələcək inteqrasiya imkanlarını daha da əhəmiyyətli edir. Müasir nəqliyyat infrastrukturu həmin əlaqələrin yenidən canlanması üçün mühüm vasitələrdən biri ola bilər.
Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı Naxçıvanın enerji və iqtisadi potensialının reallaşdırılması ilə də əlaqəlidir. Regionun yaşıl enerji zonası elan olunması, Günəş və su elektrik stansiyalarının fəaliyyət göstərməsi, enerji saxlanc sistemlərinin yaradılması Naxçıvanın müasir və ekoloji dayanıqlı inkişaf modelinə keçidini sürətləndirir. Elektrik avtobuslarının tətbiqi də enerji və nəqliyyat sektorlarının yaşıl transformasiyasını bir-biri ilə əlaqələndirir.
Naxçıvanda birinci mərhələdə ən azı 100 meqavatlıq batareya saxlanc qurğusunun yaradılması ilə bağlı verilən göstəriş də bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bərpaolunan enerji mənbələrinin istehsal etdiyi enerjinin səmərəli şəkildə saxlanılması və idarə edilməsi müasir enerji sistemlərinin əsas tələblərindəndir. Beləliklə, enerji, nəqliyyat və şəhər infrastrukturu bir-birini tamamlayan vahid inkişaf modelinin elementlərinə çevrilir.
Bütün bu layihələrin əsas məqsədi Naxçıvanda insanların rahat, təhlükəsiz və firavan yaşaması üçün müasir şərait yaratmaqdır. Nəqliyyat probleminin həlli də məhz bu məqsədə xidmət edir. Yeni elektrik avtobusları, müasir rayonlararası avtobuslar, yenilənən avtomobil yolları və hazırlanmaqda olan Baş plan Naxçıvanın gələcək şəhər və region modelinin əsas elementlərindəndir.
Prezident İlham Əliyevin “Naxçıvan şəhərinin nəqliyyat problemləri həll olundu” fikri Naxçıvanda ictimai nəqliyyatın tamamilə yenilənməsi istiqamətində atılan mühüm addımların məntiqi nəticəsidir. Elektrik avtobuslarının istifadəyə verilməsi, köhnə avtobusların sıradan çıxarılması və şəhər nəqliyyatının müasirləşdirilməsi Naxçıvan sakinlərinin gündəlik həyatına birbaşa təsir edən mühüm yenilikdir.
Bununla yanaşı, 217 müasir rayonlararası avtobusun alınması, 420 kilometrə yaxın yolun çəkilməsi və əsaslı təmiri, kənd yollarının yenilənməsi, şəhərin Baş planının hazırlanması və turizm infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi Naxçıvanın yalnız bu gününü deyil, gələcəyini də nəzərə alan genişmiqyaslı inkişaf strategiyasının göstəriciləridir.
Naxçıvanda nəqliyyat sahəsində həyata keçirilən tədbirlər sadəcə yolların və avtobusların yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Bu layihələr müasir şəhər, rahat yaşayış, ekoloji təhlükəsizlik, iqtisadi fəallıq, turizm inkişafı və regionlararası əlaqələrin gücləndirilməsi kimi çoxşaxəli məqsədlərə xidmət edir. Naxçıvanın qarşıdakı illərdə daha müasir, yaşıl, rahat və dinamik inkişaf edən bir regiona çevrilməsi üçün nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi mühüm əsaslardan biri olacaq.

Xədicə Hüseynzadə
YAP Babək rayon təşkilatının fəal üzvü