İki regionun ortaq ürək döyüntüsü: Bakıdan Daşkəndə uzanan müttəfiqlik körpüsü

Tarixin sınaqlarından keçmiş, ortaq dil, mədəniyyət və köklü mənəvi bağlarla bir-birinə pərçimlənmiş Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri bu gün özünün ən parlaq və qüdrətli dövrünü yaşayır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistan mediasına verdiyi son müsahibə, sadəcə iki dövlət arasındakı diplomatik əlaqələrin hesabatı deyil, həm də Türk dünyasının bütövləşməsinə, Avrasiya məkanında yeni güc mərkəzinin formalaşmasına yönəlmiş strateji baxışın nümayişidir. Dövlət başçısının hər bir cümləsi Bakı və Daşkəndin qlobal arenada necə çiyin-çiyinə addımladığının əyani sübutudur.
Müsahibədə qırmızı xətlə keçən ən mühüm məqamlardan biri iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni müstəviyə – müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsidir. Prezident İlham Əliyev xüsusi olaraq vurğuladı ki, imzalanmış “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” iki müstəqil, güclü və suveren dövlət arasındakı təbii ittifaqı rəsmiləşdirib. Bu, sadəcə kağız üzərində qalan sənəd deyil; yaradılmış Ali Dövlətlərarası Şura bu tərəfdaşlığın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilmişdir. Son beş ildə dövlət başçıları arasında reallaşan 15 qarşılıqlı səfər və intensiv siyasi dialoq bu bağların nə dərəcədə dinamik olduğunu göstərir.
Publisistik tezislərin arxasında dayanan real rəqəmlər hər iki ölkənin iqtisadi potensialının bir-birini mükəmməl tamamladığını sübut edir. Dövlət başçısı müsahibəsində fəxrlə qeyd etdi ki, 2025-ci ilin yekunlarına əsasən Azərbaycan və Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsi əvvəlki illərlə müqayisədə üç dəfədən çox artaraq rekord həddə — 795 milyon dollara çatıb. Qarşılıqlı investisiyalar, birgə sənaye layihələri və hər iki ölkənin biznes subyektlərinin fəal tərəfdaşlığı bu rəqəmin yaxın gələcəkdə daha da böyüyəcəyindən xəbər verir.
Azərbaycanın Cənubi Qafqazda, Özbəkistanın ise Mərkəzi Asiyada tutduğu strateji mövqe ölkələrimizi Şərqlə Qərbi birləşdirən mühüm tranzit qovşaqlarına çevirir. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində mühüm bir regional yeniliyə işıq saldı: Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşlərində tamhüquqlu iştirakı ilə əvvəlki "C5" formatı artıq "C6" formatına çevrilmişdir. Bu isə o deməkdir ki, Mərkəzi Asiya və Azərbaycan artıq vahid bir geoiqtisadi məkandır. Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolu xəttinin regional nəqliyyat şəbəkələrinə və Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutuna (Orta Dəhlizə) inteqrasiyası qlobal ticarətin axınını dəyişdirəcək gücdədir. Bunlara əlavə olaraq, regionun "yaşıl enerji" dəhlizi layihələri də Bakı və Daşkəndin gələcəyə yönəlmiş iqtisadi uzaqgörənliyinin göstəricisidir.
Ölkə rəhbəri mənəvi münasibətlərdən bəhs edərkən "mədəni diplomatiya" amilinə xüsusi toxundu. Bu diplomatiyanın ən duyğulu və möhtəşəm simvolu, şübhəsiz ki, Özbəkistanın təşəbbüsü və dəstəyi ilə işğaldan azad edilmiş Füzuli şəhərində inşa olunan Mirzə Uluqbəy adına 1 nömrəli tam orta məktəbdir. Prezident bu nəcib addıma görə şəxsən özbək həmkarı Şavkat Mirziyoyevə və qardaş özbək xalqına dərin minnətdarlığını ifadə etdi. Eyni zamanda Bakının mərkəzində təməli qoyulmuş 5 hektarlıq “Özbəkistan” parkı və Daşkənddəki dahi Nizami Gəncəvinin adını daşıyan Dövlət Pedaqoji Universiteti xalqlarımızın qəlbinin bir vurduğunun bariz sübutudur.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, iki ölkə Türk Dövlətləri Təşkilatını (TDT) sadəcə bir platforma deyil, ortaq keçmişi gələcəyə daşıyan mühüm güc mərkəzi kimi görür. Azərbaycan və Özbəkistan türk dünyasının siyasi, iqtisadi və hərbi qüdrətinin artırılmasında həlledici rol oynayırlar. Müsahibənin sonunda dövlət başçısının Özbəkistan xalqını qarşıdan gələn müstəqilliyin 35-ci ildönümü münasibətilə səmimi təbrik etməsi, sülh və tərəqqi arzulaması sadəcə diplomatik etiket deyil, səmimi qardaşlıq hisslərinin təzahürü idi. Bu müsahibə bir daha göstərdi ki, Bakı və Daşkənd tərəfindən əsası qoyulan bu nəhəng müttəfiqlik binası sarsılmazdır və bu birlik Avrasiya qitəsində sabitliyin, rifahın və ədalətin ən güclü təminatçısı olaraq qalacaqdır.

Vüsalə Əliyeva
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri