Laçın: Zəfərdən dirçəlişə uzanan yeni tarix - ŞƏRH

Bəzən bir şəhərin taleyini onun küçələri deyil, insanların qəlbində yaşatdığı xatirələr yazır. Bəzən bir şəhərin səsi illərlə susur, amma adı xalqın yaddaşında daha uca səslənir. Laçın da belə şəhərlərdən biridir. Dağların sinəsinə söykənən, meşələrin yaşıllığında, bulaqların səsində özünəməxsus ruhunu qoruyan Laçın illər boyu bir nisgilin adı oldu. Onun adı çəkiləndə uzaqlarda qalan evlər, doğma küçələr, bulaqlar, dağlar və bir gün geri qayıtmaq ümidi yada düşürdü.
Bu gün isə Laçın haqqında başqa ovqatla danışırıq. Bu gün Laçın həsrətin deyil, qayıdışın şəhəridir. Bu gün Laçın susqunluğun deyil, həyatın səsidir. Bu gün Laçın yalnız xatirələrdə deyil, öz torpağında yenidən nəfəs alır.
Laçının azad olunması ilə tarix başa çatmadı, əksinə, yeni tarix başladı. Çünki torpağı azad etmək qədər onu yenidən qurmaq, yaşatmaq və gələcəyə hazırlamaq da böyük məsuliyyətdir.
Laçın Beynəlxalq Hava Limanının fəaliyyətə başlaması şəhərin regional əhəmiyyətini daha da artırır. Hava limanı Laçının nəqliyyat əlçatanlığını yüksəltməklə yanaşı, onun turizm və iqtisadi potensialının reallaşdırılması üçün yeni imkanlar yaradır. Beləliklə, Laçın artıq yalnız keçmişin xatirələrini yaşadan şəhər deyil. O, Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda formalaşdırdığı yeni iqtisadi, sosial və nəqliyyat məkanının mühüm elementlərindən birinə çevrilir.
Laçın qədim tarixə, zəngin mədəni irsə və özünəməxsus təbiətə malikdir. Ağoğlan məbədi, tarixi türbələr, qalalar, mağaralar, qədim yaşayış izləri bu ərazinin minilliklər boyu Azərbaycan tarixinin mühüm parçalarından biri olduğunu göstərir. İşğal dövründə bu irsin böyük hissəsinin dağıdılması və talan edilməsi isə tariximizin daha bir ağrılı səhifəsidir.
Laçının bugünkü siması Azərbaycanın Zəfərinin yalnız hərbi deyil, həm də quruculuq nəticəsini nümayiş etdirir. Müharibə meydanında qazanılan qələbə siyasi iradə və dövlət quruculuğu ilə davam etdirilir. Bu baxımdan Laçın Azərbaycan dövlətinin qarşısına qoyduğu böyük hədəfin – işğaldan azad olunmuş ərazilərin hərtərəfli dirçəldilməsinin – canlı nümunəsidir. Burada əsas məsələ yalnız yeni şəhər salmaq deyil. Əsas məsələ insanların doğma yurdda təhlükəsiz, rahat və layiqli həyatını təmin etməkdir. Bunun üçün yaşayış evlərindən məktəblərə, səhiyyə müəssisələrindən sosial xidmətlərə, nəqliyyat infrastrukturundan iqtisadi layihələrə qədər kompleks tədbirlər həyata keçirilir.
26 avqustun Laçın şəhəri günü kimi qeyd olunması təsadüfi deyil. Bu tarix xalqın yaddaşında azadlığın, qayıdışın və yenidən doğuluşun simvoluna çevrilib. Prezident cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə bu günün təsis edilməsi Laçının azadlığının və şəhərin tarixində baş verən dönüşün dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsidir.
Laçın şəhəri günü həm də bir düşüncə günüdür. Bu tarix bizə xatırladır ki, Vətən yalnız xəritədəki sərhədlərdən ibarət deyil. Vətən insanın doğulduğu ev, uşaqlığının keçdiyi küçə, yaddaşında yaşatdığı bulaq, dağ və yurd yeridir. Buna görə də Laçına qayıdış həm də milli yaddaşın öz doğma məkanına qayıdışıdır.
Bu gün Laçının küçələrində dalğalanan üçrəngli bayraq bir daha göstərir ki, tarix yalnız keçmişdən ibarət deyil. Tarix həm də xalqın iradəsi ilə yazılan gələcəkdir.
Prezident cənab İlham Əliyevin son illərdə Laçının inkişafı ilə bağlı həyata keçirilən layihələrə xüsusi diqqət göstərməsi də bu şəhərin Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasında mühüm yer tutduğunu göstərir. 2026-cı ilin avqustunda Laçınla bağlı çıxışlarda şəhərin gələcək nəqliyyat və turizm imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində yeni layihələrin nəzərdə tutulduğu da vurğulanıb. Beləliklə, Laçın artıq keçmişin ağrılarından gələcəyin imkanlarına doğru irəliləyən bir əbədi qayıdışın şəhəridir.
Laçın haqqında yazarkən ən mühüm həqiqət budur: bu şəhər yenidən yaşayır. Bir zamanlar səssizliyə bürünmüş küçələrdə indi həyat var. Vaxtilə doğma yurduna yalnız xatirələrində qayıdan insanlar bu gün Laçının torpağında yeni həyat qururlar. Uşaqların səsi, məktəblərin fəaliyyəti, yeni evlərin işıqları və quruculuq prosesinin dinamikası şəhərin yenidən nəfəs aldığını göstərir.
Laçının bugünkü dirçəlişi Azərbaycan xalqının Zəfər tarixinin davamıdır. Bu tarix şəhidlərin müqəddəs xatirəsi, qazilərin qəhrəmanlığı, əsgər və zabitlərin şücaəti, xalqın birliyi və dövlətin məqsədyönlü siyasəti ilə yazılıb. 26 avqust buna görə də yalnız Laçının deyil, bütövlükdə Azərbaycanın qürur günlərindən biridir. Laçın artıq həsrətin deyil, qayıdışın adıdır. Laçın artıq dağıntının deyil, quruculuğun simvoludur. Laçın artıq susqunluğun deyil, həyatın səsidir. Və Laçın artıq yalnız keçmişin şəhəri deyil – Azərbaycanın gələcəyinə doğru inamla addımlayan, yeni tarixini özü yazan şəhərdir.
Laçın yaşadıqca Zəfərimizin ruhu yaşayacaq, Laçın inkişaf etdikcə Azərbaycanın quruculuq salnaməsinin yeni səhifələri yazılacaq. Bu şəhərin hər daşı, hər küçəsi və hər yeni tikilisi bir həqiqəti gələcək nəsillərə çatdıracaq: Vətən sevgisi ilə qorunan torpaq heç vaxt sahibsiz qalmır.

Turanə Baxşəliyeva
Şahbuz Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin direktoru, YAP fəalı