AZƏRBAYCAN VƏ ÖZBƏKİSTANIN STRATEJİ TƏRƏFDAŞLIĞI - ŞƏRH

​Müasir dövrdə Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasındakı münasibətlər keyfiyyətcə yeni və yüksək inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. İki qardaş ölkəni birləşdirən dərin tarixi, mənəvi və mədəni köklər bu gün dayanıqlı iqtisadi tərəfdaşlıq modeli ilə daha da möhkəmlənir. Azərbaycan ilə Özbəkistanın iqtisadi imkanları bir-birini tamamlayır və yeni əməkdaşlıq formatlarının yaradılması üçün geniş üfüqlər açır.

​Ölkələrimiz arasında formalaşan geoiqtisadi sinerji müxtəlif sahələrdə qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsinə zəmin yaradır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, modernləşdirilmiş nəqliyyat-logistika altyapısı və Xəzər dənizi üzərindən keçən tranzit imkanları Özbəkistan məhsullarının dəniz çıxışı olmadan dünya bazarlarına rahat və səmərəli inteqrasiyasını təmin edir. Öz növbəsində, Özbəkistanın zəngin xammal resursları, geniş daxili bazarı, sürətlə inkişaf edən sənaye potensialı və kənd təsərrüfatı imkanları Azərbaycan biznesi üçün cəlbedici perspektivlər təqdim edir.

​Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarının iqtisadi inteqrasiyasında "Orta Dəhliz" (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bakı və Daşkəndin bu marşrut çərçivəsində sıx koordinasiya olunmuş fəaliyyəti təkcə iki ölkənin ticarət dövriyyəsini artırmır, eyni zamanda Avrasiya məkanında yükdaşımaların təhlükəsizliyinə, operativliyinə və səmərəliliyinə zəmanət verir. Geoiqtisadi mövqelərin birləşdirilməsi regional ticarət axınlarının optimallaşdırılmasına və tranzit gəlirlərinin yüksəldilməsinə birbaşa xidmət edir.

​Siyasi iradənin və hökumətlərarası anlaşmaların nəticəsi olaraq, Azərbaycan şirkətlərinin Özbəkistanda və özbək şirkətlərinin Azərbaycanda daha fəal iştirakı, həmçinin birgə istehsal və investisiya layihələrinin sayının artması ardıcıl şəkildə dəstəklənir. Yaradılmış Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Fondu iki ölkənin biznes subyektləri arasında iqtisadi təşəbbüslərin maliyyələşdirilməsində həlledici mexanizmə çevrilmişdir. Bu fond vasitəsilə maşınqayırma, tekstil, energetika, kənd təsərrüfatı və əczaçılıq sahələrində yeni istehsal güclərinin yaradılması hədəflənir.

​İqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsi çərçivəsində avtomobil sənayesində birgə istehsal xətlərinin qurulması, Özbəkistanın pambıqçılıq potensialı ilə Azərbaycanın emal və ixrac imkanlarının inteqrasiya edilməsi, eləcə də "yaşıl enerji" sahəsində bərpaolunan enerji mənbələrinin mənimsənilməsi xüsusi önəm daşıyır. Qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və müasir əczaçılıq müəssisələrinin təsisi istiqamətində atılan adımlar iki ölkənin daxili tələbatını ödəməklə yanaşı, üçüncü ölkələrin bazarlarına birgə çıxış imkanları yaradır.

​Azərbaycan-Özbəkistan iqtisadi müttəfiqliyi təkcə iki ölkənin çərçivəsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) məkanında inteqrasiya proseslərinə güclü təkan verir. Birgə müəssisələrin sayının artması, ticarət maneələrinin aradan qaldırılması və ticarət dövriyyəsinin dəfələrlə çoxalması bu əməkdaşlığın praktiki nəticəsidir.

​Nəticə etibarilə, Azərbaycan və Özbəkistanın iqtisadi imkanlarının birləşdirilməsi təkcə iki dövlətin rifahına xidmət etmir, eyni zamanda bütün Türk dünyasının iqtisadi qüdrətinin artırılmasına və regional sabitliyin möhkəmlənməsinə böyük töhfə verir. Qarşıda duran yeni strateji hədəflər və həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr bu tərəfdaşlığın gələcəkdə daha böyük uğurlara imza atacağını parlaq şəkildə nümayiş etdirir.

Asiman Babayev

YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi