Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri: qardaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa - ŞƏRH

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistana dövlət səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin bugünkü yüksək səviyyəsini və gələcək inkişaf perspektivlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının fikirləri göstərdi ki, Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələri artıq yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional və beynəlxalq proseslərin mühüm tərkib hissəsinə çevrilib.

Prezident İlham Əliyev ilk növbədə Özbəkistana olan qardaşlıq münasibətlərini xüsusi vurğuladı və səfərin nəticələrinin bunu bir daha təsdiqlədiyini bildirdi. Dövlət başçısının sözlərindən də aydın görünür ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin möhkəm təməlində qarşılıqlı hörmət, etimad və tarixi-mədəni yaxınlıq dayanır. Eyni zamanda, bu mənəvi yaxınlıq konkret iqtisadi və siyasi layihələrlə tamamlanır.

Son illərdə iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın sürətli inkişafı xüsusi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd etdiyi kimi, artıq enerji, nəqliyyat, investisiya, turizm, dağ-mədən sənayesi, avtomobil sənayesi, kənd təsərrüfatı və emal sektoru kimi çoxsaylı istiqamətlərdə birgə layihələr həyata keçirilir. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dollara çatdırılması qarşıya mühüm hədəf kimi qoyulub. Bu isə mövcud potensialın tam reallaşdırılması üçün yeni imkanların olduğunu göstərir.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri də investisiya layihələridir. Özbəkistanın Azərbaycanda, xüsusilə Qarabağda həyata keçirdiyi layihələr iki ölkə arasında dostluğun real nəticələrini nümayiş etdirir. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin tikilməsi, Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiya qoyulması və digər layihələr Özbəkistanın Azərbaycanın postmünaqişə dövründəki quruculuq prosesinə verdiyi dəstəyin göstəricisidir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də Azərbaycan və Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin yeni mərhələyə daxil olmasıdır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri böyük potensiala malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi məkan formalaşdırır. Bu baxımdan Özbəkistanla strateji əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın regiondakı mövqeyini və regional inteqrasiyada rolunu daha da gücləndirir.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da gələcək üçün mühüm perspektivlər vəd edir. Azərbaycan və Özbəkistanın Trans-Xəzər nəqliyyat dəhlizinin imkanlarının genişləndirilməsində maraqlı olması Şərq-Qərb bağlantılarının inkişafına mühüm töhfə verə bilər. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və müasir nəqliyyat infrastrukturu Özbəkistanın dünya bazarlarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsində mühüm rol oynayır.

Humanitar əlaqələr isə iki xalqı birləşdirən mənəvi körpünün daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Daşkənddə Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin yeni binasının istifadəyə verilməsi və “Yeni Daşkənd”də “Azərbaycan” parkının yaradılması iki ölkənin ortaq mədəni dəyərlərə verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir.

Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri yeni inkişaf mərhələsindədir. Bu münasibətlər yalnız dövlətlərarası əlaqələrin deyil, eyni zamanda regionda sabitliyin, iqtisadi tərəqqinin və qarşılıqlı inteqrasiyanın mühüm dayaqlarından birinə çevrilir.

23 avqust 2026-cı il tarixli bəyanatın əsas mesajı da məhz budur: Azərbaycan və Özbəkistan arasında qardaşlıq siyasi iradə, iqtisadi maraqlar və ortaq strateji baxışla daha da möhkəmlənir. Bu möhkəm təməl üzərində qurulan əməkdaşlıq gələcəkdə hər iki xalq üçün yeni imkanlar yaradacaq, Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin daha da dərinləşməsinə mühüm töhfə verəcək.

Sevinc Xəlilova

YAP Samux rayon təşkilatının sədr müavini