Regionda həyata keçirilən layihələr, yenilənən infrastruktur və qarşıya qoyulan yeni hədəflər Naxçıvanın gələcək inkişafı üçün geniş imkanların olduğunu göstərir. Bu prosesdə əsas məqsəd yalnız iqtisadi göstəriciləri artırmaq deyil, eyni zamanda əldə olunan nəticələrin insanların gündəlik həyatında özünü göstərməsinə nail olmaqdır.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust tarixində Naxçıvana səfəri və bu çərçivədə səsləndirdiyi fikirlər regionun gələcək strategiyasının əsas konturlarını bir daha müəyyənləşdirdi. Dövlət başçısı Naxçıvanın böyük potensialını xüsusi qeyd edərək, muxtar respublikanın həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan tamamilə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu vurğulayıb. Prezidentin çıxışlarında qeyd olunan “Naxçıvanın inkişafı, burada yaşayan insanların rifahının yüksəldilməsi bizim əsas hədəfimizdir” çağırışı, habelə regionun “yaşıl enerji” zonasına çevrilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının genişləndirilməsi və 2023-2027-ci illər üçün qəbul edilmiş Dövlət Proqramının icrası ilə bağlı verdiyi mesajlar bu prosesin dövlətin ən ali səviyyədə diqqət mərkəzində olduğunu təsdiqləyir.
Naxçıvanın iqtisadi imkanları kifayət qədər genişdir. Sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm, sahibkarlıq və xidmət sahələrinin inkişaf etdirilməsi regionun iqtisadi fəallığının artmasına ciddi təsir göstərə bilər. Mövcud təbii ehtiyatlardan və yerli xammaldan səmərəli istifadə etməklə yeni istehsal sahələrinin yaradılması, müxtəlif məhsulların istehsalının artırılması və yerli müəssisələrin fəaliyyətinin genişləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yeni müəssisələrin açılması isə öz növbəsində həm iqtisadi dövriyyəni canlandıra, həm də əhali üçün əlavə məşğulluq imkanları yarada bilər.
Yerli istehsalın inkişafı Naxçıvan iqtisadiyyatının gələcəyi baxımından xüsusi önəm daşıyır. Regionda istehsal olunan məhsulların keyfiyyətinin yüksəldilməsi, müasir tələblərə uyğunlaşdırılması və tanıdılmasının gücləndirilməsi onların daha geniş bazarlara çıxmasına şərait yarada bilər. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar yerli brendlərin formalaşmasına, sahibkarların fəaliyyət imkanlarının genişlənməsinə və Prezidentin də xüsusi diqqət çəkdiyi kimi, xarici və yerli investisiyaların cəlb edilməsinə müsbət təsir göstərəcək.
Kənd təsərrüfatı da Naxçıvanın iqtisadi həyatında mühüm yer tutur. Torpaq və iqlim xüsusiyyətlərindən düzgün istifadə olunması, müasir texnologiyaların tətbiqi və fermerlərin imkanlarının genişləndirilməsi məhsuldarlığın artırılmasına kömək edə bilər. Suvarma sistemlərinin təkmilləşdirilməsi, kənd təsərrüfatı texnikasının yenilənməsi və müasir aqrotexniki üsulların tətbiqi bu sahənin daha səmərəli qurulmasına imkan verər.
Burada yalnız məhsul istehsalının artırılması deyil, onun emalının genişləndirilməsi də vacibdir. İstehsalçıdan emal müəssisəsinə, oradan isə satış və xidmət sahələrinə qədər uzanan iqtisadi zəncirin formalaşdırılması regionun ümumi iqtisadi aktivliyinə güclü təkan verəcək.
Naxçıvanın inkişafında sahibkarlığın rolu da danılmazdır. Kiçik və orta biznesin fəaliyyətinin genişlənməsi, yeni təşəbbüslərin dəstəklənməsi və investisiya üçün əlverişli mühitin formalaşdırılması iqtisadi dinamikanı gücləndirə bilər. Xüsusilə gənclərin sahibkarlıq fəaliyyətinə cəlb olunması, onların yeni ideyalarının reallaşdırılması üçün imkanların yaradılması gələcək üçün mühüm nəticələr verə bilər.
Turizm sahəsi də Naxçıvanın iqtisadi potensialını artıran istiqamətlərdən biridir. Regionun zəngin tarixi, mədəni irsi, təbiəti və özünəməxsus turizm imkanları bu sahənin inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır. Tarixi və mədəni məkanların daha geniş şəkildə tanıdılması, turizm infrastrukturunun yaxşılaşdırılması və xidmət səviyyəsinin yüksəldilməsi Naxçıvana gələn turistlərin sayının artmasına səbəb ola bilər.
İqtisadi inkişafla yanaşı, sosial sahədə görülən işlər də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir yolların və kommunal infrastrukturun yaradılması, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin imkanlarının artırılması, əhalinin sosial xidmətlərə çıxışının yaxşılaşdırılması insanların həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edir. İnkişafın ən mühüm göstəricilərindən biri də məhz insanların yaşadığı ərazidə özünü rahat və təhlükəsiz hiss etməsidir.
Məşğulluq məsələsi də bu prosesin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması, xidmət sektorunun genişləndirilməsi və özəl biznesin inkişafı əmək bazarında əlavə imkanlar formalaşdırır. İnsanların öz doğma bölgələrində iş tapmaq imkanlarının artması həm sosial rifaha, həm də regionun ümumi inkişafına müsbət təsir göstərir.
Naxçıvanın gələcək inkişafında müasir texnologiyaların tətbiqi də mühüm rol oynaya bilər. Rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi, idarəetmədə müasir yanaşmaların tətbiqi və biznes proseslərinin asanlaşdırılması həm sahibkarlar, həm də vətəndaşlar üçün daha əlverişli şərait yaradır. Dövlət başçısının nümayiş etdirdiyi qəti siyasi iradə və 11 avqust səfərindəki tapşırıqları bir daha sübut edir ki, müasir dövrdə rəqabətədavamlılıq təkcə resurslarla deyil, texnologiya, insan kapitalı və dövlət dəstəyi ilə təmin olunur.
Bütün bu istiqamətlərin bir-biri ilə əlaqəli şəkildə inkişaf etdirilməsi Naxçıvanın daha dayanıqlı iqtisadi modelə keçməsinə imkan verəcək. Sənayenin kənd təsərrüfatı ilə, turizmin xidmət sektoru ilə, sahibkarlığın isə yeni investisiya imkanları ilə əlaqələndirilməsi ümumi iqtisadi fəallığı daha da gücləndirəcək.
Naxçıvanın qarşıdakı illərdə daha müasir, iqtisadi baxımdan fəal və sosial imkanları geniş olan bir regiona çevrilməsi üçün əsas şərtlərdən biri mövcud potensialdan düzgün istifadə etməkdir. Prezident İlham Əliyevin səfəri çərçivəsində bəyan etdiyi güclü dövlət dəstəyi xətti əminlik yaradır ki, mütəxəssislərin təcrübəsi və gənclərin fəallığı Naxçıvanı qısa müddətdə özünü tam təmin edən, ixracyönümlü iqtisadiyyata malik mərkəzə çevirəcək.
Əsas məsələ görülən işlərin davamlı xarakter daşıması və nəticələrin real şəkildə əhali tərəfindən hiss edilməsidir. İqtisadi göstəricilərin yüksəlməsi ilə yanaşı, yeni iş yerlərinin yaranması, gəlir imkanlarının artması və yaşayış şəraitinin daha da yüksəldilməsi inkişafın əsas göstəricisi olmalıdır.
Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafı üçün böyük bir baza və qətiyyətli dövlət iradəsi mövcuddur. Prezidentin müəyyən etdiyi strateji vəzifələr və yeni layihələrin həyata keçirilməsi regionun imkanlarını daha da artıracaq. Qarşıdakı dövrdə əsas hədəf Naxçıvanın iqtisadi gücünü artırmaqla yanaşı, burada yaşayan insanların rifah içində yaşamasına və gələcəyə daha böyük inamla baxmasına şərait yaratmaqdır.
İlkin Bağırov
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı