Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri: yüksəliş yolunda möhkəmlənən qardaşlıq - ŞƏRH

Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərə nəzər saldıqda aydın görünür ki, bu əlaqələrin təməli yalnız müasir diplomatik münasibətlərdən ibarət deyil. İki xalqı əsrlər boyu birləşdirən ortaq tarix, türk kökləri, dil və mədəniyyət yaxınlığı, adət-ənənələr və mənəvi dəyərlər Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinə xüsusi məzmun verir. Məhz bu möhkəm tarixi zəmin üzərində qurulan dövlətlərarası əlaqələr son illərdə daha da inkişaf edərək siyasi, iqtisadi, humanitar və mədəni sahələri əhatə edən geniş əməkdaşlığa çevrilmişdir.

Prezident İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistana dövlət səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat da bu münasibətlərin hazırkı səviyyəsini və Özbəkistanda baş verən inkişaf proseslərini qiymətləndirmək baxımından diqqətəlayiqdir. Dövlət başçısının “Daşkənd və bütün Özbəkistan yüksəliş dövrünü yaşayır” fikri sadəcə paytaxtın müasir görünüşünə verilən qiymət deyil. Bu ifadənin arxasında ölkədə həyata keçirilən genişmiqyaslı sosial-iqtisadi dəyişikliklərin, infrastruktur layihələrinin, şəhərsalma proseslərinin və beynəlxalq mövqelərin möhkəmlənməsinin ümumi mənzərəsi dayanır.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən məqamlardan biri Daşkəndə ilk dəfə səfər etmədiyini və hər dəfə buraya gələndə sürətli inkişafın şahidi olduğunu bildirməsidir. Dövlət başçısının sözlərindən aydın olur ki, Özbəkistanda inkişaf davamlı xarakter daşıyır və zaman keçdikcə yeni nəticələrlə özünü göstərir.

Daşkənd bu inkişafın ən aydın müşahidə olunduğu şəhərlərdən biridir. Müasir şəhərsalma layihələri, nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi, yeni ictimai və yaşayış məkanlarının yaradılması, iqtisadi fəallığın genişlənməsi paytaxtın simasını dəyişməklə yanaşı, bütövlükdə Özbəkistanda gedən prosesləri əks etdirir.

Burada Prezident İlham Əliyevin inkişafın “həm böyük layihələrdə, həm də detallarda” müşahidə edildiyini vurğulaması xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki ölkənin inkişafı yalnız iri layihələrin həyata keçirilməsi ilə ölçülmür. Əsl inkişaf insanların gündəlik həyatında, şəhərlərin abadlığında, sosial xidmətlərin səviyyəsində, təhsil və səhiyyəyə münasibətdə, gənclər üçün yaradılan imkanlarda da özünü göstərir.

Prezident İlham Əliyev bəyanatında Özbəkistanın yüksəlişini Prezident Şavkat Miromonoviç Mirziyoyevin fəaliyyəti ilə əlaqələndirir. Dövlət başçısı onun Özbəkistanın potensialının gücləndirilməsi, ölkənin beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi və mühüm sosial-iqtisadi məsələlərin həlli istiqamətində fəaliyyətini xüsusi qeyd edir.

Hər bir dövlətin inkişafında iqtisadi imkanlarla yanaşı, düzgün müəyyənləşdirilmiş siyasi kursun və ardıcıl idarəetmənin də mühüm rolu vardır. Özbəkistanın son illərdəki inkişafına nəzər saldıqda müxtəlif sahələrdə islahatların həyata keçirildiyini, iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsi, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi, sahibkarlığın dəstəklənməsi və sosial məsələlərin həlli istiqamətində yeni yanaşmaların tətbiq olunduğunu görmək mümkündür.

Azərbaycan Prezidentinin bu proseslərə verdiyi yüksək qiymət həm də ölkələrimiz arasında mövcud olan qarşılıqlı hörmətin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin Şavkat Mirziyoyevi “əziz qardaşım” adlandırması iki ölkə rəhbərləri arasında formalaşmış səmimi münasibətləri əks etdirir.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü yüksək səviyyəyə çatmasında Prezident İlham Əliyevin məqsədyönlü xarici siyasətinin xüsusi rolu vardır. Dövlət başçısı Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrin inkişafına, xüsusilə də Özbəkistanla münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinə daim diqqət yetirir.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana çoxsaylı səfərləri və Şavkat Mirziyoyevlə mütəmadi görüşləri siyasi dialoqun möhkəmlənməsinə şərait yaradıb. Bu görüşlər zamanı yalnız ikitərəfli münasibətlərin mövcud vəziyyəti deyil, həm də gələcək əməkdaşlığın yeni istiqamətləri müzakirə edilir.

Dövlət başçısının Özbəkistanın inkişafını yaxından izləməsi də bu münasibətlərə verilən əhəmiyyətin göstəricisidir. O, Daşkəndə hər səfərində ölkədəki yenilikləri müşahidə edir və Özbəkistanın əldə etdiyi uğurları Azərbaycan ictimaiyyətinə də çatdırır.

Prezident İlham Əliyevin xarici siyasətində dövlətlər arasında münasibətlərin yalnız siyasi əlaqələrlə məhdudlaşmaması mühüm prinsip kimi diqqət çəkir.

İki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında iqtisadi əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistanın malik olduğu iqtisadi imkanlar bir sıra sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün əlverişli şərait yaradır.

Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm nəqliyyat yollarının üzərində yerləşməsi, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyanın mühüm dövlətlərindən biri olması nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığı daha da əhəmiyyətli edir.

Nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı yalnız yükdaşımaların artması demək deyil. Bu istiqamət ölkələr arasında ticarətin genişlənməsinə, yeni iqtisadi layihələrin yaranmasına, investisiya imkanlarının artmasına və regionlararası əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin möhkəmliyini təmin edən əsas amillərdən biri də xalqlarımızın tarixi və mədəni yaxınlığıdır.

Nizami Gəncəvi, Əlişir Nəvai kimi böyük söz ustadlarının yaradıcılığı Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının ortaq türk-mədəni irsinin zənginliyini göstərir. Ədəbiyyat və incəsənət vasitəsilə yaranmış qarşılıqlı maraq bu gün də müxtəlif mədəni tədbirlər, elmi layihələr və humanitar əlaqələr vasitəsilə davam etdirilir.

Təhsil sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki xalqlar arasındakı dostluğun gələcəkdə də davam etməsi üçün yeni nəslin bu münasibətlərin tarixini bilməsi vacibdir.

Müəllim olaraq hesab edirəm ki, Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin məktəblərdə öyrədilməsi şagirdlərə yalnız iki dövlət arasındakı münasibətlər haqqında məlumat vermir. Eyni zamanda onların türk dünyasının ortaq tarixi və mədəni dəyərləri haqqında təsəvvürlərini genişləndirir. Bu cür mövzular gənc nəslin milli və tarixi yaddaşının formalaşmasına da müsbət təsir göstərir.

Prezident İlham Əliyevin türk dünyasının birliyinə və həmrəyliyinə verdiyi xüsusi əhəmiyyət Azərbaycanın xarici siyasətində bu istiqamətin mühüm yer tutduğunu göstərir. Özbəkistanla münasibətlərin inkişafı da həmin siyasətin mühüm istiqamətlərindən biridir.

İki qardaş dövlətin daha sıx əməkdaşlığı həm Azərbaycan və Özbəkistanın milli maraqlarına, həm də bütövlükdə türk dünyasının iqtisadi və siyasi gücünün artmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistana dövlət səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin yüksək səviyyəsini və dost ölkənin inkişafına verilən qiyməti aydın şəkildə əks etdirir.

Dövlət başçısının “Daşkənd və bütün Özbəkistan yüksəliş dövrünü yaşayır” fikri Özbəkistanda həyata keçirilən dəyişikliklərin miqyasına verilən mühüm siyasi qiymətləndirmədir. Eyni zamanda Prezident İlham Əliyevin bu yüksəlişi Şavkat Mirziyoyevin fəaliyyəti ilə əlaqələndirməsi iki ölkə rəhbərləri arasında mövcud olan qarşılıqlı hörmət və etimadı nümayiş etdirir.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü səviyyəyə çatmasında Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti, fəal diplomatik fəaliyyəti və şəxsi təşəbbüsləri mühüm rol oynayır. Dövlət başçısının ardıcıl səfərləri və yüksək səviyyəli görüşləri iki ölkə arasında siyasi dialoqun daha da möhkəmlənməsinə, iqtisadi və humanitar əlaqələrin genişlənməsinə imkan yaradıb.

Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri iki qardaş xalqın ortaq tarixinin müasir siyasi iradə ilə birləşməsinin uğurlu nümunəsidir. Özbəkistanın yüksəlişi, Azərbaycanın bu inkişafı səmimiyyətlə dəstəkləməsi və iki ölkə rəhbərinin qarşılıqlı etimada əsaslanan siyasəti gələcək əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradır.

Əminliklə demək olar ki, Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığı bundan sonra da inkişaf edəcək, iki ölkə arasında mövcud olan siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələr daha da genişlənəcəkdir. Bu münasibətlərin möhkəmlənməsi isə yalnız Azərbaycan və Özbəkistan üçün deyil, bütövlükdə türk dünyasının güclənməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Çinarə Məmmədova

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatı üzrə ƏPT sədri,

Naxçıvan şəhər 13 saylı tam orta məktəbin direktor müavini