Naxçıvan Azərbaycan tarixinin ən qədim və zəngin səhifələrini özündə yaşadan müqəddəs torpaqdır. Bu diyarın Azərbaycan xalqının milli yaddaşında xüsusi yer tutmasının səbəblərindən biri də onun xalqımıza böyük şəxsiyyətlər bəxş etməsidir. Bu baxımdan Naxçıvanın adı ilk növbədə Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Naxçıvan Azərbaycan xalqına yalnız böyük dövlət xadimi deyil, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin əsasını qoyan, xalqın taleyində həlledici rol oynayan dahi şəxsiyyət bəxş edib.
11 avqust 2026-cı ildə Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə bu tarixi bağlılığı bir daha gündəmə gətirdi. Səfər zamanı Naxçıvanın bugünkü inkişafı, gələcək perspektivləri, nəqliyyat imkanları və regionun Azərbaycanın iqtisadi məkanına daha sıx inteqrasiyası ilə bağlı mühüm fikirlər səsləndirildi. Müsahibədə Naxçıvanın gələcəyinə dair səslənən fikirlər göstərir ki, bu qədim diyar Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasında mühüm yer tutur.
Naxçıvanın Heydər Əliyev irsi ilə bağlılığı təsadüfi deyil. Ulu Öndərin siyasi fəaliyyətinin mühüm mərhələlərindən biri məhz Naxçıvanla bağlıdır. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkənin olduqca mürəkkəb siyasi və iqtisadi vəziyyətində Naxçıvanda həyata keçirilən mühüm siyasi addımlar Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Ulu Öndər Naxçıvanda olarkən milli dövlətçilik ideyasını qoruyub saxladı, xalqın milli iradəsinin və müstəqillik düşüncəsinin güclənməsinə mühüm töhfələr verdi.
Heydər Əliyevin Naxçıvana rəhbərlik etdiyi dövr bu qədim diyarın tarixində xüsusi mərhələ təşkil edir. Naxçıvan həmin illərdə Azərbaycanın dövlətçilik ənənələrinin qorunduğu əsas siyasi mərkəzlərdən birinə çevrilmişdi. Ulu Öndərin burada atdığı addımlar sonralar müstəqil Azərbaycanın inkişafında mühüm rol oynayan siyasi xəttin formalaşmasına təsir göstərdi. Bu səbəbdən Naxçıvanı Heydər Əliyev irsindən, Heydər Əliyev irsini isə Naxçıvandan ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil.
Ulu Öndərin siyasi fəaliyyətinin ən böyük nəticələrindən biri müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik sütunlarının möhkəmləndirilməsi oldu. O, dövlət müstəqilliyini yalnız formal siyasi anlayış kimi deyil, xalqın milli iradəsinin, təhlükəsizliyinin, iqtisadi inkişafının və gələcək nəsillərin rifahının təminatı kimi qiymətləndirirdi. Bu baxımdan Heydər Əliyev irsi bu gün də Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafında mühüm mənəvi və siyasi dayaqlardan biri olaraq qalır.
Prezident İlham Əliyevin siyasətində də Heydər Əliyev siyasi kursunun davamlılığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvana göstərilən diqqət bunun nümunələrindən biridir. Dövlət başçısının müxtəlif illərdə Naxçıvana etdiyi səfərlər zamanı regionun sosial-iqtisadi inkişafı, infrastruktur layihələri, nəqliyyat əlaqələri və təhlükəsizlik məsələləri daim diqqət mərkəzində olub. Hələ 2014-cü ildə Naxçıvanın 90 illik yubileyinə həsr olunmuş mərasimdə Prezident İlham Əliyev Naxçıvanın inkişafından danışarkən Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycanın tarixində əvəzsiz rolunu xüsusi vurğulamışdı.
Bu gün Naxçıvanın qarşısında yeni inkişaf mərhələsi dayanır. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, Zəngəzur dəhlizinin açılması, dəmir yolu və avtomobil yollarının yenilənməsi regionun iqtisadi imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində qeyd etdiyi kimi, Naxçıvan gələcəkdə həm Türkiyə, həm İran, həm də Azərbaycanın digər bölgələri ilə daha geniş nəqliyyat bağlantılarına malik olacaq. Bu isə Naxçıvanın yalnız Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi deyil, həm də beynəlxalq nəqliyyat və logistika məkanının mühüm halqası kimi rolunu gücləndirəcək.
Naxçıvanın gələcəyi yalnız nəqliyyat layihələri ilə məhdudlaşmır. Regionda yaşıl enerji, kənd təsərrüfatı, suvarma, turizm və şəhərsalma sahələrində də geniş imkanlar mövcuddur. Naxçıvan şəhərinin və digər şəhərlərin baş planlarının hazırlanması, infrastrukturun müasirləşdirilməsi və iqtisadi potensialın daha səmərəli istifadəsi qarşıdakı illərdə regionun simasını dəyişə bilər. Bu proses Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradacaq.
Naxçıvanın inkişafından danışarkən Heydər Əliyev irsinin mənəvi əhəmiyyətini də unutmamaq lazımdır. Ulu Öndərin həyat və fəaliyyəti göstərir ki, dövlət quruculuğunda əsas amillərdən biri xalqın tarixinə, milli-mənəvi dəyərlərinə və dövlətçilik ənənələrinə bağlılıqdır. Bu baxımdan Naxçıvan həm keçmişi, həm bu günü, həm də gələcəyi birləşdirən mühüm bir məkandır.
Bu gün Naxçıvanda həyata keçirilən hər bir böyük layihə, çəkilən hər bir yeni yol, qurulan hər bir müəssisə və yaradılan yeni imkanlar qədim diyarın gələcək inkişafına xidmət edir. Naxçıvanın Azərbaycan xalqına bəxş etdiyi Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik irsi isə bu inkişaf yolunun mənəvi təməlini təşkil edir.
Beləliklə, Naxçıvanı yalnız coğrafi ərazi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Naxçıvan Azərbaycan dövlətçiliyinin mühüm beşiklərindən, milli iradənin və dövlətçilik düşüncəsinin yaşadıldığı tarixi məkanlardan biridir. Bu diyarın xalqımıza Heydər Əliyev kimi dahi şəxsiyyət bəxş etməsi onun tariximizdəki xüsusi yerini daha da möhkəmləndirir.
Bu gün Naxçıvanın inkişafı, Azərbaycanın digər bölgələri ilə əlaqələrinin gücləndirilməsi və beynəlxalq nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi Ulu Öndərin qurduğu müstəqil dövlətçilik ənənələrinin yeni mərhələdə davam etdirilməsinin nümunəsidir. Naxçıvan keçmişin şanlı irsini qoruyaraq gələcəyə inamla addımlayır. Bu yolun mənəvi işığında isə Azərbaycan xalqının Ulu Öndəri Heydər Əliyevin əziz xatirəsi və zəngin dövlətçilik irsi dayanır.
Mələk Rzayeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı