Naxçıvanın yeni strateji inkişaf mərhələsi - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikasına reallaşan səfəri və səfər çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına verdiyi hərtərəfli müsahibə regionun sosial-iqtisadi gələcəyini müəyyənləşdirən mühüm siyasi-strateji hadisədir. Dövlət başçısının proqram xarakterli açıqlamaları göstərir ki, Muxtar Respublikanın yeni inkişaf mərhələsi təcrid olunmuş lokal tədbirlər toplusu kimi deyil; nəqliyyat, enerji, sənaye, sosial rifah və idarəetmə sektorlarının qarşılıqlı əlaqəsini nəzərdə tutan kompleks inkişaf modeli çərçivəsində həyata keçirilir.
Uzun illər ərzində Azərbaycanın əsas ərazisindən ayrı düşməsi Naxçıvanın nəqliyyat-kommunikasiya və loqistika imkanlarını məhdudlaşdıran başlıca amil olmuşdur. Lakin İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra formalaşan yeni regional reallıqlar bu coğrafi məhdudiyyətləri strateji üstünlüyə çevirmək üçün geniş perspektivlər açır. Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılması istiqamətində atılan addımlar, İran İslam Respublikası ərazisindən keçən alternativ nəqliyyat-kommunikasiya bağlantılarının inkişafı və Naxçıvanın daxili dəmir yolu infrastrukturunun yenilənməsi regionun loqistik imkanlarını köklü surətdə dəyişir. Bu layihələr Naxçıvanı təkcə ölkənin digər bölgələri ilə birləşdirmir, həm də onu Cənubi Qafqazın mühüm tranzit qovşağına çevirir.
Naxçıvan iqtisadiyyatının dayanıqlığının təmin edilməsi onun sənaye potensialının şaxələndirilməsindən xeyli dərəcədə asılıdır. Bu xüsusda Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması və fəaliyyətinin genişləndirilməsi xüsusi diqqət çəkir. Sənayeləşmə processesinin sürətləndirilməsi yerli xammal resurslarından daha səmərəli istifadə olunmasına, yüksək əlavə dəyər yaradan yeni istehsal müəssisələrinin qurulmasına və özəl investisiyaların cəlb olunmasına zəmin yaradır. Bu isə, öz növbəsində, regionda məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi və daxili iqtisadi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.
Regionun gələcək inkişaf strategiyasında enerji sektoru da keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Naxçıvanda bərpaolunan enerji mənbələrindən — xüsusilə günəş və hidroenerji potensialından — geniş istifadə olunması təkcə Muxtar Respublikanın daxili ehtiyaclarını ödəmir. Yeni generasiya güclərinin yaradılması və "yaşıl enerji" layihələrinin icrası regionun daxili dayanıqlığını təmin etməklə yanaşı, gələcəkdə qonşu ölkələrə elektrik enerjisinin ixracı imkanlarını yaratmaqla Naxçıvanın regional enerji istehsalçısı rolunu möhkəmləndirir. Bu layihələr ölkənin ümumi "yaşıl keçid" strategiyasına inteqrasiya olunaraq Naxçıvanı innovativ ekoloji texnologiyaların tətbiq olunduğu məkana çevirir.
Naxçıvanın inkişafı müstəqil subyekt çərçivəsində deyil, ölkənin ümumi regional inkişaf siyasətinin tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçirilir. Xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları ilə iqtisadi, nəqliyyat və enerji əlaqələrinin gücləndirilməsi vahid iqtisadi məkanın formalaşmasını sürətləndirir. İqtisadi layihələrlə yanaşı, sosial infrastrukturun yenilənməsi, dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması, yaşayış məntəqələri arasında nəqliyyat şəbəkəsinin modernləşdirilməsi və idarəetmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi dövlət siyasətinin ana xəttini təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin səfəri və proqram xarakterli müsahibəsi Muxtar Respublikanın yaxın və orta müddətli dövrdəki prioritetlərini aydın şəkildə müəyyən etmişdir. Təqdim olunan strateji baxış göstərir ki, Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsi yalnız daxili sosial-iqtisadi problemlərin həlli ilə məhdudlaşmır. Əsas hədəf regionun mövcud potensialından maksimum səmərəli istifadə etməklə, onu regional iqtisadi processeslərin fəal iştirakçısına, dayanıqlı nəqliyyat-loqistika dəhlizinə və "yaşıl enerji" mərkəzinə çevirməkdir.

Nicat Quliyev
YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi