Azərbaycan və Özbəkistan müttəfiqlik münasibətlərinin yeni üfüqləri - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistana dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin yüksək inkişaf səviyyəsini nümayiş etdirən mühüm siyasi hadisə oldu. Səfər Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin möhkəm dostluq və qarşılıqlı etimad üzərində qurulduğunu göstərməklə yanaşı, mövcud müttəfiqliyin konkret layihələr və yeni təşəbbüslərlə zənginləşdirildiyini də ortaya qoydu. Səfər proqramının siyasi, iqtisadi, humanitar və mədəni istiqamətləri əhatə etməsi ikitərəfli münasibətlərin çoxşaxəli xarakterini bir daha təsdiqlədi.
Səfərin əsas siyasi hadisələrindən biri Azərbaycan və Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasının keçirilməsi idi. Bu mexanizm iki dövlət arasında strateji əməkdaşlığın sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şuranın fəaliyyəti qarşılıqlı münasibətlərin gündəliyində olan məsələlərin ardıcıl müzakirəsinə, əldə edilmiş razılaşmaların icrasına və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə imkan yaradır. Bu baxımdan keçirilən iclas Azərbaycan və Özbəkistan arasında siyasi dialoqun institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər.
Dövlət səfərinin diqqətçəkən cəhətlərindən biri də əməkdaşlığın yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmaması və real layihələrlə müşayiət olunmasıdır. Səfər çərçivəsində Azərbaycanın Özbəkistanda həyata keçirdiyi layihələrin açılış və təməlqoyma mərasimlərinin keçirilməsi iqtisadi tərəfdaşlığın praktiki nəticələrini nümayiş etdirdi. Bu layihələr qarşılıqlı investisiyaların artırılması, istehsal imkanlarının genişləndirilməsi və iki ölkənin iqtisadi potensiallarının daha səmərəli şəkildə birləşdirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır.
Səfərin humanitar istiqaməti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Daşkənddə Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin açılışında Azərbaycan və Özbəkistan prezidentlərinin iştirakı təhsil sahəsində əlaqələrin inkişafının göstəricisidir. Təhsil və elm sahəsində belə layihələr yalnız peşəkar əməkdaşlığın genişlənməsinə deyil, iki ölkənin gənc nəsilləri arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə də xidmət edir. Nizami Gəncəvinin adının bu ali təhsil müəssisəsinə verilməsi isə Azərbaycan xalqının böyük şairinin irsinin Özbəkistanda da yüksək dəyərləndirilməsinin ifadəsidir.
Yeni Daşkənd şəhərində “Azərbaycan” parkının təməlinin qoyulması da səfərin mühüm simvolik hadisələrindən biri oldu. Belə bir məkanın yaradılması Azərbaycan–Özbəkistan dostluğunun şəhər mühitində təcəssüm etdirilməsi ilə yanaşı, xalqlarımızı birləşdirən ortaq tarix və mədəni dəyərlərin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda bu təşəbbüs Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin dövlətlərarası səviyyədən daha geniş ictimai-mədəni müstəviyə keçdiyini göstərir.
Dövlət səfərinin Buxara mərhələsi isə münasibətlərin tarixi-mədəni aspektlərini ön plana çıxardı. Azərbaycan və Özbəkistan prezidentlərinin Buxaranın tarixi abidələri ilə tanış olması iki xalqın zəngin mədəni irsə olan münasibətinin göstəricisi kimi diqqəti çəkir. Buxara kimi qədim şəhərlə tanışlıq həm də Azərbaycan və Özbəkistanı birləşdirən tarixi bağların nə qədər dərin olduğunu nümayiş etdirir.
Səfərin mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin regional əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətinin daha da artmasıdır. Hər iki dövlət Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin genişləndirilməsində mühüm mövqeyə malikdir. Nəqliyyat, logistika, enerji və iqtisadi əməkdaşlıq sahələrində mövcud imkanların əlaqələndirilməsi gələcəkdə daha geniş regional layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yarada bilər.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan–Özbəkistan müttəfiqliyinin möhkəm siyasi iradəyə, qarşılıqlı etimada və konkret əməkdaşlıq layihələrinə əsaslandığını nümayiş etdirdi. Səfər zamanı siyasi dialoqun inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı, iqtisadi, təhsil və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Bu səfər iki ölkənin strateji tərəfdaşlığının gələcəkdə daha da dərinləşməsi və Türk dünyasında qarşılıqlı əməkdaşlığın güclənməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.

Hacı Məmmədov
YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı