Azərbaycan və Özbəkistan arasında möhkəm ikitərəfli münasibətlər

Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında münasibətlər tarixən möhkəm mənəvi və milli dəyərlər üzərində formalaşıb. Hər iki xalqı ortaq tarix, dil və mədəni yaxınlıq, adət-ənənələrə bağlılıq və qarşılıqlı hörmət birləşdirir. Bu amillər Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin inkişafı üçün möhkəm təməl yaradıb. Bu gün iki qardaş ölkə arasında münasibətlər siyasi, iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə uğurla inkişaf edir.
Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında dostluq münasibətlərinin kökləri qədim dövrlərə gedib çıxır. İpək Yolu vasitəsilə Azərbaycan və Orta Asiya əraziləri arasında ticarət, mədəniyyət və elm əlaqələri mövcud olub. Bu tarixi yaxınlıq müasir dövrdə də öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayır. Müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan və Özbəkistan arasında diplomatik münasibətlərin qurulması bu əlaqələrin yeni mərhələyə qədəm qoymasına şərait yaradıb.
İki ölkə arasında siyasi dialoq yüksək səviyyədədir. Azərbaycan və Özbəkistan dövlət başçıları arasında qarşılıqlı səfərlər, görüşlər və aparılan müzakirələr ikitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmlənməsinə böyük töhfə verir. Tərəflər beynəlxalq və regional məsələlərdə bir-birinin mövqeyinə hörmətlə yanaşır, qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirirlər. Bu siyasi yaxınlıq ölkələr arasında digər istiqamətlərdə əməkdaşlığın genişlənməsinə də müsbət təsir göstərir.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əməkdaşlıqdır. Son illərdə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi, sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar yaranıb. Azərbaycan və Özbəkistan öz iqtisadi potensiallarından qarşılıqlı faydalanmaqla yeni əməkdaşlıq imkanları yaradırlar. Birgə müəssisələrin yaradılması, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi və sahibkarlar arasında əlaqələrin gücləndirilməsi iqtisadi münasibətlərin əsas istiqamətlərindəndir.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və müasir nəqliyyat infrastrukturu Mərkəzi Asiya ölkələrinin dünya bazarlarına çıxışında mühüm rol oynayır. Özbəkistanın nəqliyyat imkanları ilə Azərbaycanın Şərq–Qərb və digər beynəlxalq nəqliyyat marşrutları üzrə potensialının birləşdirilməsi regionlararası ticarətin inkişafına xidmət edir. Bu baxımdan Azərbaycan və Özbəkistanın nəqliyyat və tranzit sahəsində əməkdaşlığı həm ölkələrimizin, həm də bütövlükdə regionun iqtisadi inkişafına töhfə verir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında humanitar əlaqələr də çox möhkəmdir. Elm, təhsil, mədəniyyət, incəsənət və turizm sahələrində qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilməsi xalqlarımızın bir-birini daha yaxından tanımasına imkan yaradır. Müxtəlif mədəni tədbirlərin keçirilməsi, nümayəndə heyətlərinin qarşılıqlı səfərləri və təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq bu münasibətlərin mənəvi əsaslarını daha da gücləndirir.
İki xalqın mədəni irsi də böyük oxşarlıqlara malikdir. Azərbaycan və Özbəkistan ədəbiyyatı, musiqisi, folkloru və milli sənət nümunələri hər iki ölkədə böyük maraq doğurur. Nizami Gəncəvi, Əlişir Nəvai və digər böyük şəxsiyyətlərin yaradıcılığı xalqlarımızın ümumi mənəvi dəyərlərinin zənginliyini göstərir. Bu cür tarixi və mədəni bağlar Azərbaycan–Özbəkistan dostluğunun gələcək nəsillərə ötürülməsində mühüm rol oynayır.
Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında əməkdaşlıq Türk dünyasının birlik və həmrəyliyinin möhkəmlənməsinə də xidmət edir. Hər iki dövlət Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində fəal əməkdaşlıq edir. Türk dünyasının iqtisadi, siyasi, mədəni və humanitar potensialının artırılması istiqamətində Azərbaycan və Özbəkistanın mövqeləri bir çox məsələlərdə üst-üstə düşür. Bu əməkdaşlıq regional sabitliyin və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri də Özbəkistanın diqqətindədir. Özbəkistanın Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində bərpa prosesinə dəstək verməsi iki ölkə arasında dostluq və qardaşlığın konkret nümunəsidir. Bu cür layihələr yalnız iqtisadi əməkdaşlığın deyil, həm də mənəvi həmrəyliyin göstəricisidir.
Ümumilikdə, Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər qarşılıqlı etimad, hörmət və strateji əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. Bu əlaqələrin həm mənəvi, həm də maddi təməli kifayət qədər möhkəmdir. Tarixi və mədəni yaxınlıq siyasi iradə və iqtisadi maraqlarla tamamlanır. Buna görə də iki ölkə arasında münasibətlərin gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyinə böyük əsaslar var.
Azərbaycan və Özbəkistanın qardaş xalqları arasında dostluq münasibətləri yalnız bu gün üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də mühüm sərvətdir. Qarşılıqlı səfərlər, birgə layihələr, iqtisadi əlaqələr, mədəni tədbirlər və siyasi dialoq bu dostluğu daha da möhkəmləndirir. İki dövlətin rəhbərlərinin nümayiş etdirdiyi siyasi iradə və xalqlarımızın bir-birinə olan səmimi münasibəti Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin bundan sonra da yüksələn xətt üzrə inkişaf edəcəyinə əminlik yaradır.
Beləliklə, Azərbaycan və Özbəkistan Respublikaları arasında ikitərəfli münasibətlər möhkəm mənəvi, tarixi, mədəni, siyasi və iqtisadi təməl üzərində qurulub. Bu münasibətlər iki qardaş xalqın ortaq maraqlarına xidmət etməklə yanaşı, Türk dünyasının birlik və həmrəyliyinin güclənməsinə də mühüm töhfə verir.

Cabbarov Ələmdar

YAP Ordubad rayon təşkilatının müavini