Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığında energetika sektorunun strateji əhəmiyyəti - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 21 avqust 2026-cı il tarixində Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibədə energetika sektorunda əməkdaşlığın fəal şəkildə inkişaf etdiyini qeyd etməsi iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin strateji istiqamətlərindən birinin məhz enerji sahəsi olduğunu göstərir. Azərbaycan və Özbəkistan zəngin enerji potensialına malik olmaqla yanaşı, enerji resurslarının istehsalı, emalı, nəqli və ixracı sahəsində mühüm təcrübəyə sahib ölkələrdir. Bu xüsusiyyətlər energetika sektorunda qarşılıqlı əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əlverişli imkanlar yaradır.
Energetika Azərbaycan iqtisadiyyatında uzun müddət əsas strateji sahələrdən biri kimi çıxış etdiyi halda, Özbəkistan da enerji sektorunun modernləşdirilməsi və istehsal imkanlarının artırılması istiqamətində mühüm proseslər həyata keçirir. İki ölkənin enerji sahəsində təcrübə və imkanlarının bir araya gətirilməsi yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşmasına şərait yaradır. Bu əməkdaşlıq yalnız ənənəvi enerji resursları ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda enerji infrastrukturunun inkişafı, texnoloji yeniliklərin tətbiqi və enerji səmərəliliyinin artırılması kimi istiqamətləri də əhatə edir.
Azərbaycanın enerji sektorunda formalaşdırdığı infrastruktur və beynəlxalq enerji layihələrinin həyata keçirilməsi sahəsində əldə etdiyi təcrübə Özbəkistanla əməkdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda Özbəkistanın Mərkəzi Asiyada yerləşməsi və geniş enerji bazarına malik olması Azərbaycan üçün yeni iqtisadi və regional əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bu baxımdan energetika sahəsində əməkdaşlıq iki ölkə arasında ikitərəfli münasibətlərin çərçivəsindən kənara çıxaraq daha geniş regional iqtisadi proseslərlə əlaqələnir.
Energetika sahəsində əməkdaşlığın digər mühüm aspekti enerji təhlükəsizliyi məsələsidir. Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi yalnız enerji resurslarının mövcudluğu ilə deyil, onların şaxələndirilmiş mənbələrdən əldə olunması, etibarlı nəqli və davamlı enerji infrastrukturlarının yaradılması ilə müəyyən olunur. Azərbaycan və Özbəkistan arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın inkişafı bu baxımdan qarşılıqlı enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə və regional enerji əlaqələrinin genişlənməsinə töhfə verə bilər.
İki ölkə arasında enerji sektorunda əməkdaşlığın inkişafı iqtisadi münasibətlərin digər sahələrinə də müsbət təsir göstərir. Enerji layihələri nəqliyyat, logistika, sənaye, xidmət və investisiya sahələrində əlavə iqtisadi imkanların yaranmasına səbəb olur. Bu baxımdan energetika sektoru Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi tərəfdaşlığının digər istiqamətlərini stimullaşdıran əsas sahələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında energetika sahəsində əməkdaşlığın fəallaşması iki ölkənin strateji tərəfdaşlığının iqtisadi əsaslarını gücləndirir. Qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və yeni enerji layihələrinin təşviqi gələcəkdə bu sahədə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə imkan verə bilər. Energetika sektorunun inkişafı həm ikitərəfli iqtisadi münasibətlərin möhkəmləndirilməsi, həm də Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır.

Aqşin Quliyev
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin 3-ci kurs tələbəsi