Laçın – Zəfərdən Böyük Qayıdışa - ŞƏRH

Laçın… Bu ad Azərbaycanın tarixində həm ağır sınaqların, həm də böyük Zəfərin rəmzi kimi yaşayır. 1992-ci ilin mayında işğal olunan Laçın uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan minlərlə insanın qəlbində nisgilə çevrildi. Lakin laçınlıların doğma torpaqlarına qayıdacağına olan inam heç vaxt sönmədi. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın qazandığı tarixi Qələbə bu arzunun gerçəkləşməsinə yol açdı. 2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonunun Azərbaycana qaytarılması xalqımızın yaddaşında mühüm tarixi hadisə kimi qaldı. Həmin gün Laçının azadlığı ilə bağlı yeni bir tarix başlandı.
Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə olduğu kimi, Laçında da azadlıqdan dərhal sonra genişmiqyaslı quruculuq işlərinə start verildi. 2022-ci il avqustun 26-da Laçın şəhərinin, Zabux və Sus kəndlərinin Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi isə bu prosesin yeni mərhələsini açdı. Elə həmin gün Prezident İlham Əliyev Laçın şəhərində Azərbaycan Bayrağını ucaltdı. Bu tarixi an Laçının yalnız hərbi-siyasi baxımdan deyil, həm də quruculuq və Böyük Qayıdış baxımından yeni həyatının başlanğıcı oldu.
Laçının azad edilməsindən sonra qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri dağıdılmış şəhərin və kəndlərin yenidən qurulması, müasir infrastrukturun yaradılması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qaytarılması idi. Dövlət başçısının tapşırıqları əsasında şəhərin baş planı hazırlandı, yaşayış binalarının, inzibati və sosial obyektlərin inşasına başlanıldı. Su, kanalizasiya, elektrik və qaz təchizatı sistemləri yenidən quruldu, yollar salındı, küçələr abadlaşdırıldı. İşğal dövründə dağıdılmış Laçının yerində müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun yeni Laçın yaradılmağa başladı.
Laçının bərpası yalnız tikinti və infrastruktur layihələri ilə məhdudlaşmır. Burada insanların rahat və təhlükəsiz yaşayışı üçün hərtərəfli şərait yaradılır. Məktəblər, xidmət və sosial obyektlər istifadəyə verilir, yeni yaşayış məhəllələri salınır, parklar və istirahət məkanları yaradılır. Şəhərin təbii gözəllikləri qorunmaqla turizm potensialının inkişaf etdirilməsi də diqqət mərkəzində saxlanılır. Həkəri çayının sahili, dağlıq ərazilər, meşələr və zəngin təbiət Laçının gələcəkdə Azərbaycanın mühüm turizm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün böyük imkanlar yaradır.
Laçında Böyük Qayıdışın başlanması isə bütün bu quruculuq işlərinin ən mühüm nəticəsidir. 2023-cü il mayın 27-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Laçın şəhərinə qayıdışı başladı. Uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanlar yenidən öz evlərinə, küçələrinə, torpaqlarına qovuşdular. Bu qayıdış sadəcə yaşayış yerinin dəyişməsi deyil, həm də illərlə qorunan bir arzunun gerçəkləşməsi idi. Bu gün Laçında yeni həyat qurulur, ailələr öz doğma yurdlarında gələcəklərini qurur, uşaqlar bu torpaqlarda böyüyür.
Laçının inkişafında nəqliyyat və turizm layihələri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Laçın Beynəlxalq Hava Limanının 2025-ci il mayın 28-də istifadəyə verilməsi rayonun Azərbaycanın digər bölgələri və xarici ölkələrlə nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Həyata keçirilən yeni yol, tunel, enerji və digər infrastruktur layihələri Laçının iqtisadi potensialının reallaşdırılmasına, turizmin inkişafına və burada dayanıqlı yaşayışın təmin olunmasına xidmət edir.
Bu gün Laçın yalnız azad edilmiş bir rayon və şəhər deyil. O, Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı quruculuq siyasətinin, dövlətin öz vətəndaşlarına qayğısının və Böyük Qayıdış prosesinin ən parlaq nümunələrindən biridir. Vaxtilə həsrətlə gözlənilən gün artıq reallığa çevrilib. Laçının küçələrində yenidən insanların səsi eşidilir, evlərdə işıqlar yanır, məktəblərdə uşaqların gülüşü səslənir.
Laçın bu gün keçmişin ağrısını deyil, gələcəyin ümidini yaşadır. Onun yenidən qurulan küçələri, abadlaşan kəndləri, doğma torpaqlarına qayıdan sakinləri Azərbaycanın Zəfər tarixinin davamıdır. Laçın bir daha göstərir ki, Azərbaycan üçün azadlıq yalnız torpağın düşməndən təmizlənməsi deyil, həmin torpaqlarda həyatın yenidən bərpa olunması, insanların öz doğma yurdlarına qayıtması və gələcəyin qurulması deməkdir.
Laçın qayıtdı. Laçın dirçəldi. Laçın yaşayır və gələcəyə inamla addımlayır.

Neva Abdurahmanova

YAP Qusar rayon təşkilatının sədr müavini